XIV C 249/18

<p>Sygn. akt XIV C 249/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 stycznia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Pile</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Przemysław Okowicki</p> <p>Protokolant: Kamila Sucharkiewicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. w Pile</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. K. (1)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  umarza postępowanie w zakresie żądania powoda dotyczących:</p> <p>a.  kosztów utrzymania domu,</p> <p>b.  rozliczenia należności biura rachunkowego,</p> <p>c.  składek OC za samochody użytkowane przez pozwaną,</p> <p>2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,</p> <p>3.  kosztami postępowania obciąża w całości powoda <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">K.</span> i z tego tytułu zasądza do powoda na rzecz pozwanej kwotę 5.417 ( pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w tym 17 (siedemnaście) zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.</p> <p>Przemysław Okowicki</p> <p>Sygn. akt XIV C 249/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z dnia 15 stycznia 2024 r.</p> <p>Powód <span class="anon-block">J. K.</span> w pozwie z 14 marca 2018 roku wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">K. K. (1)</span> kwoty 123.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zwrotu zapłaconych za nią należności.</p> <p>W uzasadnieniu podał, że strony były małżeństwem, w wyniku podziału majątku doszło do rozliczenia stron, które jednak nie obejmowało rozliczeń powstałych po ustaniu małżeństwa, a które w sposób bezpośredni zapłacił powód pomimo, że obciążały one pozwaną:</p> <p>a. Pozwana zamieszkiwała w mieszkaniu położonym w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> przez okres 3 lat (36 miesięcy) po rozwodzie nie partycypując w żadnym zakresie w kosztach utrzymania mieszkania w tym kosztach energii, wody, kanalizacji, podatków od nieruchomości. Koszty utrzymania jakie powinna ponieść w połowie wynoszą ok.12.000 złotych,</p> <p>b. Powód za pozwaną w całości spłacił kredyt w <span class="anon-block"> banku (...)</span> na kwotę 50.000 zł, który to kredyt obciążał w całości pozwaną,</p> <p>c. Powód w całości spłacił zobowiązanie z karty debetowej za pozwaną w wysokości 12.000 złotych,</p> <p>d. Powód w całości opłacał składki OC za samochody będące własnością pozwanej lub współwłasnością stron,</p> <p>e. Powód w całości opłacał należności <span class="anon-block"> Biura (...)</span> z którego usług korzystała pozwana,</p> <p>f. Pozwany w całości opłacał składki ZUS pozwanej przez okres 18 miesięcy od daty orzeczenia rozwodu (k.3,452).</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">K. K. (3)</span> wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że za zobowiązania zaciągnięte przez powoda po dacie ustania wspólności majątkowej stron w związku z prowadzoną przez powoda indywidualną działalnością gospodarczą odpowiada wyłącznie powód. Wszystkie faktury załączone do pozwu zostały wystawione już po dacie ustania wspólności majątkowej stron, przy tym jako nabywca wskazany jest <span class="anon-block"> Zakład Usługowo-Handlowy (...)</span> <span class="anon-block">J. K.</span>, a więc indywidualna działalność gospodarcza powoda. Dodatkowo podkreślono, że podział majątku stron został dokonany prawomocnym postanowieniem Sądu, a więc uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art.618 § 1 k.p.c.</a> , chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesieniu współwłasności (k.432-434).</p> <p>Na rozprawie w dniu 9 marca 2020 roku powód cofnął powództwo co do roszczenia zgłoszonego w pkt b, c i d ze zrzeczeniem się roszczenia (k.514-514 v.).</p> <p>Pismem z dnia 12 kwietnia 2023 r. powód sprecyzował pozew wnosząc o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kwoty 18.750 zł z odsetkami ustawowymi od dnia doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty, kwoty 12.530 zł z odsetkami ustawowymi od dnia doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty tytułem spłaty zaciągniętych przez pozwaną kredytów (k.867-767 v.).</p> <p>Pismem z dnia 26 września 2023 roku powód zmodyfikował pozew, wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 19.774,65 zł wraz z odsetkami jak dotychczas tytułem zwrotu zapłaconych przez powoda składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy pozwanej za okres od 1 stycznia 2009 roku do 30 czerwca 2010 roku (k.875-875v.).</p> <p>Pismem z dnia 26 października 2023 r. powód sprecyzował, że na dochodzoną pozwem kwotę wchodzi również kwota 5.900 złotych tytułem zwrotu spłaty zadłużenia w linii debetowo-kredytowej rachunku bankowym pozwanej powstałego w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej (k.883).</p> <p>Pozwana podniosła zarzut nieistnienia roszczenia powoda, a także zarzut przedawnienia roszczeń powoda (k.888-890 v.).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt XIV C 1042/08 Sąd Okręgowy w Poznaniu XIV Wydział Cywilny z siedzibą w Pile rozwiązał małżeństwo stron <span class="anon-block">J. K.</span> z <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Wyrok stał się prawomocny z końcem grudnia 2008 roku.</p> <p>Podział majątku stron został dokonany przez Sąd Rejonowy w Pile postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 347/11 jaka toczyła się przed Sądem Rejonowym w Pile.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Pile z dnia 9 grudnia 2013 roku - k.436-439</em> </p> <p>Strony w trakcie małżeństwa prowadziły dwie odrębne działalności gospodarcze: <span class="anon-block"> Zakład Usługowo Handlowy (...)</span>. Powód posiadał upoważnienia do korzystania z rachunków bankowych pozwanej, był poręczycielem wekslowym zaciągniętych przez pozwaną kredytów tj. kredytu inwestycyjnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz kredytu na działalność gospodarczą <span class="anon-block"> - (...)</span> Ekspres nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Łącznie spłacił kwotę 18.750 zł jako poręczyciel wekslowy kredytu inwestycyjnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz kwotę 12.530 zł kredytu <span class="anon-block"> (...)</span>. Ostatnia rata została spłacona przez powoda w dniu 29 marca 2010 r.(k.473)</p> <p> <em> <!-- -->dowód: umowa o kredyt nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 marca 2008 r. - k.476-483, umowa o kredyt inwestycyjny nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 marca 2008 r. - k.484-492, deklaracje wystawcy weksla in blanco - k.493-502, zestawienie spłat rat kredytu: k.471-475</em> </p> <p>Poza spłatą rat kredytu <span class="anon-block">J. K.</span> po rozwodzie stron opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne i Fundusz Pracy pozwanej. Łączna kwota za okres od 1 stycznia 2009 r. do dnia 10 czerwca 2010 r. wyniosła 4.605,80 zł.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: pismo ZUS z dnia 10 grudnia 2021 r. k.873,pismo z ZUS z dnia 29 czerwca 2022 r.- k.824-824v., zaświadczenie z <span class="anon-block">A.</span> Bank z dnia 26 kwietnia 2023 r. - k.877-878v., </em> </p> <p>Pozwana była posiadaczem rachunku bankowego prowadzonego w <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> W dniu 3 stycznia 2009 r. powód wpłacił na ten rachunek kwotę 3.400 zł, a w dniu 11 lutego 2009 roku kwotę 12.100 zł, a w kwietniu 2009 roku kwota 6.000 zł została wypłacona z dyspozycji powoda(k.503).</p> <p>Powyższy stan faktyczny był w dużej części bezsporny, wynikał z dokumentów urzędowych oraz wyciągów bankowych.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a>, nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Na tej podstawie Sąd przyjął bez dowodów fakty podnoszone przez jedną ze stron, które zostały potwierdzone przez drugą z nich, gdyż w żadnym wypadku takie przyznanie nie wywoływało wątpliwości. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> stanowi, że gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.</p> <p>Dokumenty wymienione w stanie faktycznym nie budziły wątpliwości Sądu, co do prawdziwości zawartych w nich informacji. Nadto żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń co do ich treści i formy, nie kwestionowała również wartości dowodowej. Dlatego też dokumenty te jako w pełni wartościowe stanowiły podstawę czynienia ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, tym bardziej, że i Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionować je z urzędu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.</p> <p>Wobec skutecznego cofnięcia pozwu przez powoda w zakresie zwrotu kosztów utrzymania domu, rozliczenia należności biura rachunkowego,</p> <p>a także składek OC za samochody użytkowane przez pozwaną postępowanie podlegało umorzeniu.</p> <p>W niniejszej sprawie cofnięcie pozwu nastąpiło w trakcie procesu, wymagana była zgoda strony pozwanej, która wyraził zgodę na cofnięcie pozwu</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, w takim wypadku Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, stąd orzeczono jak w pkt I.</p> <p>Powód jako podstawę swego roszczenia wskazywał bezpodstawne wzbogacenie pozwanej, dochodził roszczeń w związku ze spłatą: rat kredytów zaciągniętych przez pozwaną, których był poręczycielem wekslowym, opłaceniem składek ZUS pozwanej, a także spłatą linii debetowej na rachunku bankowym należącym do pozwanej.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> służy korekcie przesunięć majątkowych oraz jest środkiem pełniejszej ochrony prawa własności. Celem instytucji jest również unikanie sytuacji zubożania bądź bogacenia bez uzasadnionego powodu.</p> <p>W tym miejscu podkreślenia wymaga, że stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości, wszystkie dokonywane płatności przez powoda znajdowały potwierdzenie w wyciągach bankowych. Powód dokonał tych płatności</p> <p>w latach 2009-2010 roku.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> roszczenie powoda o zwrot kwot wpłaconych na rzecz strony pozwanej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (w tym również zwrotu nienależnego świadczenia) podlega 6-letniemu terminowi przedawnienia. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 1)">Art. 117 § 1 k.c.</a> stanowi( z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych), że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117 § 2)">§ 2</a> tego przepisu stanowi, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.</p> <p>Roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, o ile nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się w ogólnym terminie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> <em> <!-- -->in principio</em> (por. uchwała Sądu Najwyższego z 25 listopada 2011 r., III CZP 67/11, OSNC 2012/6/69 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1976 r., III CRN 289/76 i z 25 lutego 2005 r., II CK 439/04, nie publ.). Ogólny termin przedawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> z dniem 9 lipca 2018 r. uległ skróceniu z 10 do 6 lat na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1;art. 1 pkt. 3)">art. 1 pkt 3</a> w zw. z art. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1104 - powoływanej dalej jako ustawa nowelizująca). Dodać trzeba, że w art. 5 ust. 1 tej ostatniej ustawy wskazano, że do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1)">art. 1</a> <em> <!-- -->(czyli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>)</em>, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei w art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1)">art. 1</a>, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.</p> <p>Wszystkie roszczenia, które powstały przed wejściem w życie ustawy w nowym brzmieniu i w tym dniu jeszcze nie były przedawnione, podlegają przedawnieniu już na nowych zasadach. Oznacza to, że część biegnących już terminów uległa skróceniu.</p> <p>Biorąc pod uwagę fakt, iż powód wniósł pozew w dniu 14 marca 2018 r. (data złożenia pozwu w sekretariacie Sądu),a dokonane przez niego płatności datowane są na lata 2009-2010 należało uznać, że czynności te nastąpiły już po upływie terminu przedawnienia wysuniętego roszczenia i nie mogły skutkować przerwaniem biegu przedawnienia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1)">art. 123 § 1 k.c.</a> Roszczenia powoda przedawniły się z upływem 6 lat (z końcem roku kalendarzowego tj. 31 grudnia 2016 r.).</p> <p>Tym samym roszczenie powoda należało uznać za przedawnione.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w punkcie 3 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Powód jako przegrywający proces był zobowiązany zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty procesu, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej – 5.400 zł (ustalone w oparciu o § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.), i opłata skarbowa od pełnomocnictw - 17 zł.</p> <p>Sędzia Przemysław Okowicki</p> </div>