IV SAB/Wr 426/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] 2020 r. I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy P. do rozpoznania wniosku skarżącego M. M. z dnia [...] 2020 r. w części dotyczącej punktu 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy P. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. UZASADNIENIE M. M. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) wnioskiem z dnia [...] 2020 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy P. (dalej jako Burmistrz lub organ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wszystkich, niżej wymienionych dokumentów będących w posiadaniu Urzędu Miasta i Gminy dotyczących umieszczenia tablicy reklamowej, położonej przy ul. P., pomiędzy drogą Nr [...] a Kościołem: 1. Kto jest właścicielem tego billboardu, 2. Czy właściciel reklamy uzyskał wymagane prawem decyzje, 3. Czy została zawarta umowa na umieszczenie tablicy, 4. Czy zostały naliczone opłaty za umieszczenie reklamy w pasie drogi, 5. Czy wnoszone są opłaty i jakiej wysokości za umieszczoną tablicę reklamową. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano formę pisemną. Organ, w odpowiedzi na wniosek, poinformował w piśmie z dnia [...] 2020 r., że tablica reklamowa "Przeglądy rejestracyjne REMICO" została umieszczona na działce stanowiącej własność Gminy P. bez zgody Gminy. Jej właściciel nie posiada żadnego dokumentu dającego mu prawo do korzystania z gminnego gruntu. W chwili obecnej trwają działania mające na celu ustalenie szczegółów dotyczących posadowienia tablicy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Burmistrza w udostępnieniu informacji publicznej skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2) art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, poprzez niewskazanie przez podmiot zobowiązany sposobu lub formy, w jakich informacja publiczna może być udostępniona niezwłocznie. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] 2020 r. w sprawie legalności umieszczenia tablicy reklamowej przy ulicy P. w P., pomiędzy drogą Nr [...] Kościołem w P., zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że organ do dnia złożenia niniejszej skargi nie wskazał sposobu lub formy, w jakich informacja publiczna może być udostępniona niezwłocznie, choć obowiązek taki wynika z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z brakiem wykonania obowiązku przez podmiot zobowiązany złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został właściwie rozpatrzony, co zaś sprawia, że podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o uznanie skargi za bezzasadną gdyż, jak wskazał, organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi w piśmie z dnia[...] 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 u.p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Burmistrz Miasta i Gminy P.– jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych a żądana informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy funkcjonowania jednostki organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Zatem organ winien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., a mianowicie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Natomiast skarżący złożył w dniu 7 września 2020 r. wniosek o udzielenie informacji publicznej na podstawie przepisów u.d.i.p. W skardze wnioskodawca wskazał, że do dnia złożenia skargi organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, jak również nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia [...] 2020 r. (data wpływu do organu nosi tę sama datę) organ wystosował w dniu [...] 2020 r. pismo, w którym poinformował wnioskodawcę, że tablica reklamowa została umieszczona na przedmiotowej działce bez uzyskania zgody Gminy. Jej właściciel nie posiada żadnego dokumentu dającego mu prawo do korzystania z gminnego gruntu. W chwili obecnej trwają działania mające na celu ustalenie szczegółów dotyczących posadowienia tablicy. Tym samym organ wyczerpał udzielenie odpowiedzi na pkt. 2-5 wniosku, jednak nie wskazał, kto jest właścicielem billboardu, co oznacza, że nie udzielono odpowiedzi na pkt. I wniosku. W rozpatrywanej sprawie zatem nie budzi wątpliwości fakt złożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] 2020 r. o udzielenie informacji publicznej oraz nieudzielenie przez Burmistrza odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. I wniosku. Należało zatem stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu pkt. I przedmiotowego wniosku skarżącego, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Stąd też Sąd, działając na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia pkt. I wniosku skarżącego z dnia [...] 2020 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że w świetle poglądów orzecznictwa rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest przy tym wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, LEX nr 2517463; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając charakter bezczynności nie można jednocześnie pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 585/15, LEX nr 1665697), a nadto należy wziąć pod uwagę występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3614/13, LEX nr 1481561). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, działania organu nie miały cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na ten podmiot przepisami u.d.i.p., a wynikały jedynie z pominięcia pkt. I skierowanego do niego wniosku, przy czym w świetle okoliczności sprawy nie sposób wykluczyć, że owe przeoczenie – jakkolwiek obciąża organ – to jednak nie wyczerpuje znamion rażącej bezczynności. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 u.p.p.s.a. Zwrot kosztów objął jedynie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, bowiem skarżący poza złożeniem stosownego wniosku nie udokumentował poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, które mogłyby być objęte rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów. Orzeczenie określone w pkt. IV sentencji zapadło na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 u.p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.