VIII U 590/23

Common courts2024-01-15

Case number

VIII U 590/23

Judgment date

2024-01-15

Type

REASONS

Judges

Monika Pawłowska-Radzimierska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art.477(9) kpc, art. 476 kpc

Judgment text

<div> <h2>UZASADNIENIE</h2> POSTANOWIENIA Z DNIA 18 lipca 2023 ROKU Pismem z dnia 15 lutego 2023 roku, znak: (...), odpowiadając na pismo złożone w dniu 16 stycznia 2023 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. poinformował J. W., iż nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych. Organ rentowy pouczył wnioskodawcę, iż wobec osiągnięcia wieku emerytalnego z dniem 9 kwietnia 2020 roku, w celu rozpatrzenia uprawnień do emerytury J. W. powinien złożyć stosowny wniosek. W piśmie podano, iż dla uzyskania informacji o ewentualnym zadłużeniu i wysokości sald zajęć, należy zwrócić się do organów egzekucyjnych. /pismo z dnia 15 lutego 2023 roku – k. 600 załączonych akt rentowych/ W dniu 9 marca 2023 roku J. W. złożył odwołanie od pisma z dnia 15 lutego 2023 roku, znak: (...) wnosząc jednocześnie o wydanie legitymacji rencisty oraz przyznanie świadczeń od 2014 roku. /odwołanie – k. 5/ W odpowiedzi na odwołanie złożonej w dniu 28 marca 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wniósł o odrzucenie odwołania z uwagi na to, iż J. W. wywiódł środek zaskarżenia w stosunku do pisma, natomiast nie stosownej decyzji organu rentowego. /odpowiedź na odwołanie – k. 14-14v/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca J. W. urodził się w dniu (...). /bezsporne/ Decyzją z dnia 21 czerwca 1983 roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. przyznał J. W. rentę inwalidzką od dnia 13 października 1982 roku. Renta inwalidzka została ustalona na stałe. /bezsporne, decyzja z dnia 21 czerwca 1983 roku – k. 39 załączonych akt rentowych/ W ramach nadzoru nad wykonywaniem orzecznictwa lekarskiego, wnioskodawca J. W. został wezwany na badanie lekarskie, na które się nie stawił. /bezsporne, pismo z dnia 17 czerwca 2014 roku – k. 479 załączonych akt rentowych, pismo z dnia 8 lipca 2014 roku – k. 482 załączonych akt rentowych, pismo z dnia 1 sierpnia 2014 roku – k. 487 załączonych akt rentowych/ Decyzją z dnia 2 września 2014 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku w trybie zwierzchniego nadzoru przez Departament Orzecznictwa Lekarskiego, odmówił J. W. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 września 2014 roku. /decyzja z dnia 2 września 2014 roku – k. 489 załączonych akt rentowych/ W piśmie złożonym w dniu 16 stycznia 2023 roku wnioskodawca wniósł o wydanie dokumentacji poświadczającej pobieranie przez niego świadczeń emerytalno – rentowych oraz wszelkiej dokumentacji dotyczącej zadłużenia i wysokości sald zajęć. /pismo z dnia 14 stycznia 2023 roku – k. 599 załączonych akt rentowych/ Pismem z dnia 15 lutego 2023 roku, znak: (...), odpowiadając na pismo złożone w dniu 16 stycznia 2023 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. poinformował J. W., iż nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych. Organ rentowy pouczył wnioskodawcę, iż wobec nabycia wieku emerytalnego z dniem 9 kwietnia 2020 roku, w celu rozpatrzenia uprawnień do emerytury J. W. powinien złożyć stosowny wniosek. W piśmie podano, iż dla uzyskania informacji o ewentualnym zadłużeniu i wysokości sald zajęć, należy zwrócić się do organów egzekucyjnych. /pismo z dnia 15 lutego 2023 roku – k. 600 załączonych akt rentowych/ W dniu 15 lutego 2023 roku J. W. złożył wniosek o zgłoszenie syna do ubezpieczenia zdrowotnego. /wniosek z dnia 15 lutego 2023 roku – k. 602-603v załączonych akt rentowych/ Pismem z dnia 21 lutego 2023 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. poinformował J. W. o braku możliwości zgłoszenia syna do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wnioskodawca nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych. /pismo z dnia 21 lutego 2023 roku – k. 604 załączonych akt rentowych/ W dniu 28 lutego 2023 roku J. W. złożył wniosek o wydanie legitymacji emeryta – rencisty. /wniosek – k. 606-606v załączonych akt rentowych/ Pismem z dnia 16 marca 2023 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. poinformował, iż nie może wydać J. W. legitymacji emeryta/rencisty, gdyż od dnia 1 września 2014 roku nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych i nie złożył wniosku o emeryturę. Organ rentowy nadmienił, iż w systemie wygenerował się błędny zapis dotyczący bezterminowej legitymacji. Legitymacja o numerze (...) została anulowana. /pismo z dnia 16 marca 2023 roku – załączone akta rentowe/ Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie podlega odrzuceniu. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477 9 § 1 k.p.c.</a>, odwołania od decyzji organów rentowych lub orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności wnosi się na piśmie do organu lub zespołu, który wydał decyzję lub orzeczenie, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ lub zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji lub orzeczenia. Przedmiot sporu w sprawach ubezpieczeniowych determinuje w pierwszej kolejności zakres decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie zakres odwołania od tej decyzji, ponieważ rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego, sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o zasadności odwołania w granicach wyznaczonych, z jednej strony, zakresem samego odwołania, a z drugiej przez przedmiot decyzji /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2022 roku, (...) 132/22, Lex nr 3485650/. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma na celu kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji, w związku z czym może je wszcząć wyłącznie odwołanie od decyzji wydanej bądź w wyniku rozpoznania wniosku, bądź z urzędu. Niedopuszczalne jest natomiast rozstrzyganie przez sąd, niejako w zastępstwie organu rentowego, wniosków zgłoszonych w toku postępowania odwoławczego, które nie były przedmiotem decyzji tego organu. Inaczej mówiąc, w sprawach tych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji, w granicach jej treści i przedmiotu /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2019 roku, II UK 172/16, Lex nr 2310114/. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 476;art. 476 § 1;art. 476 § 1 pkt. 1;art. 476 § 1 pkt. 2;art. 476 § 1 pkt. 4;art. 476 § 1 pkt. 5)">Art. 476 § 1 pkt 1-2, 4-5 k.p.c.</a> reguluje, iż przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, (...) Marszałkowskiej, Służbie C.-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 476;art. 476 § 3)">art. 476 § 3 k.p.c.</a>). Postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest wszczynane zatem wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477 9 § 1 k.p.c.</a>) lub odwołania w razie niewydania przez ten organ stosownej decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 4)">art. 477 9 § 4 k.p.c.</a>). W wyżej wymienionych sprawach, decyzja zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem i celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich wysokości. Ubezpieczony przedstawia w nim wszelkie okoliczności wiążące się z warunkami stawianymi przez ustawę dla przyznania lub określenia wysokości świadczeń. W późniejszym postępowaniu, wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z tego zakresu, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji. J. W. w dniu 9 marca 2023 roku odwołał się od pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2023 roku, w treści którego organ rentowy poinformował wnioskodawcę, iż nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych oraz że w związku z osiągnięciem wymaganego wieku emerytalnego ma prawo złożyć stosowny wniosek o przyznanie emerytury. Sąd zważył, iż w stosunku do J. W. w dniu 15 lutego 2023 roku nie została wydana żadna decyzja, natomiast do wnioskodawcy skierowano jedynie pismo w trybie administracyjnym o charakterze informacyjnym (jak ustalono, było to jedno z wielu pism informacyjnych doręczanych skarżącemu). W ocenie tut. Sądu, wymienione wyżej pismo nie stanowiło zatem decyzji administracyjnej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Nie był to bowiem akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę załatwianą w drodze decyzji, należącą do właściwości organu rentowego. Z tego względu, wniesienie odwołania przez J. W. od pisma informacyjnego z dnia 15 lutego 2023 roku, które decyzją nie jest, prowadzi do konkluzji, iż w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej. W konsekwencji, wskazane odwołanie od pisma z dnia 15 lutego 2023 roku należało odrzucić na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, o czym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. </div>