VII SA/Wa 942/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 28 kwietnia 2020 r. S. M. "skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia istnienia choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczenia lekarskie zawierają błędną interpretację narażenia na czynniki rakotwórcze. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w orzeczeniach i uważa, że prace naprawcze i przeglądy ciężkiego sprzętu budowlanego jak i innych pojazdów samochodowych przeprowadzane były przy wyłączonych silnikach. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi w całości z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, 3. postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 4. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 6. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 7. inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 8. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 9. bezczynność organów w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania wydane przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych właściwych w sprawach medycyny pracy nie mieszczą się w katalogu aktów wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Postępowanie w sprawie chorób zawodowych zostało uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W postępowaniu tym orzeczenia lekarskie stanowią materiał dowodowy na podstawie którego właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 ww. rozporządzenia). Samo orzeczenie lekarskie nie jest więc ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3, nie jest też innym aktem z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, ponieważ nie stanowi ono władczej formy działania kreującej uprawnienia lub obowiązki jednostki w indywidualnej sprawie. Oznacza to, że takie orzeczenie nie może być zaskarżone do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi może być dopiero ostateczna decyzja administracyjna właściwego państwowego inspektora sanitarnego, wydana na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych o istnieniu bądź nieistnieniu choroby zawodowej zawartych właśnie w orzeczeniu lekarskim. Należy zatem stwierdzić, że skarga na orzeczenie lekarskie wydane w związku z podejrzeniem choroby zawodowej stanowiące podstawę przy podejmowaniu decyzji o istnieniu choroby zawodowej jest niedopuszczalna. Skoro zaskarżone orzeczenie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to tym samym skarga na takie orzeczenie jest niedopuszczalna. Nadto, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które są przez nią podejmowane w stosunku do podmiotów administrowanych w indywidualnych sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/06, ONSAiWSA 2007/2 poz. 28; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2 poz. 21). Wskazuje się jednocześnie, że sformułowanie "z zakresu administracji publicznej" - konieczny element kwalifikujący skargę do sądu administracyjnego jako dopuszczalną - należy rozumieć w ujęciu materialnym (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2007r., sygn. akt II OSK 1364/07). Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), ZNSA nr 2 (5) 2006, s. 14-15). W kontekście powyższego Sąd zauważa, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3). "Sprawa" dotycząca wydania orzeczenia lekarskiego w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.