II OSK 1849/20
Administrative courts2020-11-20
Case number
II OSK 1849/20
Court
Naczelny Sąd Administracyjny
Judgment date
2020-11-20
Type
Wyrok NSA
Judges
Agnieszka Wilczewska - RzepeckaGrzegorz CzerwińskiMarzenna Linska - Wawrzon
Ruling
Oddalono skargę kasacyjną
Judgment text
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1163/19 w sprawie ze skargi B. J. i G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r, sygn. akt II SA/Rz 1163/19, oddalił skargę B. J. i G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2019 r. nr [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z estakadą nad suwnicą oraz uruchomieniu linii do produkcji kul stalowych na działce nr [...] obr. [...] Ch. przy ul. T. w S. (dalej jako przedsięwzięcie lub inwestycja).
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie.
W dniu 5 lipca 2018 r. C. Spółka jawna z siedzibą w S. (dalej jako inwestor lub Spółka) wystąpiła do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia.
Z uwagi na zakwalifikowanie tego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w myśl art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa) w związku z § 3 ust. 1 pkt 11 i pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) organ zwrócił się do właściwych organów o opinię w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Mając na uwadze stwierdzoną przez RDOŚ w R. oraz PPIS S. konieczność przeprowadzenia oceny odziaływania inwestycji na środowisko (Dyrektor Zarządu Zlewni P. w S. wyraził negatywną opinię odnośnie do konieczności przeprowadzenia takiej oceny), Prezydent Miasta S. postanowieniem nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, określając wymagania jakim powinien odpowiadać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Spółka przedłożyła raport o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko w dniu 29 listopada 2018 r. Następnie został on przekazany do uzgodnienia właściwym organom oraz poddany konsultacjom społecznym.
W wyniku wezwania RDOŚ raport ten został uzupełniony przez Spółkę. W wyniku kolejnego wezwania tego organu Spółka pismem z 16 kwietnia 2019 r. rozszerzyła żądnie wniosku o prace związane z wykonaniem infrastruktury służącej do ujmowania ścieków przemysłowych (odcieków z terenu magazynowania odpadów i cięcia szyn kolejowych) oraz udzieliła dodatkowych wyjaśnień.
Raport wraz z jego uzupełnieniami poddany był konsultacjom społecznym. Uwagi zgłaszane w toku postępowania przez G. R. i B. J. (właścicieli działek nr [...] i [...]) co do realizacji zamierzonej inwestycji były przekazane Spółce (inwestorowi) celem wyrażenia stanowiska.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] RDOŚ uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast PPIS nie udzielił w przewidzianym terminie odpowiedzi, co na podstawie art. 78 ust. 4 u.u.i.ś. zostało potraktowane jako brak zastrzeżeń do realizacji przedsięwzięcia.
Prezydent Miasta S. decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] na podstawie art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 78 ust. 4, art. 80 ust. 1-3, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz § 3 ust. 1 pkt 11 i 80 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia.
W decyzji określono zakres przedsięwzięcia, które ma polegać na budowie hali produkcyjnej z estakadą nad suwnicą wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowie budynku biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, rozbiórce obiektów kolidujących, budowie drogi wewnętrznej z miejscami postojowymi oraz infrastruktury obejmującej ścieki przemysłowe z terenu magazynowania i cięcia odpadów.
W planowanym budynku produkcyjnym uruchomiona zostanie instalacja do produkcji kul stalowych w procesie kucia na gorąco ze złomowanych szyn kolejowych. Organ stwierdził, że przeprowadzona w sprawie analiza – obejmująca również aktualne zagospodarowanie terenu – wykazała, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji hałasu, zanieczyszczeń powietrza i wód gruntowych, a także nie będzie źródłem emisji drgań i wibracji.
Organ odniósł się do zgłaszanych w ramach konsultacji społecznych uwag w zakresie wydłużenia czasu pracy przedsiębiorstwa, sposobu rozładunku szyn na terenie zakładu, drgań i wibracji wytwarzanych w procesie wytwórczym oraz sposobu gospodarowania wodami odpadowymi wskazując rozwiązania ww. kwestii. Organ podkreślił, że w pierwszym kwartale po przekazaniu przedsięwzięcia do eksploatacji nakazano przeprowadzenie w rejonie budynków mieszkalnych zlokalizowanych w najbliższej odległości od terenu zakładu analizy porealizacyjnej w trakcie pełnej pracy zakładu celem określenia rzeczywistego oddziaływania hałasowego przedmiotowej inwestycji; w przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych wartości poziomu hałasu inwestor obowiązany będzie zastosować odpowiednie środki ochrony klimatu akustycznego. Mając powyższe na uwadze podkreślono, że uwagi i zastrzeżenia zgłoszone w ramach konsultacji społecznych przez okolicznych mieszkańców nie mogą stanowić jedynej przesłanki do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Od decyzji Prezydenta M. S. z [...] czerwca 2019 r. odwołanie wniósł G. R., B. J. oraz S. H. Kwestionowali oni realizację inwestycji z uwagi na zanieczyszczenie oraz hałas jakie będą emitowane przez mający poswatać budynek produkcyjny, negatywny wpływ prowadzonej już na terenie inwestycji działalności oraz działalności planowanej na środowisko i najbliższe sąsiedztwo. B. J. – właściciel nieruchomości o funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej (z sadem i pasieką), sąsiadującej z nieruchomością na której zlokalizowana jest inwestycja – odczuwa skutki działalności inwestora, albowiem pyły pochodzące z procesów palenia szyn na placu przeładunkowym przenoszone są po całej okolicy (na liściach i owocach osadza się rdzawy nalot), zaś po opadach deszczu przenika również do wód gruntowych. W procesie przeładunku szyn oraz obróbki skrawaniem wkładek matrycowych prowadzonej w zlokalizowanym ok. 1 m od granicy z jego działką budynku generowany jest hałas, który przy jego otwartych oknach uniemożliwia normalną egzystencję (powinno to skutkować likwidacją tych okien).
G. R. zakwestionował prowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające z uwagi na wadliwe w jego ocenie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz jego ocenę, nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie dodatkowych pomiarów hałasu i drgań dla operacji rozładunku szyn, która wbrew twierdzeniom inwestora nie odbywa się przy użyciu dźwigów lecz poprzez chaotyczne zrzucanie na podłoże. Nie zgodził się z twierdzeniem organu, że przedmiotowa inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko akustyczne i nie będzie negatywnie oddziaływać na ludność i tereny sąsiadujące. Jego zdaniem w decyzji brak informacji w jakim zakresie zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione uwagi zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. Domagał się uchylenia w całości decyzji Prezydenta oraz orzeczenia co do istoty sprawy poprzez zamieszczenie w decyzji ograniczenia dopuszczalnego czasu pracy zakładu do godzin 7-15 od poniedziałku do piątku oraz zobowiązania inwestora do wykonania ekranów akustycznych i antywibracyjnych. Odwołujący się wniósł o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego poprzez zlecenie wykonania dodatkowej kontroli poziomu hałasu i drgań generowanych przez przedmiotową inwestycję przez niezależną jednostkę badawczą (podczas zrzucania szyn z samochodów na stosy i ich załadunku ze stosów zalegających na placu oraz podczas rozładunku szyn i ich przekładania za pomocą dźwigu zgodnie z deklaracją inwestora zawartą w Raporcie oddziaływania na środowisko), a także przeprowadzenia dowodu z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2019 r. na okoliczność uciążliwości hałasu generowanego przez prowadzoną przez inwestora działalność oraz jej związku ze sposobem rozładunku i przeładunku szyn.
W zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano podstawy prawne zakwalifikowania przedsięwzięcia inwestora jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którego realizacja na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który znajdował potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz dokonał oceny jego całokształtu w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a.
W ocenie Kolegium w sprawie nie doszło do naruszenia art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez nieuwzględnienie wyników uzgodnień i opinii oraz treści Raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Wskazując na charakter prawny raportu o oddziaływaniu na środowisko jako dowodu w postępowaniu Kolegium stwierdziło, że sam proces uzyskiwania danych wymaganych ustawą środowiskową a objętych przedłożonym w sprawie Raportem był wieloetapowy i wieloczynnikowy. Raport został przedstawiony w trzech turach, na żądanie organu opiniującego w trybie art. 106 K.p.a. (RDOŚ), przy czym równolegle swoje zastrzeżenia do planowanego przedsięwzięcia zgłaszały strony postępowania. Zastrzeżenia te były przedstawiane organowi opiniującemu, który wzywał inwestora o wyjaśnienie kwestii koniecznych z punktu widzenia treści i kształtu Raportu.
RDOŚ w wydanej opinii (postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia) wskazał, że w Raporcie przedstawiono obliczenia akustyczne uwzględniające źródła dźwięku już istniejące i funkcjonujące na terenie zakładu, jak również planowane w ramach przedsięwzięcia. RDOŚ nakazał przy tym wykonanie kontrolnych pomiarów dźwięku w pierwszym kwartale po przekazaniu przedsięwzięcia do eksploatacji w rejonie budynków mieszkalnych zlokalizowanych w najbliższej odległości od terenu zakładu wg metodyki referencyjnej określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody; o ile badania te wykażą przekroczenia dopuszczalnych norm równoważnego poziomu dźwięku, będą podstawą do zastosowania odpowiednich środków ochrony klimatu akustycznego. Jednocześnie w ramach wydanej opinii oraz w treści decyzji zastrzeżono zakaz generowania hałasu poprzez zrzucanie szyn z pojazdów transportujących na plac, zakaz używania w procesie produkcyjnym młotów kuźniczych oraz obowiązek prowadzenia procesów produkcyjnych w hali przy zamkniętych oknach i drzwiach.
Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie te obowiązki zbieżne są z postulatami stron postępowania. Co do czasu pracy zakładu wprowadzono możliwość jego funkcjonowania tylko w porze dziennej, a zatem pomiędzy godziną 6.00 a 22.00, przy czym dotychczasowe przedsięwzięcie (instalacja przetwarzająca odpady) ma pracować tylko do godziny 15.00 i tylko do tej godziny ma się odbywać rozładunek, przeładunek oraz cięcie szyn, a zatem procesy generujące w ocenie stron postępowania najbardziej uciążliwy hałas. Warunki o których mowa w decyzji mają charakter postulatywny, ale taki jest charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dalej stwierdzono, że RDOŚ oraz organ I instancji odniosły się również szczegółowo do kwestii generowania drgań i wibracji czego się i nie przewiduje ani czego nie stwierdzono. W tym zakresie uszczegółowiono w uzasadnieniu postanowienia oraz decyzji organu I instancji warunki i proces produkcji kul stalowych, wskazano narzędzia i maszyny, z pomocą których prowadzone będą procesy produkcyjne oraz technologię i materiały, które będą zastosowane przy budowie nowej hali produkcyjnej, co ma zupełnie wyeliminować możliwość generowania tego typu immisji.
W konsekwencji powyższych ustaleń Kolegium przyjęło, że kwestia w sprawie najbardziej zaczepna nie została wbrew twierdzeniom odwołujących pomięta ani rozstrzygnięta z uchybieniem przepisów postępowania czy prawa materialnego.
Kolegium uznało za nieprzydatny dowód z pisma (dokument prywatny) [...] Wojewódzkiego Inspektora Środowiska z [...] czerwca 2019 r. przedłożonego do wniesionego odwołania. Z pisma tego wynika, że badania poziomu hałasu w obrębie przedmiotowego przedsięwzięcia prowadzone były dwukrotnie ze skutkiem negatywnym (jedno badanie na potrzeby niniejszego postępowania oraz poprzednie w 2015 r.), gdyż nie stwierdzono, by emisja hałasu przekroczyła normy dopuszczalne obowiązującymi przepisami prawa.
W kontekście tych ustaleń uznano dopuszczenie dowodu z badania dźwięku za nieuzasadnione, albowiem z istniejącego materiału dowodowego można wyprowadzić wniosek, że podczas pracy zakładu w warunkach jakie wynikają z decyzji organu I instancji poziom emitowanego przez pracujące przedsiębiorstwo hałasu nie będzie wykraczał poza normy ustawowe.
Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego także w kwestii zanieczyszczenia ziemi i wód gruntowych, w którym to zakresie organ opiniujący zlecił uszczegółowienie Raportu oddziaływania na środowisko, a jego wytyczne doprowadziły do modyfikacji wniosku w sposób pozwalający na wprowadzenie warunków realizacji zamierzonego przedsięwzięcia tak, aby wody gruntowe oraz grunt nie zostały zanieczyszczone ściekami przemysłowymi (całe zaplecze sprzętowe ma zostać zorganizowane na placu utwardzonym, istniejący utwardzony plac na którym prowadzi się cięcie szyn zostanie skanalizowany poprzez wykonanie infrastruktury służącej do odprowadzania ścieków przemysłowych do szczelnego zbiornika, skąd będą wywożone przez uprawnione podmioty).
Wszystkie powyższe okoliczności SKO w całokształcie uznało za wyczerpująco i starannie ustalone i uwzględnione w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa, przesądzając o tym, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa.
B. J. i G. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odrębne skargi na powyższą decyzję. Zasadniczo w skargach tych zakwestionowali przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe (niezebranie i nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego), które nie uwzględniło ich zarzutów odnośnie znacznego zanieczyszczenia środowiska przez inwestora i negatywnego wpływu inwestycji na tereny należące do skarżących w postaci osadzania się rdzawego pyłu na drzewach owocowych, odprowadzania nieczystości na teren działki skarżącego, pracy hali przy otwartych oknach, pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych w odwołaniu – dodatkowa kontrola poziomu hałasu i drgań przy zrzucaniu szyn na stosy i załadunku szyn ze stosów na placu, dowodu z dokumentu tj. pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2019 r. Wskazano na wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji, niedostateczne wyjaśnienie podstaw utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, wydanie decyzji bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (niedoniesienie się do wniosków i zarzutów zgłaszanych przez skarżącego na każdym etapie postępowania),niewykazanie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione uwagi zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Zarzucono też brak szczegółowej analizy bezpośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi (wpływu poziomu hałasu, zanieczyszczenia środowiska, osadzania się pyłu na drzewach owocowych w sadzie skarżącego, odprowadzania zanieczyszczeń częściowo na działkę skarżącego, niewykorzystanie przez organ możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do skarg załączono dokumentację fotograficzną przedstawiającą pracę zakładu w warunkach, które powodują hałas, zanieczyszczenie środowiska i przeczą twierdzeniom inwestora w zakresie dochowania wymagań ochrony środowiska (zakład ze wszystkich stron otoczony blachą falistą, okna nie posiadają luksferów, nagranie rozładunku szyn, które uzasadnia wykonanie ekranów akustycznych oraz ekranów antywibracyjnych).
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1163/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) oddalił skargi bowiem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a., a tym samym podniesione w skargach zarzuty okazały się niezasadne.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił wnioskowane przez skarżących dowody ze zdjęć. Oddalił zaś wniosek o dowód z nagrań na płycie CD. Nie dopuścił dowodu z pisma [...]WIOŚ z [...] czerwca 2019 r. bowiem pismo to złożone na etapie postępowania odwoławczego objęte jest zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Sąd wskazał co stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie oraz zauważył, że nie było kwestionowane ustalenie, że przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym "Raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia".
Sąd wskazał, że zawarte w tym raporcie oraz w przedłożonych jego uzupełnieniach informacje nt. środowiskowych aspektów realizacji inwestycji stanowiły podstawę do uzgodnienia przez RDOŚ w R. postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. warunków realizacji tego przedsięwzięcia (zastrzeżeń nie zgłosił PPIS w S.), w następstwie czego Prezydent Miasta S. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, co w trybie odwoławczym zaakceptowało SKO.
Sąd podkreślił, że zgodnie z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego osiedla [...] w S. (uchwała RM w S. z [...] lipca 2006 r. nr [...], zmieniona uchwałami z [...] maja 2011 r. nr [...] i z [...] czerwca 2014 r. nr [...]), inwestowana działka nr [...] o pow. [...] ha znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem P6 – teren zabudowy techniczno-produkcyjnej i 7EE – teren stacji transformatorowej, z czym koresponduje jej oznaczenie w ewidencji gruntów (symbol Ba - tereny przemysłowe). Zapisy MPZP nie wykluczają więc możliwości realizacji na niej zamierzonej inwestycji, zwłaszcza, że na wymienionej działce znajduje się już zakład produkcyjny Spółki, na terenie którego odbywa się proces cięcia złomowanych szyn kolejowych, w oparciu o które ma zostać uruchomiona linia produkcyjna w planowanej do wybudowania hali. Wskazał, że obecnie na działce nr [...] znajduje się budynek biurowy, 2 hale produkcyjne z zapleczem socjalnym i energetycznym (stacja trafo) – użytkowane jako magazyny, budynki produkcyjne – użytkowane jako magazyny, wiata w której odbywa się cięcie złomowanych szyn, utwardzony plac, na którym na 4 stanowiskach odbywa się cięcie szyn przy użyciu półautomatów na gaz propan oraz zbiorniki na tlen i propan na placu co cięcia szyn. Sąd podkreślił, że z Karty informacyjnej przedsięwzięcia i Raportu wynika, że w 1998 r. inwestor rozpoczynając działalność na przedmiotowej działce przeprowadził już ocenę oddziaływania na środowisko i uzyskał pozwolenie na uruchomienie linii do produkcji kul stalowych w dwóch zaadaptowanych na halę produkcyjną szklarniach; aktualnie przedsięwzięcie odbywa się na podstawie decyzji Starosty S. z [...] czerwca 2015 r. nr [...] zezwalającej Spółce na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów).
Sąd opisał planowane przedsięwzięcie oraz przedstawił jego położenie w terenie względem nieruchomości sąsiednich z uwzględnieniem terenów chronionych akustycznie. Najbliżej położona zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ok. 160 m od planowanej inwestycji w kierunku południowo-wschodnim.
Odnośnie do skarżących, to działka nr [...] stanowiąca własność B. J. (zagospodarowana jako sad owocowy z pasieką) graniczy bezpośrednio z inwestowaną działką od strony wschodniej, zaś działka G. R. nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym znajduje się w odległości ok. 475 m. W przypadku pozostałych stron postępowania, tj. S. H., będąca jego własnością działka nr [...] położona jest od strony północnej i jest oddzielona od działki Spółki drogą.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym i właściwie ocenionym – stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. – materiale dowodowym, a to znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Sąd wskazał, że w sprawie – zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej. – przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględnione zostały wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w jej art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (w okolicznościach sprawy te ostatnie dotyczą przede wszystkim uwag i wniosków składanych przez skarżących).
Podkreślił, że skarżący tak na etapie postępowania administracyjnego jak i skargowego wywodzili perspektywiczne niekorzystne oddziaływanie planowanej inwestycji w zakresie emisji hałasu, drgań, zanieczyszczeń powietrza i wody.
W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów, iż brak jest podstaw do zakwestionowania przedstawionych w Raporcie obliczeń akustycznych, w ramach których uwzględniono źródła dźwięku już istniejące na terenie zakładu, jak również przewidziane w ramach poddanego analizie przedsięwzięcia (ich prawidłowość w zakresie już istniejących źródeł dźwięku pośrednio potwierdza dołączone do odwołania G. R. pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z [...] czerwca 2019 r. nr [...], w którym organ ten wskazując na pomiary wykonane 1 października 2015 r. i w okresie 1-3 kwietnia 2019 r. nie stwierdził przekroczenia dopuszczalnych wielkości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Sąd stwierdził, że obliczenia Raportu odnoszące się do źródeł mających dopiero powstać w przyszłości obarczone są pewnych ryzykiem niedokładności, dlatego zasadnie nakazano wykonanie kontrolnych pomiarów rzeczywistego natężenia hałasu w pierwszym kwartale po przekazaniu przedsięwzięcia do eksploatacji celem weryfikacji przyjętych w Raporcie wartości. Kontrolne badania hałasu, o ile wykażą przekroczenia dopuszczalnych norm równoważnego poziomu dźwięku, będą podstawą do zastosowania odpowiednich, dodatkowych środków ochrony klimatu akustycznego. Sąd zauważył, że w sposób wyraźny i zbieżny z postulatami stron postępowania, zastrzeżono zakaz generowania hałasu poprzez zrzucanie szyn z pojazdów transportujących.
Co do czasu pracy zakładu (w części obejmującej prowadzenie procesów produkcyjnych w mającej powstać hali o odpowiednich współczynnikach izolacyjności akustycznej) Sąd zauważył, że wprowadzono co prawda możliwość jego funkcjonowania w godzinach od 6.00 do 22.00, niemniej przy zamkniętych oknach i drzwiach, zaś dotychczasowe przedsięwzięcie (instalacja przetwarzająca odpady) ma pracować tylko do godziny 15.00 i tylko do tej godziny ma się odbywać rozładunek, przeładunek oraz cięcie szyn, a zatem procesy generujące najbardziej uciążliwy dla otoczenia hałas.
W ocenie Sądu, organy odniosły się również szczegółowo do zarzucanej kwestii generowania drgań i wibracji, wskazując, że planowany proces produkcji i testowania kul stalowych w ogóle tego nie przewiduje; wg informacji inwestora, narzędzia oraz maszyny z pomocą których prowadzone będą procesy produkcyjne oparte będą na stosowaniu odpowiednich pras wykorzystujących siłę nacisku, co zupełnie eliminuje ryzyko generowania tego typu immisji.
Sąd zauważył, że uwzględniono postulaty skarżących co do ochrony wód gruntowych przed zanieczyszczeniami. Całe zaplecze sprzętowe przedsięwzięcia ma zostać zorganizowane na placu utwardzonym, zaś utwardzony plac na którym prowadzi się cięcie szyn ma zostać skanalizowany poprzez wykonanie infrastruktury służącej do odprowadzania i gromadzenia w szczelnym zbiorniku powstających ścieków przemysłowych.
Zdaniem Sądu, w konsekwencji powyższych ustaleń należało przyjąć, że oczekiwania skarżących zostały wzięte pod uwagę, wszechstronnie rozważone i w miarę możliwości uwzględnione, tak aby do minimum ograniczyć negatywny wpływ inwestycji na środowisko i otaczające tereny oraz zabezpieczyć interesy mieszkańców będących właścicielami terenów sąsiadujących z terenem inwestycji.
Sąd zaznaczył, że negatywne nastawienie skarżących do realizacji inwestycji wynika przede wszystkim z obecnego funkcjonowania zakładu, generującego uciążliwości dla otoczenia i środowiska i tego zasadniczo dotyczą podnoszone w odwołaniach i skargach zarzuty bazujące na tym, że po jego rozbudowie poziom tego oddziaływania zwiększy się.
Sąd nie podzielił takiego rozumowania, akceptując w tym zakresie stanowisko inwestora co do konieczności wyraźnego rozróżnienia już istniejącej i funkcjonującej części zakładu (w tym zwłaszcza placu na którym następuje rozładunek i cięcie szyn) – której co do zasady nie dotyczy prowadzone postępowanie i która nie jest tożsama z projektowaną inwestycją, mimo że pozostaje z nią w funkcjonalnym związku, stanowiąc zaplecze do przygotowywania materiału do produkcji. Sąd uznał, że wskazywane przez skarżących nieprawidłowości związane z dotychczasowym funkcjonowaniem i oddziaływaniem działalności Spółki na otoczenie – skoro nie są objęte zakresem inwestycji – nie mogą w decydujący sposób rzutować na jej realizację, a wywodzone na tej podstawie zarzuty jawią się jako nieuprawnione.
Sąd zauważył, że o ile jednak dotychczasowa działalność Spółki pozostaje niezgodna z udzielonymi jej pozwoleniami (w tym np. wskazaną w odwołaniu B. J. decyzją Wydziału Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego w S. z [...] lipca 1989 r. zgodnie z którą otwory okienne w budynku hali zlokalizowanej od strony jego działki powinny być wypełnione luxferami i pozostawać zamknięte) lub narusza inne obowiązujące uregulowania (np. w zakresie ochrony środowiska), może stanowić to podstawę do wystąpienia o usunięcie uchybień i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, nie wyłączając nawet cofnięcia udzielonych zezwoleń.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. R., zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucono temu wyrokowi naruszenie:
1. Naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie:
a) art. 62 ust. 1 pkt 1) lit. a oraz b Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię poprzez brak dogłębnej oceny i analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi oraz ich dobra materialne i wydanie decyzji środowiskowej w dużej mierze w oparciu o subiektywne twierdzenia inwestora co doprowadziło do wadliwej, pobieżnej analizy i oceny przez organ a nastepnie przez Sąd I instancji oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
b) art. 62 ust. 1 pkt 2 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy i oceny możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tym nie wzięcie pod uwagę postulatów społeczeństwa o dokonanie dodatkowych pomiarów hałasu co doprowadziło do wadliwej, pobieżnej analizy i oceny przez organ a następnie przez Sąd I instancji oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
c) art. 66 ust. 1 pkt 3b, 9, 15 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię poprzez wydanie decyzji środowiskowej mimo braku w raporcie rzetelnych informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz szczegółowej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, co doprowadziło do wadliwego uznania przez organ a następnie przez Sąd I instancji, że raport spełnia wymogi ustawowe;
d) art. 80 ust. 1 pkt 3 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię poprzez uznanie przez organ oraz Sąd I instancji, że sam udział społeczeństwa jest wystarczający do wydania decyzji środowiskowej podczas gdy ww. przepis stanowi, iż organ może wydać decyzje środowiskową biorąc pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, co skutkowało wydaniem przez organ decyzji środowiskowej bez zawarcia w niej rzetelnych i kompletnych wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, z zupełnym pominięciem postulatów i uwag społeczeństwa.
2. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które ma istotny wpływ na wynik sprawy wskazano na naruszenie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. b Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji skargi mimo wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z naruszeniem ww. przepisu prawa materialnego tj. bez dogłębnej oceny i analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi oraz ich dobra materialne i wydanie decyzji środowiskowej w dużej mierze w oparciu o subiektywne twierdzenia inwestora co doprowadziło do wadliwej, pobieżnej analizy oceny przez organ a następnie przez sąd I instancji oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz lit. b Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji skargi mimo naruszenia przez organ ww. przepisu prawa materialnego tj. braku dokonania wszechstronnej analizy i oceny możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tym nie wzięcie pod uwagę postulatów społeczeństwa o dokonanie dodatkowych pomiarów hałasu co doprowadziło do wadliwej, pobieżnej analizy i oceny przez organ a następnie przez Sąd I instancji oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3b, 9, 15 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji skargi mimo naruszenia przez organ ww. przepisu prawa materialnego tj. wydania decyzji środowiskowej mimo braku w raporcie rzetelnych informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz szczegółowej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, a powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 3 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji skargi pomimo naruszenia przez organ ww. przepisu prawa materialnego tj. wydania przez organ decyzji środowiskowej bez zawarcia w niej rzetelnych i kompletnych wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 KPA oraz art. 107 § 3 KPA polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie zbadano:
• jaki poziom hałasu i drgań jest emitowany podczas codziennej pracy aktualnie funkcjonującego przedsiębiorstwa będącego de facto częścią przedsiębiorstwa objętego decyzją środowiskową tj. w wariancie zrzucania z samochodów na stosy, rozładunku szyn i ich przekładania z użyciem dźwigu,
• czy poziom hałasu opisany w punkcie powyżej mieści się w granicach dopuszczalnych przez prawo norm hałasu a deklarowanych w raporcie oddziaływania na środowisko,
• jaki poziom hałasu może emitować praca rozbudowanego przedsiębiorstwa biorąc pod uwagę intensyfikację procesu produkcji kul stalowych,
• nie wyjaśniono ponadto dlaczego zgłaszane wnioski skarżącego o przeprowadzenie dodatkowej kontroli badań poziomu hałasu i drgań zostały pominięte. Powyższe miało wpływ na wynik sprawy.
f) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegająca na wskazaniu jako motywu rozstrzygnięcia z jednej strony uznania przez Sąd, że decyzja środowiskowa dotyczy jedynie nowopowstałego budynku przedsiębiorstwa podczas gdy jednocześnie Sąd I instancji wskazuje w uzasadnieniu że dane przedsiębiorstwo będzie funkcjonowało jako całość, a powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy,
g) art. 113 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zamkniecie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, w szczególności jaki poziom hałasu i drgań jest emitowany podczas codziennej pracy aktualnie funkcjonującego przedsiębiorstwa i jaki hałas w oparciu o dotychczasowy pomiar hałasu może emitować przyszłe, rozbudowane przedsiębiorstwo i czy poziom hałasu opisany w punkcie powyżej mieści się w granicach dopuszczalnych przez prawo, a także czy decyzja środowiskowa w sposób odpowiedni zapobiega i zmniejsza negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Ponadto wystąpił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty, które w ocenie skarżącego kasacyjnie, czynią postawione tam zarzuty za uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 193 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną sprowadza się do oceny postawionych w tej skardze zarzutów.
Z uwagi na fakt, że skarżący zrzekł się rozprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjna złożoną w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez G. R. jest nieuzasadniona
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organy dokonały w sprawie dogłębnej, rzetelnej i opartej o wiarygodne dane analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi oraz ich dobra materialne. Jednak analiza ta doprowadziła organy do odmiennych wniosków niż oczekiwał skarżący kasacyjnie. Dane przedstawione w przedłożonym przez Spółkę raporcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wykazały, że emisja hałasu przez obecnie działające na terenie tej działki przedsięwzięcie nie przekracza dopuszczalnych prawem norm dla obszaru, który jest terenem przemysłowym. Potwierdziły to wyniki kontroli poziomu hałasu prowadzone przez organy środowiska w latach ubiegłych (2015 r.) oraz badania przeprowadzone na potrzeby wymaganego w niniejszej sprawie raportu oddziaływaniu na środowisko. Skoro hałas emitowany przez dotychczasowe przedsięwzięcie mieści się w normach, a przewidywane emisje hałasu z planowanego przedsięwzięcia przy zastosowaniu rozwiązań wskazanych w decyzji także nie przekraczają dopuszczalnych prawem norm, to uzasadniony jest wniosek o tym, że funkcjonowanie nowego przedsięwzięcia nie będzie naruszało norm emisji hałasu. Organ nie pozostał jednak obojętny na uwagi zgłaszane przez czynnik społeczny, w tym przypadku głównie skarżącego, o uciążliwości hałasowej istniejącego już zakładu. Zobligował Spółkę do przeprowadzenia kontroli poziomu hałasu emitowanego przez nowo powstałe przedsięwzięcie w pierwszym kwartale po jego uruchomieniu i prowadzeniu działalności w pełnym wymiarze. To rozwiązanie podyktowane zostało właśnie obiekcjami skarżącego, który wskazywał na uciążliwość dotychczasowej działalności, która, jak słusznie podnosił, może ulec nasileniu w związku z nową inwestycją Spółki. Racjonalne jest stanowisko organów, że obecnie ustalenie w sposób precyzyjny i miarodajny emisji hałasu planowanego przedsięwzięcia jest obarczone ryzykiem błędu i opiera się w znacznej mierze na domniemaniach. Dlatego obowiązek przeprowadzenia badań poziomu hałasu po uruchomieniu przedsięwzięcia ustalony w decyzji należy uznać za uzasadniony. Wynik tych badań pozwoli określić rzeczywisty poziom hałasu nowego przedsięwzięcia i odpowiedzieć na obawy skarżącego odnośnie do skumulowanego oddziaływania prowadzonej tam działalności na środowisko poprzez emitowany tam hałas. Należy zauważyć, że organy wskazały, że ewentualne przekroczenia norm będą podstawą do zastosowania kolejnych rozwiązań ochrony akustycznej – mogą to być np. postulowane przez skarżącego panele dźwiękochłonne. Wobec powyższego ustalenia raportu i wyniki kontroli, w ocenie NSA, dały podstawy aby twierdzić, że planowane przedsięwzięcie nie doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu i nie wpłynie negatywnie na środowisko w tym warunki życia ludzi na nieruchomościach sąsiadujących z terenem inwestycji. W związku z powyższym organy a za nimi Sąd I instancji słusznie uznały, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (raport w tym zawarte w nim wyniki kontroli hałasu) są wystarczające dla dokonania analizy wpływu przedsięwzięcia z uwagi na hałas.
Zgłaszane przez skarżącego uwagi dotyczące emisji wibracji i drgań przez inwestycję okazały się bezprzedmiotowe bowiem analiza w tym zakresie wykazała, że produkcja kul stalowych z uwagi na technologię produkcji oraz rozwiązania konstrukcyjne w hali, nie będzie powodować tego rodzaju emisji. Istotne znaczenie dla oceny, że uciążliwości hałasowe na sąsiednich nieruchomościach w sposób znaczący zostaną ograniczone ma fakt, że w decyzji zastrzeżono w formie zakazu, że zakazany jest rozładunek (zrzucanie) szyn kolejowych, ich przemieszczanie oraz cięcie, a także prace związane z wykorzystaniem młota kuźniczego po godzinie 15.00. Ponadto proces produkcji ma odbywać się na wyizolowanej akustycznie hali przy zamkniętych drzwiach i oknach. To rozwiązanie ma za zadanie eliminować źródło hałasu, na które – jako najbardziej dotkliwe – wskazywał w swych uwagach skarżący kasacyjnie.
Ponadto decyzja uwzględnia pierwotnie nie brany pod uwagę przez inwestora negatywny czynnik oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postaci ochrony przed zanieczyszczeniem terenu przez odpady tj. ścieki przemysłowe z terenu magazynowania i cięcia odpadów (szyn kolejowych). W wyniku wezwania RDOŚ Spółka musiała rozszerzyć zakres wniosku o decyzję środowiskową o realizację infrastruktury kanalizacyjnej służącej do odprowadzania ścieków przemysłowych z terenu magazynowania i cięcia odpadów do szczelnego zbiornika, skąd będą wywożone przez uprawnione podmioty. Takie rozwiązanie odpowiada z kolei uwagom zgłaszanym w ramach udziału społeczeństwa, gdzie wskazywano na zanieczyszczenie terenu nieruchomości sąsiednich odciekami z terenu inwestycji.
Powyższe rozwiązania zawarte w decyzji środowiskowej dowodzą z jednej strony, że czynnik społeczny (zgłoszone uwagi w czasie konsultacji społecznych) miały rzeczywisty wpływ na kształt decyzji środowiskowej w tym wymagań środowiskowych jakie spełnić musi inwestor realizując planowane przedsięwzięcie. Z drugiej strony są one wyrazem uzgodnień z właściwymi organami RDOŚ, PPIS, które zgłaszały obiekcje do zaproponowanych przez inwestora rozwiązań i w wyniku dodatkowych wyjaśnień inwestora istotnie zmodyfikowano zakres inwestycji aby spełniała ona wymogi ochrony środowiska.
Zdaniem NSA, powyższe wskazuje, że analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko i warunki życia ludzi prowadzona przez organy na potrzeby decyzji środowiskowej zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 a i b ustawy środowiskowej była dogłębna i rzetelna.
Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się w postępowaniu organów wadliwej analizy i oceny możliwości i sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Dodatkowe pomiary hałasu nie były niezbędne dla takiej oceny bowiem z kontroli już wcześniej dokonanych przez organy środowiska wynikało, że hałas w funkcjonującym na terenie planowanej inwestycji przedsiębiorstwie należącym do inwestora jest w dopuszczalnych prawem dla tego terenu normach. Przyjęte w raporcie dane obrazujące przewidywaną dla nowej inwestycji wielkość emisji hałasu należało uznać za miarodajne bowiem nie budziły zastrzeżeń wyspecjalizowanych organów środowiska RDOŚ i inspekcji sanitarnej. Organy te uzgodniły przedstawiony im raport a więc uznały dane o emisji hałasu planowanego przedsięwzięcia za prawidłowe i wiarygodne. W tych okolicznościach domaganie się przez skarżącego dodatkowych badań emisji hałasu podczas przeładunku szyn było niecelowe. Okoliczność uciążliwości hałasowej inwestycji została w sposób wiarygodny potwierdzona przeprowadzonymi juz dowodami. Organy nie mają obowiązku udowadniać okoliczności w nieskończoność mnożyć kolejne dowody aby spełnić oczekiwania strony i wykazać słuszność podnoszonych przez nią twierdzeń, w tym przypadku przekroczenia norm hałasu.
Sąd I instancji nie naruszył zatem art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej bowiem prawidłowo uznał, że przeprowadzanie dodatkowego dowodu przez organy na okoliczność przekroczenia norm hałasu kiedy organ już wykazał tę okoliczność innymi dowodami było zbędne i nie miało wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3b, 9 i 15 ustawy środowiskowej. Wbrew zarzutom raport o oddziaływaniu na środowisko zawierał informacje o powiązaniu planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. Dostrzeżono okoliczność, że na tej samej działce funkcjonuje już inne przedsięwzięcie, które będzie funkcjonalnie powiązane z planowanym przedsięwzięciem. Zbadano emisję hałasu przez funkcjonującą na tym terenie działalność, co wykazało, że nie przekracza ona dopuszczalnych norm. Nowa inwestycja też takich norm nie będzie przekraczać. Uwzględniając jednak niepewność takich ustaleń nałożono na inwestora obowiązek badań poziomu emisji hałasu po realizacji inwestycji, co pozwoli określić rzeczywisty wskaźnik hałasu i podjąć adekwatne działania zapobiegawcze w razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie.
Nie można mówić o konieczności analizy w raporcie o oddziaływaniu środowiska możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem skoro konfliktu takiego nie stwierdzono. Owszem jest grupa osób niezadowolonych z uciążliwości hałasowych i zanieczyszczeń jakie związane są z funkcjonowaniem dotychczasowej działalności na terenie inwestora, to one zgłaszały uwagi w postepowaniu przed organami, ale nie można twierdzić, że pominięto aspekt ewentualnych konfliktów społecznych analizując wpływ inwestycji na środowisko. Z akt sprawy wynika, że konflikt społeczny ogranicza się do niezadowolenia kilku osób, których nieruchomości sąsiadują z terenem inwestycji. Ich uwagi doprowadziły do znaczącej modyfikacji wniosku inwestora a także spowodowały umieszczenie w decyzji warunków ochrony środowiska odpowiadających ich obawom o naruszenie wymogów ochrony środowiska. Zatem raport nie zawiera braków, których mowa w przepisach powołanych w zarzucie skargi kasacyjnej pkt 1 lit. c.
Chybiony jest też zarzut błędnej wykładni przez Sąd I instancji art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej mówiącego o konieczności wydania decyzji środowiskowej z uwzględnieniem uwag zgłoszonych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa. Jak już wcześniej była mowa uwagi skarżących zgłoszone w postępowaniu przed organami doprowadziły do skoncentrowania się w decyzji na problemie hałasu emitowanego przez obecnie prowadzone na nieruchomości inwestora przedsięwzięcie (zbieranie i przetwarzanie odpadów w postaci szyn kolejowych) oraz hałasu, który będzie emitowało planowane przedsięwzięcie jako funkcjonalnie powiązane z tym istniejącym, polegające na produkcji kul stalowych z szyn kolejowych. Właśnie głos skarżących jako czynnik społeczny spowodował, że w decyzji zakazano cięcia szyn i ich przeładunku po godzenie 15.00, zobligowano inwestora do prowadzenia produkcji w hali przy zamkniętych oknach, zobligowano do dokonania badań hałasu po realizacji przedsięwzięcia celem zastosowania dodatkowych rozwiązań z zakresu ochrony przed hałasem w razie negatywnych wyników takiego badania. Inwestor został zobligowany do wykonania infrastruktury kanalizacyjnej do ścieków przemysłowych z terenu magazynowania i ciecia szyn aby zabezpieczyć tereny sąsiednie i teren inwestycji przed skażeniem gruntu. Te rozwiązania wskazane w przedmiotowej decyzji środowiskowej jako warunki zgody na realizację wskazanego w niej przedsięwzięcia dowodzą, że wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa zostały uwzględnione w znacznym zakresie w wydanej decyzji środowiskowej i miały realny wpływ na jej postanowienia.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego należy zauważyć, że zostały one w części skonstruowane poprzez powiązanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz przepisów wskazanych w zarzutach naruszenia prawa materialnego. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. stanowi swoistą instrukcję postępowania dla sądu kiedy uznaje skargę za uzasadnioną z powodu podniesionych w niej zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jeśli Sąd uznaje te zarzuty za niezasadne nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, jak w niniejszej sprawie. Zatem z uwagi na fakt prawidłowego w ocenie NSA uznania przez Sąd I instancji braku naruszeń przepisów prawa materialnego przez organy przy wydawaniu decyzji (z powodów opisanych przez NSA powyżej) Sąd ten postąpił właściwie orzekając na podstawie art. 151 P.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego zarzuty skargi kasacyjnej polegające na naruszeniu prawa procesowego poprzez niezastosowanie przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz wskazanego tam przepisu ustawy środowiskowej NSA uznał za pozbawione podstaw z uwagi na powołane wyżej argumenty odnoszące się do naruszenia przepisów ustawy środowiskowej.
Zdaniem NSA, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 KPA oraz art. 107 § 3 KPA polegający na oddaleniu skargi przez Sąd I instancji zamiast jej uwzględnieniu, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, jest nieuzasadniony.
Wszelki materiał dowodowy, konieczny dla ustalenia prawidłowego i zarazem wystarczającego dla wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia, stanu faktycznego został zgromadzony przez organy, oceniony i wzięty pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Kwestia hałasu powodowanego przez zrzucanie szyn, ich cięcia i dalszej obróbki w procesie produkcji kul stalowych była przedmiotem oceny organów a następnie Sądu. Wyniki badań nie potwierdziły przekroczeń dopuszczalnych prawem norm. Mając jednak na uwadze istnienie zagrożenia hałasem przy zrzucaniu szyn w ramach ich rozładunku i przemieszczania na terenie zakładu jednoznacznie zakazano takich prac po godzinie 15.00. ograniczając czas pracy istniejącego juz zakładu przetwarzania odpadów. Ponadto sam proces produkcyjny kul stalowych ma odbywać się w hali izolowanej akustycznie, przy zamkniętych drzwiach i oknach. Wykluczono użycie młota kuźniczego. Ustalenia poziomów hałasu istniejącego zakładu przetwarzania odpadów były prowadzone i nie wykazały naruszeń norm emisji hałasu. Jeśli nawet przyjąć, że badania te ograniczyły się do innego aspektu działania zakładu przetwarzania odpadów niż zrzucanie szyn, co nie wynika jednak z badań, to na skutek zakazu ich zrzucania przy rozładunku i przemieszczaniu na placu, problem ten został rozwiązany. Zachowanie takie nie będzie już źródłem emisji hałasu podczas funkcjonowania nowego przedsięwzięcia. Zdaniem NSA, przeprowadzanie dodatkowych badań nakierowanych wyłącznie na czynność rozładunku szyn nie miało znaczenia dla sprawy bowiem wskazane źródło hałasu w wyniku zapisów decyzji zostało wyeliminowane poprzez sformułowany tam zakaz. Z tego wynika, że rozładunek i przemieszczanie szyn ma polegać na ich transporcie bez możliwości ich zrzucania. Trudno zatem przyjąć, że sam hałas emitowany przez pracujące dźwigi przekracza dopuszczalne prawem normy. Oczywiście zweryfikuje to przeprowadzone porealizacyjne badanie poziomu hałasu. W związku z tym ustalenia dotyczące zachowania norm hałasu przy zrzucaniu szyn było niecelowe skoro takiego działania zakazano.
Poziom hałasu emitowany przez nowopowstałe przedsięwzięcie musi odpowiadać normom hałasu przyjętym w odnoszącym się do norm hałasu rozporządzeniu obowiązującym podczas badania. Organy uzgadniające oraz autor raportu oddziaływania na środowisko na podstawie przekazanych danych o potencjalnych źródłach hałasu właściwych dla tego rodzaju produkcji przyjęli pewien model funkcjonowania nowego przedsiębiorstwa. Ten model posłużył do oceny przekroczenia norm hałasu według wówczas istniejącego rozporządzenia. Wyniki badań obrazuje raport, który został poddany ocenie wyspecjalizowanych organów uzgadniających oraz od strony formalnej organów wydających decyzję środowiskową. Skoro raport w tym zakresie nie został zakwestionowany uznać należy, że normy hałasu dla przyjętego modelu przedsiębiorstwa odpowiadały prawu. Zatem w postępowaniu w niniejszej sprawie aspekt emisji hałasu, wbrew twierdzeniom skarżącego, został poddany wszechstronnej analizie a jego wyniki miały zasadniczy wpływ na treść decyzji środowiskowej.
W związku z powyższym Sąd I instancji postąpił prawidłowo uznając brak podstaw do zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy, w szczególności nie dopatrzył się pominięcia istotnej w niniejszej sprawie kwestii hałasu.
W ocenie NSA w stwierdzeniu Sądu I instancji w uzasadnieniu wyroku, że decyzja odnosi się wyłącznie do nowoprojektowanego przedsięwzięcia i jednocześnie przyjęcie, że przedsięwzięcie to należy oceniać jako całość powiązaną funkcjonalnie z dotychczas działającym na terenie działki inwestora zakładem przetwarzania odpadów szyn kolejowych nie ma sprzeczności prowadzącej do naruszenia art. 141 par. 4 P.p.s.a. Decyzja środowiskowa jak wynika z jej treści dotyczy budowy hali produkcyjnej z estakadą nad suwnicą wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowy budynku biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, rozbiórki obiektów kolidujących, budowy drogi wewnętrznej z miejscami postojowymi oraz infrastruktury obejmującej ścieki przemysłowe z terenu magazynowania i cięcia odpadów, na działce nr [...] obr. [...][...] przy ul. T. w S.. Nie wyklucza to funkcjonalnego powiązania tego przedsięwzięcia z innym zakładem jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Tutaj przetwarzanie odpadów w dotychczas istniejącym zakładzie, działającym na tej samej nieruchomości, będzie współgrać z nową inwestycją. Przetwarzane szyny kolejowe (odpad) posłużą do produkcji kul stalowych w nowym zakładzie. Powiązanie to nie tworzy jednego przedsięwzięcia dlatego Sąd słusznie zauważył, że decyzja środowiskowa odnosi się tylko do nowej inwestycji. Sąd poczynił tę uwagę w kontekście zarzutów skargi odnoszących się do konieczności weryfikacji w ramach niniejszej sprawy uciążliwości działania istniejącego zakładu przetwarzania odpadów. Miało to na celu wyjaśnienie stronie, że zastrzeżenia dotyczące istniejącego zakładu nie mają decydującego znaczenia dla wydania decyzji środowiskowej dla nowej inwestycji. Oczywiście należy zbadać zjawisko kumulowania się oddziaływania tych inwestycji jednak wadliwe działanie już istniejącej nie może przesądzać o odmowie wydania decyzji środowiskowej dla nowo planowanego przedsięwzięcia. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że podnoszone w skardze zarzuty wobec zakładu przetwarzania odpadów mogą stanowić podstawę kontroli wydanej dla niego decyzji o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów co w konsekwencji może doprowadzić do jej uchylenia.
Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie naruszył art. 113 § 1 P.p.s.a. zamykając rozprawę i uznając tym samym, że istotne dla wydania wyroku okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione. Prowadzenie rozprawy to wyłączne uprawnienie Sądu. Jeśli uzna on, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, to zamyka rozprawę. Odmienne stanowisko strony w tym zakresie nie wpływa na ocenę działania Sądu bowiem to Sąd według własnej wiedzy i uznania decyduje czy sprawa została dostatecznie wyjaśniona i istnieje mozliwość wydania orzeczenia. Strona może to kwestionować wnosząc środki odwoławcze jednak nie zmienia to prawa Sądu do zamknięcia rozprawy wyłącznie na podstawie poczynionych we własnym zakresie ustaleń i własnego przekonania o dostatecznym wyjaśnieniu okoliczności sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.