II FSK 1290/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, NSA Jacek Brolik, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 16/07 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w opłatach na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE II FSK 1290/07 Uzasadnienie 1. Wnioskiem z dnia 9 maja 2006 r. "A" Sp. z o.o., , zwróciła się do Dyrektora Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wpłaty dokonanej w dniu 2 maja 2006 r. w wysokości 267.219,73 zł na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Jako podstawę wniosku wskazała art. 75 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej Op) w zw. z art. 19 ust. 9 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (Dz. U. Nr 132, poz. 1111, z późn. zm.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii ustanawiający obowiązek dokonywania powyższych wpłat jest sprzeczny z art. 6 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy nr 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz. U. UE L 02.108.21 z dnia 24 kwietnia 2002 r.), powoływanej dalej jako "Dyrektywa o zezwoleniach" lub "Dyrektywa", oraz normami zawartymi w Konstytucji RP. Wskazała m.in., iż opłaty przewidziane w tym przepisie nie są dopuszczalne na gruncie Dyrektywy o zezwoleniach, o czym świadczy regulacja zawarta w pkt 20 tej Dyrektywy. W takiej sytuacji Dyrektywa ta znajduje pierwszeństwo zastosowania przed ustawą o kinematografii, na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 roku Nr 78, poz. 483). Skarżąca zarzuciła także, iż obowiązek dokonywania wpłat na rzecz Instytutu narusza art. 2 Konstytucji w zakresie wynikającej z tego przepisu zasady pewności prawa w zakresie danin publicznych oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, a także ochrony praw nabytych. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 20, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w zakresie zasady wolności działalności gospodarczej, dopuszczalności jej ograniczenia tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny oraz zasady proporcjonalności. W dniu 23 maja 2006 r. Dyrektor Instytutu podjął rozstrzygnięcie, zatytułowane jako "Stanowisko Dyrektora Instytutu" w którym stwierdził, iż "wszelkie wpłaty dokonywane przez skarżącą są w obowiązującym stanie prawnym należne Instytutowi i dla skarżącej, obowiązkowe". Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił powyższe rozstrzygnięcie oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Następnie Dyrektor Instytutu decyzją z dnia 17 sierpnia 2006 r. w oparciu o przepis art. 19 ust. 5 i ust. 9 ustawy o kinematografii, w związku z art. 75 §1 Op oraz art. 104 § 1 i § 2, art. 107, art. 127, art. 128, art. 129 § 1 i § 2 oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku NR 98 POZ. 1071) odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu uiszczonej na rzecz Instytutu kwoty. Organ pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu, że przepis art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii określający wysokość obowiązkowych opłat na rzecz Instytutu jest przepisem powszechnie obowiązującym. W jego ocenie dokonanie wpłaty przez skarżącą stanowiło wykonanie ciążącego na stronie obowiązku publicznoprawnego. Nadto wskazano, iż na podstawie obowiązujących przepisów prawa możliwe byłoby stwierdzenie nadpłaty jedynie w przypadku, gdyby skarżąca dokonała wpłaty w błędnie obliczonej (zawyżonej) wysokości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 27 października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał również, iż w art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii nałożono na operatorów telewizji kablowej obowiązek dokonywania wpłat na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu przychodów pochodzących z opłat za dostęp do reemitowanych programów telewizyjnych oraz świadczenia usług reemisji. Organ odwoławczy stwierdził, że wpłaty wnoszone przez operatorów telewizji kablowej, na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii, mają cechy charakterystyczne dla danin publicznych o charakterze celowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Dlatego też wpłaty dokonywane przez podmioty wskazane w art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii na rzecz Instytutu stanowią daniny publiczne w rozumieniu przyjętym w art. 217 Konstytucji RP. Przepis art. 19 ustawy o kinematografii, regulujący wpłaty na rzecz Instytutu, zawiera w sobie wszystkie elementy stosunku daninowego wskazane w art. 217 Konstytucji RP. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że decyzja organu pierwszej instancji naruszała art. 6 Dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń, organ odwoławczy stwierdził, że opłata wnoszona do PISF wynikała z przepisów prawa i nie była nakładana jako obowiązek towarzyszący zezwoleniu ogólnemu. Stąd przedmiotowa opłata nie może być analizowana z punktu widzenia art. 6 Dyrektywy o zezwoleniach, który dotyczy obowiązków nakładanych wraz z udzieleniem zezwolenia ogólnego. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przepisy ustawy o kinematografii nakładające obowiązek wpłat na rzecz PISF nie naruszają art. 6 Dyrektywy. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku ocenił, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 października 2006 roku nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że zasadniczym zarzutem podniesionym przez skarżącą w skardze oraz w uprzednich pismach procesowych było rażące naruszenie przez organy administracyjne przepisów art. 6 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy o zezwoleniach w związku z załącznikiem do tej dyrektywy. Skarżąca zarzuciła w skardze, iż ustanowiony na mocy art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii obowiązek dokonywania wpłat na rzecz Instytutu sprzeczny jest z prawem wspólnotowym. Sąd podzielając w tej mierze stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji uznał, iż zarzuty skarżącej odnoszące się naruszenia prawa wspólnotowego w szczególności przepisów Dyrektywy o zezwoleniach nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu obowiązek wnoszenia opłat na rzecz Instytutu wynikający z art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii nie jest objęty zakresem regulacji Dyrektywy o zezwoleniach i w związku z tym nie może być analizowany w kontekście art. 6 tej Dyrektywy i zawartych w tym przepisie wymogów odnoszących się do ogólnego zezwolenia na udostępnianie sieci i świadczenie usług w zakresie łączności elektronicznej. Sąd jako nieuzasadnione uznał również zarzuty skarżącej, iż art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii narusza przepisy Dyrektywy o zezwoleniach. Za nietrafiony Sąd uznał także przedstawiony przez skarżącą pogląd wydania przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć z naruszeniem przepisu art. 88 ust. 3 Traktatu WE określającym nakaz informowania Komisji Europejskiej o planach przyznania pomocy publicznej. Sąd wskazał, że sprawa dofinansowania przez Instytutu przedsięwzięć z zakresu kinematografii w ramach pomocy publicznej udzielonej przez państwo na rzecz przygotowania projektów filmowych, produkcji filmów, dystrybucji i rozpowszechnia filmów, promocji polskiej twórczości oraz upowszechnienia kultury filmowej, w tym produkcji filmów przez środowiska polonijne wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy dotyczącej zasadności nadpłaty z tytułu wpłat na Instytutu. Za nietrafione Sąd pierwszej instancji uznał także przedstawione w skardze zarzuty dotyczące naruszeń przez organy administracji uregulowań zawartych w Konstytucji RP. Dokonując ich analizy Sąd przytoczył uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 października 2006 r., sygn. K 12/06 (OTK-A 2006/9/120), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż z przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa, wynika że wpłata, której obowiązek został nałożony na określone podmioty w ustawie o kinematografii, jest daniną publiczną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka z o.o. "A" zaskarżyła wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 6 ust. 1 i ust. 3 dyrektywy nr 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz. Urz. WE L 108 z 24.4.2002) w zw. z Załącznikiem do Dyrektywy oraz art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Dodatkowo skarżąca spółka złożyła wniosek o przedstawienie pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie wykładni art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 roku w sprawie zezwoleń na udostępnianie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz. Urz. WE L 108 z 24 kwietnia 2002 roku) w związku z Załącznikiem do dyrektywy o zezwoleniach. Pytanie miało dotyczyć kwestii, czy w świetle powołanego powyżej przepisu Dyrektywy o zezwoleniach Państwo Członkowskie uprawnione jest do nałożenia na operatora kablowego daniny pochodzącej z przychodu uzyskanego z tytułu przychodów pochodzących z opłat za dostęp do remitowanych programów telewizyjnych oraz świadczenia usług reemisji na rzecz państwowej osoby prawnej w celu finansowania krajowej kinematografii. 4. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w tym i wniosku o przedstawienie pytania prejudycjalnego Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości, jak również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Analiza jej treści dowodzi, iż konstrukcji skargi kasacyjnej niedostosowano do wymagań określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), jak też do charakteru właściwego w postępowaniu sądowoadministarcyjnym środka kontroli instancyjnej (odwoławczego). Przekonuje o tym chociażby sam fakt złożenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nieznanego postępowaniu sądowoadministarcyjnemu. W skardze kasacyjnej ograniczono się do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego bez wskazania, której z formuł naruszenia tego prawa określonych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. uchybienia te odpowiadają. Już tylko ta okoliczność nakazuje uznać podniesione zarzuty za niedostatecznie powiązane z ustawowo zakreślonymi podstawami kasacyjnymi, a tym samym za nieusprawiedliwione w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. Niezależnie od tego, trzeba podkreślić, że powołując się na naruszenie przepisów art. 6 ust. 1 i 3 Dyrektywy nr 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej w związku z Załącznikiem do Dyrektywy o zezwoleniach, zaniechano wyjaśnienia, jak owo uchybienie przełożyło się na sposób wykładni i zastosowania odpowiednich przepisów zwykłego ustawodawstwa. W skardze kasacyjnej poprzestano jedynie na postawieniu zarzutów naruszenia stosownych przepisów konstytucyjnych, także w sposób odbiegający od wymagań narzuconych przepisami p.p.s.a. - art. 174 w zw. z art. 176 p.p.s.a Odnosząc się natomiast do wniosku o przedstawienie pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, należy wskazać, iż w świetle tego co zostało przedstawione powyżej, nie znajduje on uzasadnienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 tej ustawy i § 14 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).