II OW 95/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Zachodniopomorskiego a Starostą Powiatu [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym podmiotem a Starostą Powiatu [...] w sprawie o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów z wniosku A. spółki z.o.o. z siedzibą w miejscowości Cychry. W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego wywodził, że Starosta Powiatu [...] nie uznaje swojej właściwości w sprawie z wniosku A. spółki z.o.o. z siedzibą w miejscowości [...], dotyczącego udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów. A. spółka z.o.o. we wniosku tym wskazała jako miejsce przetwarzania odpadów działkę nr [...] obręb [...] przy ul. [...]. We wskazanej lokalizacji prowadzona jest również ferma trzody zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wniosek dotyczy przetwarzania odpadów poza instalacją. Do wniosku tego dołączono decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną przez Burmistrza [...] z [...] maja 2015 r. określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy trzody chlewnej na działce nr ew. [...] obręb [...] oraz decyzję tego organu z [...] października 2018 r. ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy fermy trzody chlewnej na tej działce. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego stwierdził, że nie podziela poglądu Starosty [...], że zamiar przetwarzania odpadów polegających na kruszeniu i utwardzaniu terenu ma związek z przedsięwzięciem polegającym na rozbudowie przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, czyli chowu zwierząt. W związku z tym jego zdaniem właściwy w sprawie jest Starosta [...]. W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wniósł o wskazanie jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego. Zdaniem Starosty [...] odzysk odpadów nie będzie odbywał się poza instalacją, o czym świadczy użycie kruszarki zlokalizowanej w jednym miejscu, a więc instalacji, o której mowa w art. 3 pkt 6 i 42 ustawy z dnia 17 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm. dalej p.o.ś.). Ponadto zamiar przetwarzania odpadów ma związek z przedsięwzięciem polegającym na rozbudowie przedsięwzięcia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, dalej rozporządzenie), tym bardziej, że wnioskodawca sam w pkt 9 wniosku wskazuje na trwającą inwestycje i powołuje się na pozwolenie na budowę. Starosta podkreślił, że w pkt 1 decyzji dotyczącej warunków zabudowy dla tej inwestycji ujęto także zmianę zagospodarowania terenu z wykonaniem nowych nawierzchni utwardzonych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wystąpił tzw. spór negatywny o właściwość, albowiem zarówno Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego jak i Starosta [...] uważają, że nie są właściwi do rozpoznania wniosku A. spółki z.o.o. dotyczącego udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do rozpoznania wniosku Spółki będzie Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stanowisko Starosty [...], że odzysk odpadów, o którym mowa we wniosku Spółki nie będzie odbywał się poza instalacją, nie zasługuje na aprobatę. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 6 p.o.ś. przez instalację rozumie się: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Powyższa definicja wyróżnia więc trzy rodzaje instalacji, przy czym ich zasadniczym wyróżnikiem jest to, że są to "stacjonarne urządzenia techniczne". Istotne jest wyjaśnienie pojęcia "stacjonarne". Rozumienie tego pojęcia w sposób przedstawiony przez Starostę [...], jako użycie kruszarki zlokalizowanej w jednym miejscu, faktycznie prowadziłoby do takiego rozszerzenia tego pojęcia, że sytuacja, kiedy odzysk odpadów występowałby poza instalacją byłaby bardzo wyjątkowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienie terminu "stacjonarne" w stosunku do instalacji należy odnieść do urządzeń działających w określonym miejscu, które mogą być przemieszczane, ale takie przemieszczanie ma charakter wyjątkowy, a nie powtarzalny (por. M. Bar [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, s. 44). W związku z tym kruszarka jako urządzenie polegające powtarzalnemu przemieszczaniu, nie może zostać uznane za instalacje w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. Podkreślić trzeba, że przedsięwzięcie, o którym mowa we wniosku zmierza do przetwarzanie odpadów o kodach oznaczonych jako 170101 i 170102, a więc proces ich odzysku może być prowadzone poza instalacjami i urządzeniami (rozporządzenie Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, Dz.U. z 2015 r., poz. 796). Właściwość rzeczowa marszałka województwa do wydania decyzji, o której mowa w art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r., poz. 797, dalej u.o.) obejmuje między innymi przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2020 r., poz. 283, dalej u.i.o.ś.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Niesporne jest, że inwestycja polegająca na rozbudowie fermy trzody chlewnej w miejscowości [...] na działce nr ew. [...] zaliczona została do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (por. § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z 2019 r., podobnie § 2 pkt ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Pierwotne zakwalifikowanie tej inwestycji w niniejszej sprawie do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na etapie przed jej realizacją (co wynika wprost z decyzji określające środowiskowe uwarunkowania dla realizacji tej inwestycji) skutkuje tym, że powiązane z nią technologicznie przedsięwzięcie na etapie wystąpienia o decyzję udzielającą zezwolenia na przetwarzanie odpadów także należy kwalifikować jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Podkreślić należy, że rozbudowa przedmiotowej fermy trzody chlewnej zalicza się do zamierzeń budowlanych, a częścią tego przedsięwzięcia jest między innymi wykonanie nowych nawierzchni utwardzonych, co wynika z pkt 1 lit. i decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji - budowa nasypów drogowych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 14 u.i.o.ś. przez pojęcie odzysku rozumie się przez to m. in. "jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji". Występuje więc technologiczne powiązanie pomiędzy tymi przedsięwzięciami, a więc zezwoleniem na przetwarzanie odpadów i rozbudową fermy trzody chlewnej. W konsekwencji zgodzić należy się i z tym, że rozbudowa przedmiotowej fermy trzody chlewnej należąca do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przetwarzanie odpadów, które posłużą następnie do utwardzenia nawierzchni na terenie tej fermy, pozwala przyjąć, że pomiędzy tymi odrębnymi co do rodzaju przedsięwzięciami (rozbudowa fermy i przetwarzanie odpadów) występuje wzajemny związek. Jedno przedsięwzięcie determinuje drugie poprzez zapewnienie materiałów służących do wzniesienia tego drugiego. To powiązanie prowadzi do wniosku, że przedsięwzięcia są ze sobą powiązane technologicznie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a., wskazał Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego jako organ właściwy w sprawie.