IV SA/Po 536/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] marca 2012r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanego dalej kpa) przyznano wnioskodawcy S. W. doraźną pomoc pieniężną ze środków budżetowych w kwocie 1.000 zł. W wyżej opisanej decyzji zawarto pouczenie o możliwości zwrócenia się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia do Kierownika Urzędu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyżej opisaną decyzję wysłano wnioskodawcy w dniu 26 marca 2012r., ale urząd pocztowy nie zwrócił zwrotnego poświadczenia odbioru tej przesyłki przez wnioskodawcę. W tej sytuacji organ I instancji wystąpił do Poczty Polskiej z reklamacją. W jej rezultacie uzyskano informację, że reklamowana przesyłka została doręczona wnioskodawcy w dniu 28 marca 2012r. W dniu 17 kwietnia 2012r. do w/w Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2012r. Zostało ono nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] kwietnia 2012r. Wnioskodawca w tym piśmie wskazał, że nie podjął decyzji o złożeniu odwołania od przedmiotowej decyzji z dnia [...] marca 2012r. Jednocześnie w piśmie tym zwrócił się z zapytaniem, czy istnieje szansa na przyznanie dodatkowej pomocy pieniężnej w celu zakupu łóżka rehabilitacyjnego. W kolejnym piśmie z dnia 12 maja 2012r. wnioskodawca przyznał, że decyzję z dnia 20 marca 2012r. otrzymał w dniu 28 marca 2012r. Postanowieniem Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] maja 2012r. nr [...] - wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art.127 § 3 i art.129 § 1 i 2 kpa - stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznanej pod numerem [...] w dniu [...] marca 2012r. Organ II instancji wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożono po upływie ustawowego (czternastodniowego) terminu. Podkreślono, że wnioskodawcę prawidłowo pouczono o terminie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. W ocenie organu II instancji wnioskodawca w swym piśmie z dnia 13 kwietnia 2012r. zawarł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu do złożenia takiego wniosku. Zaakcentowano też, że wnioskodawca nie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 58 § 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia 17 kwietnia 2012 r. skarżący S. W. wniósł o "anulowanie" – a więc o uchylenie - opisanego wyżej postanowienia z dnia [...] maja 2012r. Podniósł argumenty natury merytorycznej dotyczące konieczności zakupu łóżka ortopedycznego (na co zamierzał przeznaczyć kwoty uzyskane z tytułu pomocy doraźnej) i wnosił o ponowne obiektywne rozpatrzenie jego wniosku oraz przyznanie dodatkowej pomocy pieniężnej ze środków budżetowych (k. 4 - 7 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2011r. (zapewne data omyłkowa – winien być rok 2012) Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wskazał, że pismo wnioskodawcy z [...] kwietnia 2012r. wskazuje na jego niezadowolenie z decyzji z [...] marca 2012r. i żądanie przyznania mu wyższej kwoty pomocy, a więc spełniło przesłanki z art. 128 kpa jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślono, że wnioskodawcę prawidłowo pouczono o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy trybie art. 127 § 3 kpa. Mimo to, został on złożony przez S. W. po terminie. Skarżący nie złożył także wniosku o przywrócenie terminu, a organ nie mógł działać z urzędu w zakresie ewentualnego przywrócenia terminu. (k. 26-29 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Biorąc pod uwagę wyżej wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, przyznane przez ustawodawcę kompetencje orzecznicze tego sądu mają charakter zasadniczo kasacyjny. Podkreśla się bowiem, że sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji publicznej w procesie administrowania (R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego, w: red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003 r., str. 145). Dlatego w rozpoznawanej sprawie Sąd co do zasady nie mógł przyznać skarżącemu świadczenia, którego się domagał. Z tego też względu Sąd w niniejszym postępowaniu nie oceniał, czy należna jest (czy też nie) skarżącemu pomoc doraźna w takiej wysokości w jakiej się domagał. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania w omawianym przypadku mógł jedynie oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia uchylić zaskarżoną decyzję. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania, Sąd podzielił ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny, niesporny pomiędzy stronami postępowania, przyjmując go za własny oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Podstawowym zagadnieniem, które legło u podstaw powstania sporu w niniejszej sprawie była kwestia, czy skarżący wniósł w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy po wydaniu przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] marca 2012r. decyzji nr [...]. W tym zakresie bezsporne było, że we wspomnianej decyzji z dnia [...] marca 2012r. zawarto pouczenie o możliwości zwrócenia się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia do Kierownika Urzędu o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 kpa). Niespornym było też, że wnioskodawca odpis decyzji z dnia [...] marca 2012r. (wraz z przytoczonym wyżej pouczeniem) otrzymał w dniu 28 marca 2012r. Tym samym czternastodniowy termin do złożenia w/w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku skarżącego upływał w dniu 12 kwietnia 2012r. Tymczasem skarżący swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy napisał i złożył w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 13 kwietnia 2012r., a więc po upływie ustawowego terminu 14 dni do jego złożenia. Według art. 134 kpa organ odwoławczy (administracyjny) stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie do jego wniesienia. W tym przypadku, ponieważ skarżący złożył swój wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy po upływie należnego mu terminu 14 dni, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo na podstawie przytoczonego przepisu art. 134 kpa w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2012r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznanej pod numerem [...] w dniu [...] marca 2012r. Jak słusznie zauważył organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art.58 kpa). Skarżący nawet w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego swój wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył po upływie ustawowego terminu. Organ administracji nie mógł z urzędu (z własnej inicjatywy, bez wniosku skarżącego) ustalać, czy istnieją przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. Ugruntowany jest już bowiem pogląd, że termin do dokonania danej czynności można przywrócić jedynie na wniosek osoby zainteresowanej. Sąd podziela także stanowisko, że samo złożenie odwołania (tu wniosku o ponowne rozpoznanie) po upływie ustawowego terminu nie może być traktowane jako domniemany wniosek o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności. W tym celu konieczne jest bowiem złożenie jasnego i jednoznacznego wniosku przez osobę zainteresowaną. Takiego wniosku w tym przypadku nie było. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w omawianym przypadku organ administracji II instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 58 i 134 kpa. W tej sytuacji, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 ppsa, Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Jednocześnie jednak należy wskazać na marginesie, że niniejsze orzeczenie nie zamyka skarżącemu drogi do złożenia kolejnego wniosku o udzielenie pomocy doraźnej w razie zaistnienia takiej potrzeby.