III AUa 1057/23

Common courts2024-01-04

Case number

III AUa 1057/23

Judgment date

2024-01-04

Type

SENTENCE

Judges

Marta Sawińska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art.4 i art.49 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych

Judgment text

Sygn. akt III AUa 1057/23 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 4 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2024 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy  D. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę pomostową na skutek apelacji D. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2023 r. sygn. akt VIII U 663/23 oddala apelację. <table> <colgroup> <col width="251"/> <col width="303"/> <col width="199"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Marta Sawińska </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 19 stycznia 2023 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz.U. z 2022 r., poz. 1340 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 listopada 2022 r., odmówił D. P. prawa do emerytury pomostowej. Organ odmówił prawa do emerytury na podstawie art. 4 ustawy pomostowej, bowiem po dniu 31 grudnia 2008 r wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3;art. 3 ust. a)">art. 3 ust. 1 i 3, a</a> od 1 stycznia 2009 r. nie został zgłoszony w ZUS jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych. Zakład odmówił też emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, bowiem na dzień 1 stycznia 2009 r. wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w wymiarze co najmniej 15 lat, wymienionej w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy pomostowej. Organ nie uznał okresu pracy od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 2008 r., ponieważ pracodawca nie potwierdził, iż wnioskodawca wykonywał prace wymienione w ww. załącznikach. Odwołanie od decyzji złożył D. P., domagając się jej zmiany i przyznania mu emerytury pomostowej. Wyrokiem z 31 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt VIII U 633/23 oddalił odwołanie. Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: D. P. urodził się (...) Odwołujący legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 42 lat, 10 miesięcy i 27 dni, z czego 25 lat, 2 miesiące i 5 dni stanowi okres pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. W okresie od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 2000 r. odwołujący był zatrudniony w (...), a od 1 stycznia 2001 r. do 30 września 2020 r. w (...) Państwowych S.A. na stanowiskach rzemieślnika specjalisty, murarza – tynkarza, starszego rzemieślnika, magazyniera, administratora nieruchomości. Początkowo odwołujący wykonywał prace budowlano remontowe w budynkach mieszkalnych oraz budynkach użytkowych i służbowych należących do (...). Pracował też na peronach układając płyty chodnikowe. Prace te wykonywał przez około 15 lat. Od 1997 r. do 2005 r. był magazynierem, gdzie przyjmował i wydawał towar – śruby, farby oraz inne rzeczy potrzebne do remontu budynków. Od 2005 r. do 2022 r. odwołujący pracował jako administrator nieruchomości. W ramach swoich obowiązków odwołujący przeprowadzał przeglądy, wizje lokalne budynków należących do (...). Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym oddalił odwołanie D. P.. Na wstępie rozważań prawnych Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie ubezpieczonego D. P. okazało się bezzasadne. W dalszej części uzasadnienia zacytował treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 4, art. 3 ust. 1, 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych</a>. Podkreślił, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1 (ust. 4). Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3 (ust. 5). Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (ust.7). Zgodnie treścią art. 49 ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1) po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Dla uzyskania prawa do emerytury pomostowej koniecznym jest łączne spełnienie wymienionych powyżej warunków, gdyż brak spełnienia któregokolwiek z nich uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia. Sąd Okręgowy podkreślił, że okolicznością bezsporną w sprawie było, iż ubezpieczony D. P. urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., ukończył wiek 60 lat, legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Bezspornym jest również, iż ubezpieczony udowodnił 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych o jakiej mowa w art. 4 pkt 2 ustawy w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 33)">art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Okresy takiej pracy przypadają jednak przed dniem 1 stycznia 1999r. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymienione w załącznikach 1 i 2 do ustawy pomostowej. Sąd Okręgowy dokonując analizy przedstawionych przez odwołującego dokumentów stwierdził, że prace opisane przez odwołującego nie zostały ujęte w załącznikach do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturze pomostowej</a>. W załączniku nr 2 pkt 5-7 wskazano, że praca w szczególnym charakterze to praca maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów, prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu, dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra) oraz prace funkcjonariuszy straży ochrony kolei. Tymczasem jak podkreślił Sąd I instancji odwołujący zajmował się remontowaniem budynków mieszkalnych oraz budynków użytkowych i służbowych należących do (...), układaniem płyt chodnikowych na peronach, a następnie był magazynierem i wreszcie pracował jako administrator nieruchomości. Na żadnym z wymienionych stanowisk nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Okręgowy zaakcentował, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (ciężar dowodu w znaczeniu procesowym). Z kolei stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu w znaczeniu materialnym). Żądanie oparte na uprawnieniu musi być wykazane uzasadniającymi je faktami. Tak samo strona zaprzeczająca istnieniu takiego uprawnienia obowiązana jest udowodnić, że świadczące o tym fakty zaistniały lub nawet istnieją nadal. Zdaniem Sądu Okręgowego odwołujący nie wykazał swoich racji zgłoszonych w odwołaniu na tyle, aby można je było uznać, bowiem po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu art. 4 ustawy pomostowej. Powyższe dotyczy również pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu art. 4 w zw. z art. 49 ustawy pomostowej. W ocenie Sądu Okręgowego odwołujący nie udowodnił bowiem, by prace, które wykonywał w spornym okresie były tymi, które zostały wymienione, w którymkolwiek załączniku do ustawy pomostowej. Odwołujący nie zaprezentował w tym przedmiocie żadnych dowodów np. w postaci świadectw pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze czy świadków. Z kolei z zeznań odwołującego nie wynika, by pracował w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze po 1 stycznia 2008 r. Ponadto okresu pracy przed 1 stycznia 2008 r., która na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. - w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – była pracą w szczególnych warunkach, nie można jednak zaliczyć do wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> praca wykonywania przez odwołującego nie została uznana za pracę w szczególnych warunkach. Reasumując Sąd I instancji wskazał, że odwołujący nie spełnił przesłanek warunkujących nabycie prawa do emerytury pomostowej, przewidzianych w art. 4 w zw. z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej tj. nie wykonywał takiej pracy po 31 grudnia 2008 r. oraz art. 4 w zw. z art. 49 ustawy, gdyż nie wykonywał prac ujętych w załącznikach 1 i 2 ustawy pomostowej. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie jako bezzasadne. Apelację od powyższego wyroku wniósł odwołujący D. P., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego przepisów ustawy emeryturach pomostowych w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że odwołujący nie udowodnił prawa do emerytury, gdy przy prawidłowym zastosowaniu tych przepisów, Sąd powinien przyznać prawo do emerytury. Odwołujący podkreślił, że w całym spornym okresie wykonywał pracę w szczególnych warunkach, podając, że była to praca na rzecz (...) S.A., a zatem winna zostać uznana za pracę w warunkach szczególnych (praca na kolei). Odwołujący podkreślił, że tereny (...) S.A. są terenami zamkniętymi, bez możliwości wykonywania jakichkolwiek prac przez inne podmioty (po za uprawnionymi) na terenach zamkniętych bez zgody i nadzoru właściciela (...) S.A. Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zaliczenie spornych okresów i przyznanie mu emerytury pomostowej. Organ rentowy nie wniósł odpowiedzi na apelację odwołującego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał dowodowy poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyprowadził prawidłowe wnioski. Sąd Odwoławczy w pełni podziela te ustalenia, jak również rozważania prawne leżące u podstaw zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji przyjmuje je za własne. Bezsporne w niniejszej sprawie jest posiadanie wymaganego przez odwołującego wieku 60 lat i dysponowanie 25 latami okresów składkowych i nieskładkowych. Nadto organ rentowy nie kwestionował tego, że przed dniem 1 stycznia 1999r. odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze 25 lat, 2 miesięcy i 5 dni. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymienione w załącznikach 1 i 2 do ustawy pomostowej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. z 2008r., nr 237, poz. 1656), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12)">art. 5-12</a>, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy - prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Art. 3 ust. 3 - prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Stosownie do art. 49 tej ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 Podobnie jak w przypadku emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach tak i w przypadku emerytur pomostowych katalog prac kwalifikowanych jako prace w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze jest zamknięty (enumeratywnie ujęty) w załącznikach nr 1 (praca w szczególnych warunkach) i nr 2 (prace w szczególnym charakterze). Oznacza to, że tylko prace ujęte w tych załącznikach mogą być kwalifikowane jako prace wykonywane w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 maja 2014 r. UK 460/13 OSNP 2015/4/55; z dnia 13. (...)., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5-6, poz. 62; z dnia 24 stycznia 2014 r. III UK 33/13 OSNP 2015/4/). Należy również przypomnieć, że prawo do emerytury pomostowej podobnie jak prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach są regulacjami wyjątkowymi, uprzywilejącymi określone grupy pracowników, a jak wiadomo przepisy wprowadzające wyjątek od ogólnych zasad nabywania prawa do emerytury nie powinny być wykładane w sposób rozszerzający. W prawie ubezpieczeń społecznych zresztą z zasady przepisy powinny być wykładane w sposób ścisły z wyraźną dominacją wykładni literalnej. Nie powinno się więc stosować do nich zasadniczo wykładni celowościowej, funkcjonalnej lub aksjologicznej w opozycji do wykładni językowej, jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych, a zatem nie można ich poddawać ani wykładni rozszerzającej, ani zwężającej, modyfikującej (por. w tym zakresie wyroki Sadu Najwyższego z: z dnia 8 stycznia 1993 r., III ARN 84/92, OSNC 1993 Nr 10, poz. 183; z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999 Nr 1, poz. 7; z dnia 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004 Nr 1, poz. 1; z dnia 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218; z dnia 23 października 2006 r., wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 listopada 1999 r., II UKN 187/99, OSNAPiUS 2001 Nr 4, poz. 121; wyrok z 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218 i z dnia 25 czerwca 2008 r., II UK 315/07, LEX nr 496396, I UK 128/06, OSNP 2007 nr 23-24, poz. 359; z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 239/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 103; z dnia 4 marca 2008 r., II UK 129/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 155; z dnia 19 maja 2009 r., III UK 6/09, LEX nr 509028; z dnia 25 października 2016 r., I UK 386/15, LEX nr 2169474). W świetle prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego, odwołujący się po dniu 31 grudnia 2008 r. nie pracował w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy pomostowej, co wyklucza możliwość nabycia przez niego prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy. W okresie od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 2000 r. odwołujący był zatrudniony w (...), a od 1 stycznia 2001 r. do 30 września 2020 r. w (...) Państwowych S.A. na stanowiskach rzemieślnika specjalisty, murarza – tynkarza, starszego rzemieślnika, magazyniera, administratora nieruchomości. Początkowo odwołujący wykonywał prace budowlano remontowe w budynkach mieszkalnych oraz budynkach użytkowych i służbowych należących do (...). Pracował też na peronach układając płyty chodnikowe. Prace te wykonywał przez około 15 lat. Od 1997 r. do 2005 r. odwołujący był magazynierem, gdzie przyjmował i wydawał towar – śruby, farby oraz inne rzeczy potrzebne do remontu budynków. Od 2005 r. do 2022 r. odwołujący pracował jako administrator nieruchomości. W ramach swoich obowiązków odwołujący przeprowadzał przeglądy, wizje lokalne budynków należących do (...). Prace, które wykonywał w spornym okresie odwołujący (rzemieślnika specjalisty, murarza – tynkarza, starszego rzemieślnika, magazyniera, administratora nieruchomości) nie stanowią jednak pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Powyższe stanowiska nie ujęto bowiem w wykazach prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze określonych w załącznikach nr 1 i nr 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. W załączniku nr 2 pkt 5 wskazano, że praca w szczególnym charakterze to praca maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów, z kolei w pkt 6 załącznika nr 2 wskazano, że do ww. pracy zalicza się również, prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu, dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra), natomiast w pkt 7 załącznika nr 2 zaliczono pracę funkcjonariuszy straży ochrony kolei. Tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynika, by odwołujący wykonywał pracę wymienioną powyżej (pkt 5-7 załącznika nr 2), gdyż odwołujący zajmował się remontowaniem budynków mieszkalnych oraz budynków użytkowych i służbowych należących do (...), układaniem płyt chodnikowych na peronach, następnie był magazynierem, a potem pracował jako administrator nieruchomości. Odwołujący pracował w tzw. dziale gospodarczym (...), na żadnym z wymienionych wyżej stanowisk odwołujący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>). Skoro zatem wymogiem nabycia prawa do emerytury pomostowej jest wykazanie łącznie legitymowaniem się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu powołanej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, a więc po 1 stycznia 2009 r. (w rozumieniu obecnych przepisów), stwierdzić należy, że tych przesłanek apelujący nie spełnia. Brak wykazania okresu pracy w szczególnych warunkach po dniu 31 grudnia 2008 r. powoduje, iż nie jest możliwe nabycie prawa do emerytury przez odwołującego na podstawie art. 4 ustawy. Nabycie zaś na podstawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> dotyczy ubezpieczonych, którzy nie kontynuują pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów. Osoba taka może nabyć prawo do przedmiotowego świadczenia ale jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów jako prace w warunkach szczególnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a>) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Brak zatem podstaw prawnych do przyznania - z mocy art. 49 ustawy - emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie jest okresem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2015 r. III UK 73/14; z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5 - 6, poz. 62; z dnia 4 września 2012 r., I UK 164/12, OSNP 2013). W tym przypadku organ rentowy w odniesieniu do art. 49 ustawy nie uznał odwołującemu żadnego okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach przed dniem 31 grudnia 2008 r., który mieściłby się teraz w katalogu załącznika nr 1 lub 2 do ustawy pomostowej, a 15 lat takiej pracy było koniecznym warunkiem nabycia prawa emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy słusznie ustalił, że ubezpieczony przed 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze, natomiast okoliczność ta jest niewystarczająca do przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej. Jak bowiem wskazano wyżej, nawet jeśli wnioskodawca po dniu 1 stycznia 2009 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 lub 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, a legitymuje się stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, to może nabyć prawo do emerytury pomostowej tylko wówczas, gdy jego dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (tj. przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 lub 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>). W rozpoznawanej sprawie jednak pracy wnioskodawcy na stanowiskach rzemieślnika specjalisty, murarza – tynkarza, starszego rzemieślnika, magazyniera, administratora nieruchomości nie można zakwalifikować do prac w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów. W konsekwencji ustalenie przez Sąd Okręgowy, że odwołujący nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze prac wymienionych w załączniku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (nr 1;nr 2)">nr 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a> jest prawidłowe i zgodnie ze swobodną oceną dowodów, o której mowa w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z treścią powołanego przepisu Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Przy tej ostatniej czynności Sąd jest zobligowany uwzględnić wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu, jak też uwzględnić wszelkie okoliczności towarzyszące ich przeprowadzaniu (wyrok SN z 11.07.2002r. sygn. IV CKN 1218/00). Granice swobodnej oceny dowodów winny być wyznaczone wymogami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia. W myśl powyższych dyrektyw Sąd I instancji rozważa w sposób racjonalny i wszechstronny materiał dowodowy, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych, a wiążąc ich moc i wiarygodność odnosi do pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wyrok SN z 10.06.1999r. w sprawie II UK 685/98). W związku z powyższym o naruszeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> można mówić w sytuacji wykazania Sądowi I instancji uchybienia podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego rozumowania, zasadom doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Sąd Apelacyjny wskazuje, że w realiach niniejszej sprawy takich uchybień w rozumowaniu Sądu Okręgowego nie sposób się dopatrzeć. Prawidłowe ustalenia faktyczne pozwoliły Sądowi I instancji na dokonanie trafnej wykładni prawa materialnego. Odwołujący nie spełnia przesłanek opisanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, bowiem nie wykonywał prac o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008r. Nie spełnia zatem warunku opisanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6</a> omawianej ustawy. Nie spełnia także przesłanek wynikających z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy nie legitymował wymaganym 15 letnim okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanki do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych (tak wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III AUa 252/12). W ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych przyjmuje się, że jeśli osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do „nowego” świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (wyrok Sądu Najwyższego z 14.06.2011 r. I UK 415/10, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 14.05.2014 r. III AUa 1850/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13.03.2014 r. III AUa 3489/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 25.04.2013 r. III AUa 1857/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 01.02.2017 r., III AUa 841/16). Sąd Apelacyjny podkreśla raz jeszcze, że prace w szczególnych warunkach zostały określone poprzez definicję zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, wyliczenie rodzajów prac związanych z czynnikami ryzyka występującymi w szczególnych warunkach pracy zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 2)">art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a> oraz wykaz takich prac zawarty w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Natomiast prace o szczególnym charakterze zostały zdefiniowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> i wyliczone w załączniku nr 2 do tej ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że wykaz prac określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3</a> jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy „o szczególnym charakterze„ lub „w szczególnych warunkach” nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2011 r., IV SA/Po 335/11). Sąd Apelacyjny zaznacza, że żadne z zajmowanych przez odwołującego stanowisk w spornym okresie nie zostało wymienione w wykazach stanowiących załączniki nr 1 i 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, zatem praca ta, nie jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.</a> Na marginesie zwrócić uwagę w tym miejscu należy, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest prawo do wcześniejszej emerytury wynikające z art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, lecz prawo do emerytury pomostowej, regulowane odrębnymi przepisami, zawężającymi katalog prac uznawanych za prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Reasumując w ocenie Sądu Apelacyjnego twierdzenia odwołującego zawarte w apelacji przedstawiały własną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, nie zostały poparte przekonującymi dowodami, a zatem nie zasługiwały na uwzględnienie. Wobec powyższego brak jest zatem w analizowanym stanie faktycznym podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych</a> i przyznania odwołującemu prawa do emerytury pomostowej. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny, w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację odwołującego. sędzia Marta Sawińska </div>