III SA/Kr 1336/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 sierpnia 2021 r., znak WO-II.621.1.85.2021 w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A.M. (dalej: skarżący) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 12 sierpnia 2021 r. (znak WO-II.621.1.85.2021) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza R. z 24 czerwca 2021 r. (znak [...]) w przedmiocie odmowy wymeldowania. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżący pismem z 5 marca 2021 r. wniósł do organu I instancji o wymeldowanie J.F. (dalej: uczestnik postępowania) z domu przy ul. [...] w R. W piśmie tym podniósł, że uczestnik nielegalnie zamieszkuje pod wskazanym adresem od 1992 r., zaś własność nieruchomości przysługuje skarżącemu. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ I instancji decyzją z 24 czerwca 2021 r. orzekł o odmowie wymeldowania uczestnika postępowania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Burmistrz zwrócił uwagę na dowody (wyjaśnienia i zeznania) pozyskane podczas przeprowadzonej w sprawie rozprawy administracyjnej. W trakcie tej czynności zarówno skarżący, jak i uczestnik postępowania, a także jego żona, kolega, jak również żona skarżącego, zgodnie potwierdzili, że uczestnik zamieszkuje pod powyższym adresem. Organ I instancji podkreślił, że pobyt uczestnika w przedmiotowym budynku potwierdza również kontrola przeprowadzona przez policję. Burmistrz zaznaczył, że fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu jest niezbędną przesłanką do wymeldowania, zaś z zebranego materiału wynika, że uczestnik nigdy spornego budynku nie opuścił. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Wojewoda Małopolski decyzją z 12 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że mający zostać wymeldowany J.F., od prawie 30 lat, stale zamieszkuje w przedmiotowym budynku. Nie doszło zatem do opuszczenia miejsca pobytu stałego. W toku postępowania ustalono, ze uczestnik mieszka pod adresem zameldowania i wyraża zdecydowaną wolę dalszego przebywania tam wraz z najbliższą rodziną. Przedmiotowy budynek, stanowi centrum jego spraw życiowych. Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie meldunkowe spełnia jedynie cele ewidencyjne. Przedmiotem rejestru jest jedynie przebywanie, a nie uprawnienie do lokalu. Jak podkreślił organ odwoławczy, jeżeli skarżący chce, aby lokator opuścił przedmiotowy budynek, powinien dochodzić swoich praw na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi. Instytucja wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia osoby z lokalu, bowiem wymeldowanie nie jest tożsame z wykonaniem eksmisji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję skarżący podniósł, że to Wójt wystawił dokumenty, na podstawie których zameldował się "dziki lokator" (uczestnik postępowania), zaś organy rozpoznające sprawę pominęły dowody wskazujące na własność skarżącego do nieruchomości przy ul. [...] w R. Skarżący wyraził dezaprobatę wobec stanowiska organów i stwierdził, że właściciele mają najmniej do powiedzenia w sytuacji, kiedy liczy się - nie prawo do lokalu - tylko przebywanie w nim, a wyprowadzić można tylko na drodze prawem przewidzianej eksmisji komorniczej. Skarżący zawnioskował, aby najpierw jego skargę rozpatrzył sąd powszechny. Odpowiadając na skargę, organ podtrzymał wyrażoną uprzednio argumentację i zaznaczył, że błędne jest stanowisko skarżącego, że wynik sprawy przed sądem powszechnym pozostaje w bezpośrednim związku z zaskarżonym w tej sprawie rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Pismem z 13 października 2021 r. poinformowano skarżącego i uczestników postępowania o złożonym przez organ wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W ustawowym terminie żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, co zaktualizowało możliwość rozpoznania sprawy we wskazanym trybie. Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 12 sierpnia 2021 r. wykazała, iż decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Skarga więc, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawą tej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r. poz. 510 ze zm., dalej: ustawa). Zgodnie z tym przepisem, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak podnosi się w orzecznictwie, warunkiem, by pobyt danej osoby uznać za stały, konieczne jest fizycznie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem i jednocześnie wyrażanie woli stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przesłanka natomiast opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter nie tylko trwały, ale i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z 13 czerwca 2022 r. sygn. II OSK 1927/19, wyrok NSA z 6 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1024/21). Zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy pozwolił orzekającym organom administracji na bezsprzeczne ustalenie, że uczestnik postępowania J.F. zamieszkuje pod adresem, z którego wymeldowania domagał się skarżący we wniosku inicjującym postępowanie. Okoliczność zamieszkiwania uczestnika pod spornym adresem jednoznacznie wynika bowiem z zeznań i wyjaśnień złożonych w toku przeprowadzonej w dniu 26 maja 2021 r. rozprawy administracyjnej (k. 103-105 a.a.). Zarówno bowiem sam uczestnik, jak też jego żona oraz wszyscy słuchani w sprawie świadkowie zgodnie potwierdzili powyższy fakt. Także przeprowadzone na zlecenie organu I instancji czynności Policji doprowadziły do kategorycznego ustalenia, że uczestnik postępowania od ponad 20 lat mieszka pod spornym adresem (por. notatka policyjna, k. 89 a.a.). Dostrzec przy tym należy, że ustalonych w sprawie okoliczności, stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, nie kwestionował – a nawet wprost je potwierdzał – również skarżący oraz jego żona (por. k. 8 a.a., k. 104 a.a.). W takim stanie sprawy, zasadnie przyjęły organy administracji, że uczestnik postępowania nie opuścił miejsca dotychczasowego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy, a zatem trafne było wydanie decyzji o odmowie jego wymeldowania. Jak bowiem wynika z cytowanego na wstępie przepisu, przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu jest stwierdzenie faktu opuszczenia miejsca pobytu przez zameldowaną tam osobę. W tej natomiast sprawie, przesłanka ta nie wystąpiła. Podnoszone przez skarżącego okoliczności (takie jak posiadany akt własności ziemi czy decyzje w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę) nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Rzeczą organów administracji orzekających w tej sprawie było bowiem ustalenie zasadniczo tego, czy osoba, której dotyczy wniosek o wymeldowanie, opuściła miejsce stałego pobytu. Nie było natomiast objęte zakresem tego postępowania badanie, czy tytuł prawny, którym dysponuje osoba podlegająca wymeldowaniu, rzeczywiście tej osobie przysługuje, a także nie bada się tego, w jakich okolicznościach osoba ta rozpoczęła faktyczne (fizyczne) zamieszkiwanie pod danym adresem. Są to okoliczności pozostające bez związku ze sprawą o wymeldowanie, przez co pozostają bez znaczenia dla oceny spełnienia normatywnych kryteriów (art. 35 ustawy), którymi kierują się organy administracji wydając decyzje w takiej sprawie. W tym miejscu należy zauważyć – co zostało trafnie wskazane i wyjaśnione w zaskarżonych decyzjach – że postępowanie w przedmiocie wymeldowania nie stanowi "zamiennika" postępowania w sprawie eksmisji osoby zajmującej nieruchomość. Jeżeli bowiem skarżący uważa, że naruszone zostało jego prawo własności, to w celu ochrony tego prawa, przysługują mu inne, od objętych kontrolą w tej sprawie, środki prawne. Końcowo należy dodać, że nie było możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego, aby jego skargę do sądu administracyjnego na zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego najpierw rozpoznał sąd powszechny. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., właściwe w sprawach skarg na decyzje administracyjne są sądy administracyjne. Dokonując rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania organy orzekające w niniejszej sprawie poprawnie ustaliły stan faktyczny, który – co do miarodajnych dla oceny tej sprawy aspektów – nie budził kontrowersji. Stanowiska prezentowane przez strony tego postępowania nakazują przyjąć, że bezsporny był fakt, iż uczestnik postępowania niewątpliwie mieszka pod adresem, pod którym jest on zameldowany. Taka zaś sytuacja wykluczała możliwość uwzględnienia wniosku obejmującego żądanie wymeldowania uczestnika. W związku z powyższym, zaskarżoną decyzję uznać należało za trafną. Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.