II SA/Po 902/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. i L. H. na działanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie obiektów budowlanych postanawia: odrzucić skargę /-/J. Szuma UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. J. H. i L. H. skierowali do Naczelnego Sądu Administracyjnego szereg skarg na działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Wskazali, że organy władzy publicznej działają pozornie (są "mistyfikacją"). W szczególności skarżący zwrócili uwagę na to, że nadzór budowlany nie jest w stanie osiągnąć oczekiwanych dla nich efektów, do których w kontekście szeroko opisywanych przez nich okoliczności powinien doprowadzić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...]. Powyższe pismo pochodzące od J. H. i L. H. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] (k. 4 akt sądowych). W zakresie niniejszej sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Po [...] wyodrębniono tą część skargi, która dotyczyła działania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w nagłówku pisma z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżący wyraźnie kierują zarzuty pod adresem tego właśnie organu). Odrębnie procedowana jest natomiast zawarta w piśmie skarga na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (II SA/Po [...]). Dalsze zarzuty skierowane pod adresem działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. J. H. i L. H. przedstawili w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. (k. 41-42 akt sądowych) oraz kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. (k. 58 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Scharakteryzował postępowania administracyjne, które dotychczas prowadził w sprawach J. H. i L. H.. Wyjaśnił dalej, że kierowane przez skarżących zarzuty wobec organu są nieuzasadnione, gdyż podejmowane działania są zgodne z prawem i mieszczą się w jego granicach. W sprawach skarżących toczyło się wiele postępowań, zarówno dotyczących robót budowlanych wykonanych przez nich samych jak i wykonanych przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wielowątkowe i złożone skargi oraz podania były przedmiotem licznych wyjaśnień w postępowaniach skargowych jak i administracyjnych zwykłych i nadzwyczajnych. Kolejnymi pismami z dnia [...] grudnia 2021 r. J. H. i L. H. ponownie odnieśli się do okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza do postępowania [...] prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a także zarzucali organowi nieprawidłowe działanie po wyroku II SA/Po [...] (k. 87-96 i 103-105 akt sądowych). Kolejne stanowiska skarżący przedstawiali także w dwóch kolejnych pismach, tym razem datowanych na [...] listopada 2021 r. (k. 108-111 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie Sąd zaznacza, że przyjął, iż przedmiotem skargi jest całokształt działań Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wyroku z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...] i w obszarze przedmiotowym obejmującym prowadzone przez ten organ sprawy, zwłaszcza sprawy wzmiankowane w skardze (k. 5 akt sądowych): - [...] (sprawa zakończona, w której decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2008 r., [...]), - [...] (sprawa zakończona, w której postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] o oddaleniu zarzutów R. W. w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.) - [...] (sprawa zakończona, w której postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] o oddaleniu zarzutów L. H. w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.) Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – uw. Sądu, dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne; - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. W niniejszej sprawie J. H. i L. H. nie precyzują w skargach jaką konkretnie decyzję skarżą, natomiast obszernie opisują występujące – w ich ocenie – nieprawidłowości w działaniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także pracowników inspektoratu. Uważają oni, że nie doprowadzono do satysfakcjonujących działań po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...]. Formuła zaskarżenia działań organu przez J. H. i L. H. przyjmuje postać tzw. skargi powszechnej (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z dnia 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga powszechna – jak wyjaśniono wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, skargę J. H. i L. H., która ma taki charakter, należało uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji podlegającą odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. /-/J. Szuma