Ppolska.starec← UrzadnikLog in

VI U 448/19

Common courts2019-12-11
Case number
VI U 448/19
Judgment date
2019-12-11
Type
SENTENCE

Judges

Tomasz Korzeń (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygnatura akt VI U 448/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2019 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Tomasz Korzeń</p> <p>Protokolant: st. sekr. sad. Anna Kopala</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 roku</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">I. F. (1)</span> </p> <p>od decyzji z dnia 15 kwietnia 2019 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">J. F. (1)</span> </p> <p>o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala odwołanie, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">I. F. (1)</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">G.</span> 180zł tytułem zwrotu kosztów procesu. </strong> </p> <p>Tomasz Korzeń</p> <p> <strong> <!-- -->VI U 448/19 UZASADNIENIE</strong> </p> <p>Decyzją z 15.04.2019 roku, <span class="anon-block">(...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> jako pracownik płatnika składek <span class="anon-block">J. F. (1)</span>, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 8.10.2018 roku.</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">I. F. (2)</span> odwołała się od tej decyzji. Wniosła o zmianę decyzji poprzez ustalenie, że ubezpieczona od 8.10.2018 roku podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia u <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Podała, że faktycznie świadczyła pracę na rzecz płatnika składek gdyż ta przebywała na zwolnieniu lekarskim po wypadku, który miał miejsce w drodze na pocztę. Płatnik nie chciała stracić kontrahentów i stałego źródła dochodu i zmuszona była zatrudnić kogoś do pomocy, a wobec tego, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> odbywała praktyki w biurze rachunkowym płatnika składek, nie trzeba było wdrażać jej w pracę w tym biurze. Podczas gdy <span class="anon-block">J. F. (1)</span> przebywała na zwolnieniu lekarskim, obsługą kontrahentów firmy zajmowała się <span class="anon-block">I. F. (2)</span>.</p> <p>Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów postępowania. Podał, że ubezpieczona nie przedstawiła żadnego dowodu na świadczenie pracy na rzecz płatnika składek. O tym, że umowa o pracę z płatnikiem składek nie była realizowana świadczy brak racjonalnej potrzeby zatrudnienia <span class="anon-block">I. F. (2)</span>, okoliczność jej zatrudnienia tj. kiedy była ona w ciąży także u innego pracodawcy. W czasie nieobecności skarżącej zastępować ją miała osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia. Świadcz to o tym, że jednym zamiarem zawarcia z ubezpieczoną umowy o pracę, która faktycznie nie była wykonywana, było uzyskanie zwiększonego świadczenia z tytułu ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Zainteresowana <span class="anon-block">J. F. (1)</span> poparła stanowisko ubezpieczonej.</p> <p> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p> <span class="anon-block">I. F. (2)</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span>. Ma wykształcenie wyższe (licencjat – administracja; magister zarządzania przedsiębiorstwem). Dotychczas pracowała jako sprzedawca i referent do spraw administracyjnych. W okresie od 30.06.2014 roku do 25.07.2014 roku skarżąca odbyła praktyki studenckie w <span class="anon-block"> Biurze (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>Orzeczeniem z dnia 9.04.2018 roku lekarz medycyny pracy stwierdził brak przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia przez ubezpieczoną na stanowisku specjalisty do spraw obsługi zamówień. Od 16.04.2018 roku do 16.07.2019 roku ubezpieczona była zatrudniona jako specjalista do spraw obsługi zamówień w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G. K.</span>, z wynagrodzeniem 2 334,51 zł brutto miesięcznie; od 17.07.2018 roku – 2 488,42 zł brutto miesięcznie; od 17.10.2018 roku – 2 918,85 zł brutto miesięcznie. W dniu 16.04.2018 roku przeszła szkolenie wstępne z bezpieczeństwa i higieny pracy. Ubezpieczona pracowała od godz. 8:00 do godz. 16:00, w biurze firmy przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>W dniu 8.10.2018 roku <span class="anon-block">I. F. (2)</span> i <span class="anon-block">J. F. (1)</span> (teściowa ubezpieczonej) podpisały umowę o pracę na czas określony od 8.10.2019 roku do 31.01.2019 roku, na stanowisko: pomoc księgowej, w wymiarze 3/4 etatu, z wynagrodzeniem 2 100,00 zł brutto miesięcznie. Do obowiązków skarżącej miało należeć: segregowanie dokumentów księgowych, skanowanie dokumentów do pliku, wprowadzanie dokumentów do systemu księgowego, układanie dokumentów chronologicznie w segregatorach, wpisywanie kolejnych numerów dokumentów według ewidencji księgowych, przygotowywanie wstępnych projektów deklaracji skarbowych i ZUS. Skarżąca miała pracować od godz. 16:10 do godz. 22:00. Dnia 8.10.2018 roku ubezpieczona przeszła szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W dniu 5.11.2018 roku wpłynęło do ZUS zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia u płatnika składek.</p> <p>W piśmie z dnia 3.12.2018 roku ubezpieczona poinformowała <span class="anon-block">J. F. (1)</span>, że jest w 12 tygodniu ciąży i wniosła o przesłużenie umowy o pracę do dnia porodu. Aneksem z 3.12.2018 roku pracodawca przedłużył umowę o pracę do dnia porodu.</p> <p>Od dnia 3.12.2018 roku <span class="anon-block">I. F. (2)</span> była niezdolna do pracy w związku z chorobą w czasie ciąży. Płatnik wypłacił wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy od 3.12.2018 roku do 2.02.2019 roku, a od 3.02.2018 roku złożono wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Obowiązki ubezpieczonej miała przejąć <span class="anon-block">I. F. (3)</span>.</p> <p>W dniu 8.06.2019 roku ubezpieczona urodziła dziecko.</p> <p> <span class="anon-block">J. F. (1)</span> od 2009 roku prowadzi działalność gospodarczą: <span class="anon-block"> Biuro (...)</span>, w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W 2017 roku dochód płatnika wyniósł 115 567,98 zł, a w 2018 roku – 127 147,19 zł. W październiku 2018 roku płatnik przebywała na zwolnieniu lekarskim. Płatnik nie zatrudniała innego pracownika oprócz synowej.</p> <p>Zawiadomieniem z 8.03.2019 roku organ rentowy poinformował ubezpieczoną i płatnika składek o wszczęciu z urzędu postępowania w celu ustalenia podlegania przez <span class="anon-block">I. F. (2)</span> ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u płatnika składek.</p> <p>Decyzją z 15.04.2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span>, jako pracownik płatnika składek <span class="anon-block">J. F. (2)</span>, nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 8.10.2018 roku.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> dokumenty w aktach ZUS: listy obecności k. 11-13, 23-27, zakres obowiązków k. 15, orzeczenie lekarskie k. 18, karta szkolenia k. 19, umowa i aneks k. 20-21, lista płac i dowody wpłat k. 28-34, regulamin praktyk k. 36-45, dyplomy k. 46-47, księgi przychodów i rozchodów k. 48-81, zawiadomienie k. 82, decyzja k. 85-87; zeznania podatkowe k. 23-29, dokumenty w aktach osobowych ubezpieczonej k. 38, 50, ze zeznania płatnika składek <span class="anon-block">J. F. (1)</span> k. 39v-40, 40v, zeznania świadka <span class="anon-block">B. T.</span> k. 40, zeznania świadka <span class="anon-block">M. G.</span> k. 40, zeznania świadka <span class="anon-block">R. G.</span> k. 40, zeznania świadka <span class="anon-block">P. F.</span> k. 40, zeznania świadka <span class="anon-block">K. F.</span> k. 40v</em> </p> <p>Sąd zważył co następuje:</p> <p>Odwołanie podlegało oddaleniu.</p> <p>Decydujące w niniejszej sprawie było ustalenie, czy <span class="anon-block">I. F. (2)</span> od dnia 8.10.2018 roku podlegała jako pracownik płatnika składek <span class="anon-block">J. F. (1)</span> obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz. U. 2019, poz. 300; dalej jako ustawa systemowa) - obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 K.c.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.</p> <p>Strony umowy mogą dowolnie ustalać wzajemne stosunki prawne i układać relacje, jednakże zasada swobody umów doznaje w pewnych sytuacjach ograniczeń, w której to zawarcie postanowień umownych prowadzi do naruszenia prawa, obejścia obowiązujących przepisów prawa, do nadużycia prawa, czy wreszcie do naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej. Oczywistym jest, że treść lub cel stosunku prawnego nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku), ustawie, ani zasadom współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1 </sup>K.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 K.p.</a>).</p> <p>Zdaniem pozwanego ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych wyłącznie w celu uzyskania prawa do zwiększonych świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego. Ubezpieczona i płatnik twierdzili natomiast, że skarżąca od dnia 8.10.2018 roku świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, wobec czego podlegała ubezpieczeniom społecznym.</p> <p>Dla powstania stosunku pracy nie wystarcza samo zawarcie na piśmie umowy o treści odpowiadającej wymaganiom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 29)">art. 29 K.p.</a>, założenie dokumentacji pracowniczej i wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia oraz formalna legalizacja umowy przed organem rentowym czy urzędem skarbowym przez złożenie deklaracji zgłoszeniowej do ubezpieczeń społecznych i deklaracji podatkowej, ale niezbędnej jest wykazanie, że stosunek taki, o cechach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 K.p.</a>, faktycznie został nawiązany i był realizowany przez strony. O ważności zaś stosunku pracy świadczy to, czy oświadczenia woli zawarte w umowie o pracę łączącej strony nie zawierają wad, które powodowałyby ich nieważność bądź bezskuteczność. Ubezpieczenie społeczne nie może bowiem istnieć bez stosunku pracy. Powstanie, zaś stosunku ubezpieczeniowego może odnosić się wyłącznie do ważnego/legalnego stosunku pracy, a więc takiego, który stanowi wyraz woli obu stron realizowania celów, którym umowa ma służyć.</p> <p>W celu ustalenia czy i jaka umowa łączyła ubezpieczoną i płatnika składek sąd dopuścił dowód z zeznań ubezpieczonej, płatnika składek i świadków: <span class="anon-block">B. T.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">R. G.</span>, <span class="anon-block">P. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdziła aby strony umowy łączył stosunek pracy. Brak jakichkolwiek dowodów, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> rzeczywiście pracowała jako pomoc księgowa. Świadkowie: <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">B. T.</span> i <span class="anon-block">R. G.</span> (klienci <span class="anon-block">J. F. (1)</span>) zaledwie kilka razy mieli kontakt (krótkotrwały) z ubezpieczoną, która jedynie przekazała im albo odebrała dokumenty księgowe, które klienci zawieźli <span class="anon-block">J. F. (1)</span> do jej domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (a nie do siedziby firmy jak robili to dotychczas). <span class="anon-block">B. T.</span> przekazał dokumenty <span class="anon-block">I. F. (2)</span> 3 razy, <span class="anon-block">M. G.</span> – 1 raz, <span class="anon-block">R. G.</span> – 1 raz. Na podstawie tego, że ubezpieczona odebrała dokumenty księgowe od świadków nie można wywnioskować, że była ona pracownikiem płatnika (i pracowała jako pomoc księgowa), tym bardziej, że – jak wynika z zeznań męża płatnika składek <span class="anon-block">K. F.</span> – on również odebrał dokumenty księgowe od klientów firmy jego żony. Dokumenty od klientów mógł więc odebrać każdy domownik obecny wówczas w domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, co nie czyni takiej osoby samo przez się pracownikiem <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Świadek <span class="anon-block">P. F.</span> (mąż ubezpieczonej i syn <span class="anon-block">J. F. (1)</span>) nie był w stanie podać jakie konkretnie czynności miałaby wykonywać jego żona na rzecz jego matki. Okoliczność, że codziennie po godz. 22:00 świadek wraz z żoną wyjeżdżali z domu <span class="anon-block">J. F. (1)</span> nie świadczy o tym, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> w godzinach popołudniowych (po zakończeniu pracy w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>) pracowała codziennie od 16:00 do 22:00 na rzecz teściowej. Dom przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest przecież domem rodzinnym męża ubezpieczonej, w którym mieszkają teściowej ubezpieczonej, a zatem logicznym jest, że przyjeżdżała/odwiedzała ona wraz z mężem swoich teściów. Sąd nie neguje, że skarżąca jako synowa mogła czasami pomóc teściowej odbierając dokumenty księgowe od klientów <span class="anon-block">J. F. (1)</span>, tym niemniej jak wynika z zeznań świadków zdarzało się to bardzo rzadko. Wykonywanie takich sporadycznych czynności nie świadczy o tym, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> codziennie przez 6 godzin pracowała na rzecz <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Nadto, należy zauważyć, że zeznania świadka <span class="anon-block">P. F.</span> i świadka <span class="anon-block">K. F.</span>, co do kwestii czasu przebywania ubezpieczonej w domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, są wzajemnie sprzeczne. Z zeznań <span class="anon-block">P. F.</span> wynika bowiem, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> przebywała w domu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> do godz. 22:00, zaś <span class="anon-block">K. F.</span> zeznał, że przebywała tam codziennie do godz. 19:00 lub 20:00. Następnie przejeżdżał syn i odbierał synową. Świadek <span class="anon-block">K. F.</span> nie był w stanie podać jakie czynności miałaby wykonywać jego synowa jako pracownica jego żony. Odwołująca i płatnik składek nie wykazali czym zajmowała się w miejscu pracy skarżąca (oprócz sporadycznego odbierania dokumentów od klientów firmy). Twierdzenia płatnika, że skarżąca segregowała i gromadziła dokumenty księgowe są gołosłowne i niepoparte żadnym dowodem. Nikt, oprócz płatnika składek, nie potwierdził, że ubezpieczona pracowała na rzecz <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Mąż płatnika zasłaniał się nieznajomością spraw księgowych, mąż skarżącej wskazał wprost, że nie wnikał w to jaką umowę zawarła jego żona z jego matką, zaś sama ubezpieczona nie stawiła się na rozprawę i nie złożyła zeznań. Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">B. T.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span> i <span class="anon-block">R. G.</span> albowiem ich zeznania były logiczne i spójne, a sąd nie znalazł żadnych podstaw by odmówić im wiarygodności. Niemniej jednak z treści zeznań tych świadków nie sposób jest wyprowadzić wniosków, że ubezpieczona stale, przez 6 godzin dziennie w spornym okresie świadczyła pracę na rzecz <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Zeznania <span class="anon-block">P. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> w zakresie godzin pracy skarżącej były wzajemnie sprzeczne, wobec czego sąd nie dał im wiary. Świadkowie wprost podali, że nie wiedzą jakie konkretnie czynności miałaby wykonywać ubezpieczona na rzecz płatnika. Zeznaniom płatnika składek – co do okoliczności świadczenia pracy przez <span class="anon-block">I. F. (2)</span> – sąd nie dał wiary albowiem nie zostały one potwierdzone żadnym innym dowodem. Brak jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzające wykonywanie pracy przez <span class="anon-block">I. F. (2)</span> na rzecz płatnika składek. Dla ubezpieczonej w dniu 8.10.2018 roku został sporządzony zakres obowiązków, tymczasem żaden świadek nie potwierdził wykonywania wskazanych tam czynności. Natomiast odbieranie i przekazywanie dokumentów księgowych nie zostało wpisane w zakres obowiązków ubezpieczonej. Z listy obecności nie sposób jest wywnioskować w jakich godzinach miałaby pracować skarżąca. Rację ma organ rentowy, że dokument taki nie może stanowić sam przez się miarodajnego dowodu na wykonywanie pracy na rzecz płatnika składek albowiem nie sposób jest ustalić dokładnej daty sporządzenia tego dokumentu. Płatnik wprost wskazała, że nie kontrolowała pracy ubezpieczonej. Co więcej, płatnik po odejściu skarżącej na długotrwałe zwolnienie lekarskie w związku z chorobą w czasie ciąży, nie zatrudniła żadnego innego pracownika na miejsce ubezpieczonej, lecz miała się zdecydować na zawarcie umowy zlecenia z innym członkiem swojej rodziny <span class="anon-block">I. F. (3)</span>. Niemniej jednak płatnik nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego by wynikało, że faktycznie taka umowę zlecenia zawarła. Zeznania świadków <span class="anon-block">B. T.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span> i <span class="anon-block">R. G.</span> wskazujące na sporadyczne i krótkotrwałe spotkania z <span class="anon-block">I. F. (2)</span>, wzajemnie sprzeczne zeznania członków rodziny (<span class="anon-block">P. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>), oraz niepotwierdzone żadnym innym dowodem zeznania płatnika, doprowadziły do wniosku, że decyzja ZUS jest prawidłowa.</p> <p>Zgodnie z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 K.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 K.c.</a> zasadą kontradyktoryjności, ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 K.c.</a> stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 § 1;art. 232 § 1 zd. 1)">art. 232 § 1 zd. 1 K.p.c.</a> stanowi natomiast odpowiednio, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd Najwyższy charakteryzując <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 K.p.c.</a>, stwierdził, że na sądzie rozpoznającym sprawę nie spoczywa powinność zarządzania dochodzeń mających na celu uzupełnienie i wyjaśnienie twierdzeń stron oraz poszukiwanie dowodów na ich udowodnienie. Do sądu nie należy przeprowadzanie z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 5-6, poz. 76).</p> <p>Sam fakt, że płatnik przebywała na zwolnieniu lekarskim w październiku i listopadzie 2018 roku, nie świadczy o konieczności zatrudnienia pracownika i to konkretnie ubezpieczonej. Po odejściu ubezpieczonej na długotrwałe zwolnienie lekarskie płatnik nie zdecydowała się na zawarcie umowy o pracę z inną osobą celem zastępstwa za ubezpieczoną.</p> <p>Sąd uznał, że sporna umowa o pracę była pozorna. Pozorność polegała na tym, że strony sporządziły umowę wyłącznie w celu objęcia skarżącej ubezpieczeniem, a w konsekwencji zapewnienia dodatkowych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Skarżąca ani płatnik nie wykazali, że zatrudnienie ubezpieczonej wynikało z rzeczywistej potrzeby pracodawcy lecz przede wszystkim nie wykazali, że skarżąca w spornym okresie świadczyła pracę na rzecz płatnika w ramach stosunku pracy.</p> <p>Podkreślić należy, że przepisy prawa pracy nie zakazują zatrudnienia kobiet w ciąży. Sam fakt ciąży ubezpieczonej nie był przyczyną, dla której sąd odmówił uznania, iż pomiędzy ubezpieczoną a płatnikiem powstał stosunek pracy. Sąd w tej mierze zbadał rzeczywistą wolę stron w odniesieniu do istotnych elementów stosunku pracy i w wyniku oceny materiału dowodowego ustalił, że <span class="anon-block">I. F. (2)</span> nie świadczyła pracy zgodnie ze spisaną umową o pracę z 8.10.2018 roku. Analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, umowa o pracę zawarta została nie w celu faktycznej realizacji wynikającego z treści stosunku pracy, a jedynie dla uzyskania przez ubezpieczoną wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, związanych z ciążą, macierzyństwem, a zatem w celu obejścia prawa. Tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki objęcia ubezpieczonej obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.</p> <p>Poza gołosłownymi twierdzeniami płatnika składek, strony nie przedstawiły żadnego wiarygodnego dowodu świadczącego o wykonywaniu przez ubezpieczoną pracy na rzecz <span class="anon-block">J. F. (1)</span>. Co do zasady, nie ma przeszkód, by strony stosunku pracy brały pod uwagę wynikające z tego korzyści w zakresie ubezpieczeń społecznych. Stosownie bowiem do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6.03.2007 r. (I UK 302/06), dążenie do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jako cel podjęcia zatrudnienia, nie może świadczyć o zamiarze obejścia prawa, jeżeli umowa o pracę jest faktycznie wykonywana. Problem pojawia się jednak wówczas, gdy mając na uwadze korzyści w zakresie ubezpieczenia chorobowego, strony zawierają ten rodzaj umowy tylko dla pozoru, nie zamierzając jej faktycznie realizować w przewidzianej dla niej formie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. brak dowodów na wykonywanie pracy przez ubezpieczoną na rzecz płatnika składek. Korzyść z podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu chorobowemu i uzyskania w związku z tym wyższych świadczeń ubezpieczeniowych była jedyną, która miała faktyczne znaczenie. Był to cel sam w sobie, któremu nie towarzyszył już żaden inny motyw działania, co świadczy o pozorności zawartej umowy. Jak wynika przy tym z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4.08.2005 r. (II UK 321/04; OSNP 2006/11-12/190), umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru, gdy strony umowy, składając oświadczenia woli, nie zamierzają osiągnąć skutków, jakie prawo wiąże z jej wykonywaniem. Zawierając umowę o pracę, strony winny zmierzać do realizacji jej celów, czego w tym przypadku nie czyniły. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9.01.2008 r. (III UK 73/07, Lex nr 356045 i III UK 74/07, Lex nr 376437), gdy strony nie miały zamiaru i nie realizowały postanowień umowy o pracę, to umowa taka nie stanowi uprawnionego tytułu podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.</p> <p>Umowa o pracę wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, odnoszące się także do dziedziny ubezpieczeń społecznych. Kształtuje tam stosunek ubezpieczenia społecznego, określa wysokość składki, a w konsekwencji, prowadzi do uzyskania świadczeń ubezpieczeniowych. Skutki te mają bardzo doniosłe znaczenie, zarówno z punku widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), jak i interesu publicznego. Stąd też ocena ważności umowy o pracę może i powinna być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych. W prawie ubezpieczeń społecznych istnieje przy tym znacznie mocniejsza, niż w prawie pracy bariera działania w ramach prawa, oparta na wymagającym ochrony interesie publicznym i zasadzie solidarności ubezpieczonych (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 1.12.2015 roku, III AUa 2658/14).</p> <p>Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 K.p.c.</a> w związku z powołanymi wyżej przepisami, orzekł jak w punkcie I wyroku.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 K.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018, poz. 265), Sąd zasądził od ubezpieczonej na rzecz pozwanego kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Tomasz Korzeń</p> <p>Sygn. akt III AUa 76/20</p> </div> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 maja 2020 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="152"/> <col width="403"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Romana Mrotek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>Jolanta Hawryszko</p> <p>Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2020 r. w Szczecinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">I. F. (2)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> przy udziale <span class="anon-block">J. F. (1)</span> </p> <p>o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">I. F. (2)</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt VI U 448/19</p> <p>1.  <strong> <!-- -->prostuje w komparycji i sentencji wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2019 roku oznaczenie strony w ten sposób, że w miejsce imienia ubezpieczonej <span class="anon-block"> (...)</span> wpisuje <span class="anon-block"> (...)</span>, </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala apelację, </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">I. F. (2)</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> <table> <colgroup> <col width="227"/> <col width="221"/> <col width="224"/> </colgroup> <tr> <td> <p> Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk</p> </td> <td> <p>Romana Mrotek</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Hawryszko</p> </td> </tr> </table> </div>