VIII U 1734/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 1734/23</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 21.08.2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, po rozpoznaniu wniosku z 20.07.2023 r., odmówił <span class="anon-block">M. Z.</span> prawa do emerytury pomostowej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 49)">art. 4 i art. 49 ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych</a> (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1340). ZUS odmówił przyznania emerytury zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ponieważ po dniu 31.12.2008 r. wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Do pracy w warunkach szczególnych zgodnie z art. 4 w/w ustawy, ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od 1.01.2009 r. ponieważ pracodawca nie potwierdził, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych, gdyż nie zgłosił go do ZUS na drukach <span class="anon-block"> (...)</span>. Zakład odmówił przyznania prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 w/w ustawy, ponieważ na dzień 1.01.2009 r. wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust.1 i 3 w/w ustawy, wynoszącego co najmniej 15 lat. ZUS nie uznał do pracy w warunkach szczególnych w myśl art. 49 w/w ustawy okresu zatrudnienia od 11.05.1982 r. do 2.04.1985 r., od 19.05.1988 do 31.12.2008 r ponieważ pracodawca nie potwierdził, że wnioskodawca wykonywał prace wymienione w załączniki nr 1 lub 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. ZUS przyjął za udowodnione okresy: nieskładkowe tj. 1 rok i 14 dni, składkowe tj. 36 lat, 11 miesięcy, 13 dni, staż sumaryczny tj. 38 lat i 13 dni, staż w szczególnych warunkach/ charakterze tj. 23 lata,4 m-ce, 15 dni. <em> <!-- -->(decyzja – k. 11 akt ZUS)</em> </p> <p>Odwołanie od w/w decyzji złożył wnioskodawca, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do emerytury pomostowej w wyniku uwzględnienia do stażu pracy o szczególnym charakterze okresów zatrudnienia od 1.01.2009 r r. do 21.03.2009 r na stanowisku monter – konserwator sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków – kanalarza, wykonujący prace bezpośrednio w kanałach lub przy ściekach. Wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych<em> <!-- --> (odwołanie k. 3)</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie k. 10-11)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje</strong>:</p> <p>Wnioskodawca – <span class="anon-block">M. Z.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> (<em> <!-- -->niesporne</em>)</p> <p>Ubezpieczony złożył w dniu 20.07.2023 r., wniosek o emeryturę pomostową. (<em> <!-- -->niesporne)</em> </p> <p>Wnioskodawca był zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> sp z oo w <span class="anon-block">Ł.</span> na stanowisku monter konserwator sieci wodno – kanalizacyjnej w okresie 19.05.1988 – 31.03.2009 r..</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne)</em> </p> <p>Do 1994 r wnioskodawca pracował na oczyszczalni, a później na punktach zlewnych. W oczyszczalni czyścił kanały i sita, wywoził nieczystości. Wykonywał czynności w kanale oraz poza kanałem. W kanale pracował połowę wymiaru czasu pracy. W ramach punktów zlewnych przyjmował ścieki, zapisywał samochody, utrzymywał czystość, nie pracował w kanałach. Obliczał, ile było ścieków.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania wnioskodawcy e - prot. 00:01:43 w zw. 00:38:57, zeznania świadka <span class="anon-block">J. L.</span> 00:31:22)</em> </p> <p>Wnioskodawca posiada świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 19.07.2023 r., w którym zaświadczono, że był zatrudniony w okresie 19.05.1988 – 31.03.2009 r i w okresie 19.05.1988 – 31.12.2008 stale w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w kanałach ściekowych – wykaz A dział IX poz. 1, monter konerw. Sieci wod.kan. – stanowisko tożsame ze stanowiskiem monter – konserwator sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków – kanalarz, wykonujący prace bezpośrednio w kanałach lub przy ściekach wymienionym w wykazie A dział IX poz. 1 pkt. 1 zał. nr 1 do zarządzenia nr 9 <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 1.07.1983 r w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego . (<em> <!-- -->świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k. 13 zał. akt osobowych, zeznania świadka <span class="anon-block">B. H.</span> – 00:15:24</em>)</p> <p>Wnioskodawca wezwał pracodawcę do wystawienia prawidłowego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Pracodawca odmówił wnioskodawcy wskazując, że wnioskodawcy nie ma w wykazie pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach w roku 2009. W 2009 r zostało ustalone przez komisję, że prace wymienione w zał. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (nr 1;nr 1 poz. 36)">nr 1 poz.36 ustawy o emeryturach pomostowych</a> są wykonywane przez pracowników zatrudnionych na stanowisku monter konserwator sieci wod. – kan. w Wydziale <span class="anon-block"> (...)</span>, ale tylko w okresach, w których odbywają się remonty kanałów. Każdego roku są sporządzane imienne wykazy pracowników wykonujących w/w prace, będące podstawą do odprowadzenia składek na Fundusz Emerytur pomostowych.</p> <p> <em> <!-- -->(pisma w aktach osobowych – k. 15,14) </em> </p> <p> <span class="anon-block">J. L. (2)</span> pracował razem z wnioskodawcą w tożsamych warunkach. Starał się o emeryturę pomostową, ale jego wniosek nie został uwzględniony przez ZUS oraz przez sąd. Ma prawo do „zwykłej” emerytury. Początkowo otrzymał świadectwo pracy w warunkach szczególnych za okres 1.01.2009 do 22.03.2009 na stanowisku monter konserwator sieci wod, - kan. – zał nr 1 poz. 36 ustawy z dnia 19.12.2008 (duplikat świadectw pracy z dnia 8.04.2021 r. Pismem z dnia 29.09.2023 r został poinformowany, że świadectwo pracy w szczególnych warunkach po 31.12.2008 r za okres 1.01.2009 do 22.03.2009 r jest nieaktualne.</p> <p> <em> <!-- -->(świadectwa, pismo – zał. w kopercie – k. 25, zeznania świadka <span class="anon-block">J. L.</span> 00:31:22)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie podlega oddaleniu.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1340 ze zm.), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12)">art. 5-12</a>, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p> <p>2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p> <p>4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5 -9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;</p> <p>6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Jakkolwiek w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 5)">art. 4 pkt 2 i 5</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 7)">art. 3 ust. 7 w/w ustawy o emeryturach pomostowych</a>, do wymaganego stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009, wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6</a>. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (<em> <!-- -->tak trafnie wyrok Sądu Najwyższego z 25.10.2016 r., II UK 373/15, <span class="anon-block">L.</span>).</em> </p> <p>Dodać należy, że wykładnia art. 4 ustawy z 2008 roku o emeryturach pomostowych zawiera dodatkowe warunki, aby praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana przed dniem 1 stycznia 1999 roku oraz po dniu 31 grudnia 2008 roku, jednak nie zakreśla ram czasowych odnośnie do stażu 15 lat pracy w tych warunkach. Ten okres 15 lat może więc dotyczyć całego okresu ubezpieczenia, jednak co najmniej jeden miesiąc musi przypadać przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz co najmniej jeden miesiąc po dniu 31 grudnia 2008 roku (<em> <!-- -->por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2013 r., I UK 448/12, LEX Nr 1396383</em>). Po dniu 31 grudnia 2008 r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione wyłącznie w nowych wykazach (praca w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>).</p> <p>Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6</a> przewiduje zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1) po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p> <p>2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;</p> <p>3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Określenie „okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3”, zawarte w <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49;art. 49 pkt. 3)">art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> </span>, oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emeryturach i rentach z FUS (<em> <!-- -->tak trafnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020r., I UK 336/19).</em> </p> <p>W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że art. 49 ustawy pomostowej zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 tej ustawy, zwalniając je wprawdzie z konieczności wykonywania po dniu 31.12.2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadzając równocześnie w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o to świadczenie pracownik spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1.01.2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Warunek ten został jasno wyrażony (art. 49 pkt 3 ustawy) i jest zgodny z jej celem. W świetle tego przepisu nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być kwalifikowany jako okres pracy w warunkach szczególnych lub pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (<em> <!-- -->zob. wyroki SN: z 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5-6, poz. 62; z 4 września 2012 r., I UK 164/12, OSNP 2013 nr 15-16, poz. 185; z 22 lipca 2013 r., III UK 106/12, LEX nr 1555688; z 4 grudnia 2013 r., II UK 159/13, LEX nr 1405231; z 25 października 2016 r., II UK 373/15, LEX nr 217708; a także postanowienie SN z 21.06.2023 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 267/22, LEX nr 3573241</em>). Podobne stanowisko w kwestii wykładni art. 49 zostało zaprezentowane w doktrynie prawa (<em> <!-- -->zob. M. Zieleniecki: Emerytura pomostowa w nowym systemie emerytalnym, Gdańsk 2011, LEX</em>).</p> <p>Z powołanego wyżej art. 4 ustawy pomostowej wynika, że przy nabywaniu prawa do emerytury pomostowej na podstawie tego przepisu, uwzględnieniu podlegają przypadające przed dniem 1.01.2009 r. okresy pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, jednakże wyłącznie w sytuacji spełnienia przez ubezpieczonego wszystkich pozostałych przesłanek określonych w art. 4, gdyż muszą one być spełnione łącznie. Przy spełnieniu warunków formalnych, warunkiem koniecznym jest praca po 31.12.2008r. w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze określonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawą o emeryturach pomostowych</a>, wskazana w wykazie prac, stosownie do art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Te wskazane w wykazie prace, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> prace w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, są jeszcze bardziej „szczególne”, niż obowiązujące przed 1.01.2009 r.</p> <p>Prace w szczególnych warunkach, to w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.</p> <p>Z kolei, prace o szczególnym charakterze, to w myśl art. 3 ust. 3 w/w ustawy, prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.</p> <p>W myśl ust. 4 i 5 art. 3 za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1, zaś za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3. Zgodnie zaś z ust. 7 art. 3 za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 16 marca 2021, <span class="anon-block"> I (...)</span> 156/21, zgodnie z którym osoby mające możliwość kwalifikowania okresów zatrudnienia na podstawie dotychczasowych przepisów muszą spełnić dodatkowy warunek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6</a> stawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ze zm.). Nie nabywają zatem prawa do emerytury pomostowej w oparciu jedynie o okresy pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 33)">art. 32 i art. 33 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 53 ze zm.). W konsekwencji osoby te nie są faworyzowane względem osób niekontynuujących „szczególnego” zatrudnienia po 31 grudnia 2008 r. W obu tych grupach bowiem jednym z warunków prawa do emerytury pomostowej jest „szczególne” zatrudnienie w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (<em> <!-- -->zob. postanowienie SN z 16.03.2021 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 156/21, LEX nr 3220075</em>).</p> <p>W toku postępowania wyjaśniającego przed organem rentowym fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze powinien być potwierdzony przez zakład pracy stosownym zaświadczeniem, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 51)">art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Ta reguła dowodowa nie obowiązuje jednak przed sądem. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. „nie można podzielić poglądu, że wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, można dowodzić przed sądem jedynie na podstawie świadectwa pracy wystawionego przez płatnika składek, gdyż przepis art. 51 tej ustawy nie zmienia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> określającego katalog środków dowodowych, przy pomocy których strona może udowadniać fakty, z których wywodzi skutki prawne” (<em> <!-- -->tak SA w Łodzi w wyroku z 20 lutego 2013 r. III AUa 1044/12, LEX nr 1289529)</em>.</p> <p>Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła ostatecznie posiadania przez wnioskodawcę wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.</p> <p>ZUS odmówił przyznania emerytury zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ponieważ po dniu 31.12.2008 r. wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Do pracy w warunkach szczególnych zgodnie z art. 4 w/w ustawy, ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od 1.01.2009 r. ponieważ pracodawca nie potwierdził, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych, gdyż nie zgłosił go do ZUS na drukach <span class="anon-block"> (...)</span>. Zakład odmówił przyznania prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 w/w ustawy, ponieważ na dzień 1.01.2009 r. wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust.1 i 3 w/w ustawy, wynoszącego co najmniej 15 lat. ZUS nie uznał do pracy w warunkach szczególnych w myśl art. 49 w/w ustawy okresu zatrudnienia od 11.05.1982 r. do 2.04.1985 r., od 19.05.1988 do 31.12.2008 r ponieważ pracodawca nie potwierdził, że wnioskodawca wykonywał prace wymienione w załączniki nr 1 lub 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Podkreślić należy, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co powoduje, iż regulacja dotycząca emerytury pomostowej podlega ścisłej wykładni.</p> <p>Należy także wskazać, że praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (8 godzin) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Jednocześnie Sąd zważył, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie jest związany ograniczeniami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowymi. Jeżeli zatem pracownik nie otrzymał odpowiedniego dokumentu, poświadczającego jego pracę w szczególnych warunkach, okoliczność tą może on udowadniać przed Sądem, wykorzystując do tego przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a> środki dowodowe /<em> <!-- -->por. uchwała SN z 27.05.1985 r. III UZP 5/85; uchwała SN z 10.03.1984 r. III UZP 6/84; wyrok SN z 30.03.2000 r. II UKN 446/99</em>/.</p> <p>Oznacza to, że nie można podzielić poglądu, że wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, można dowodzić przed sądem jedynie na podstawie świadectwa pracy wystawionego przez płatnika składek, gdyż przepis art. 51 tej ustawy nie zmienia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> określającego katalog środków dowodowych, przy pomocy których strona może udowadniać fakty, z których wywodzi skutki prawne <em> <!-- -->/por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 lutego 2013 r. III AUa 1044/12, LEX nr 1289529/. </em> </p> <p>Zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 7.02.1983 r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, działem IX, do prac w warunkach szczególnych zaliczono:</p> <p>1. prace w kanałach ściekowych</p> <p>2. oczyszczanie ścieków i filtrów otwartych</p> <p>3. prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości, a także prace przy pryzmach kompostowych z nieczystości miejskich.</p> <p>Zgodnie z zał. nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19.12.2008 r o emeryturach pomostowych</a> do prac w warunkach szczególnych zalicza się:</p> <p>- prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych (pkt. 36)</p> <p>- prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (pkt. 38)</p> <p>Sąd Okręgowy na okoliczność rodzaju i charakteru wykonywanych przez wnioskodawcę czynności w spornym okresie zatrudnienia przeprowadził postępowanie dowodowe obejmujące analizę złożonej do akt sprawy dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych oraz zeznania wnioskodawcy i zgłoszonych przez niego świadków.</p> <p>W przypadku odwołującego nie można w realiach n/n sprawy mówić, że wykonywał w okresie objętym jego żądaniem stale i w pełnym wymiarze czasu, prace w warunkach szczególnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Z niespornych ustaleń faktycznych, poczynionych na podstawie zeznań wnioskodawcy i świadków wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> sp z oo w <span class="anon-block">Ł.</span> na stanowisku monter konserwator sieci wodno – kanalizacyjnej w okresie 19.05.1988 – 31.03.2009 r. Do 1994 r wnioskodawca pracował na oczyszczalni, a później na punktach zlewnych. W oczyszczalni czyścił kanały i sita, wywoził nieczystości. Wykonywał czynności w kanale oraz poza kanałem. W kanale pracował połowę wymiaru czasu pracy. W ramach punktów zlewnych przyjmował ścieki, zapisywał samochody, utrzymywał czystość, nie pracował w kanałach. Obliczał ile było ścieków.</p> <p>Zatem ani w okresie od 18.05.1988 r do 31.12.2009 r , ani od 1.01.2009 do 31.03.2009 r nie wykonywał <span class="underline"> <!-- -->stale i w pełnym wymiarze czasu pracy</span> prac polegających na ciężkich pracach fizycznych w podziemnych kanałach ściekowych (pkt. 36) /wykonywał bowiem także czynności poza kanałami, nadto nie wykazał, aby te prace były ciężkie/</p> <p>- pracach przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane <span class="underline"> <!-- -->z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym</span> (pkt. 38)/brak wykazania, aby stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał prace z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym/</p> <p>Wnioskodawca nie dysponował też ostatecznie świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych za ten okres, a takie świadectwo wystawione dla świadka zostało anulowane.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek do uzyskania prawa do emerytury pomostowej.</p> <p>Z tych względów, Sąd Okręgowy, na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 ^{<!-- -->14} §1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie.</p> </div>