II SAB/Wa 197/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi kasacyjnej K. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 197/20, odrzucającego skargę K. J. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie w całości i stwierdza bezczynność Wójta Gminy [...]; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz K. J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 lipca 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 197/20 odrzucił skargę K. J. (zwany dalej "Skarżącym") na bezczynność Wójta Gminy [...] (zwany dalej "Wójtem") w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] marca 2020r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu umowy podpisanej w wyniku wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr [...] w trybie przetargu nieograniczonego, pomiędzy Gminą [...] - Zamawiającym a [...] SA. – Wykonawcą (zwana dalej "Umową"). Sąd przyjął, że Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, za pośrednictwem Wójta, już po tym, jak otrzymał żądaną informację publiczną w zakresie skanu żądanej umowy, podpisanej w wyniku wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, czyli po ustaniu bezczynności. Należało więc uznać, że skarga była niedopuszczalna na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."). Sąd podniósł, że udostępnienie wnioskodawcy przez właściwy organ administracyjny informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., przed upływem terminu na wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd powołał się w tym zakresie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. 2. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł w piśmie z 14 sierpnia 2020r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na ww. postanowienie WSA w Warszawie, zrzekając się rozprawy i wnosząc o uchylenie ww. postanowienia WSA w Warszawie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez stwierdzenie, że Wójt dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i orzeczenie o kosztach postępowania, w tym zastępstwa procesowego oraz możliwość zastosowania art. 179a P.p.s.a., zarzucając oczywistość naruszenia: a) art.141 § 4 P.p.s.a. – przez błędne ustalenie daty złożenia skargi przez Skarżącego i przyjęcie, że skarga do WSA w Warszawie wpłynęła do Wójta 23 marca 2020r. o 21:15, a więc już po otrzymaniu przez Skarżącego odpowiedzi na wniosek, co nastąpiło o 18:22:45. Jest to ustalenie błędne, gdyż Skarżący złożył skargę 00:21:15, a udzielenie odpowiedzi nastąpiło kilkanaście godzin później; b) art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z § 149 §§ 1 i 1a P.p.s.a. – przez odrzucenie skargi, jako niedopuszczalne, chociaż brak było ku temu podstaw; c) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – przez nieumorzenie postępowania w zakresie nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącego informacji. d) art. 149 § 1 pkt 4 i art. 149 § 1a P.p.s.a. – przez zaniechanie stwierdzenia bezczynności Wójta i orzeczenie o jej charakterze. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 grudnia 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 197/20 w trybie art. 179a P.p.s.a.: 1) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i stwierdził bezczynność Wójta; 2) stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz Skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. 2. Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 179a P.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie, rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Innymi słowy orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji, w trybie autokontroli, powinno zawierać co najmniej dwa rozstrzygnięcia: jedno kasacyjne z ewentualnymi kosztami postępowania kasacyjnego i drugie ponownie rozpoznające sprawę wraz ze wszystkimi elementami, jakie powinno zawierać orzeczenie sądu pierwszej instancji. Od takiego orzeczenia wojewódzki sąd administracyjny sporządza z urzędu jedno uzasadnienie. Przesłankami do zastosowania autokontroli przez Sąd pierwszej instancji, stosownie do art. 179a P.p.s.a. są albo nieważność postępowania, albo oczywiście usprawiedliwione zajście podstaw skargi kasacyjnej. Skoro ustawodawca w ww. przepisie posłużył się spójnikiem "albo", który wyraża alternatywę rozłączną, należy uznać, że zajście jedne z ww. przesłanek umożliwia Sądowi pierwszej instancji zastosowanie instytucji autokontroli. Przyjąć więc należy, że ww. przesłanki unormowane w art. 179a P.p.s.a. są niezależne od siebie i do zastosowania ww. przepisu wystarczy, aby ziściła się tylko jedna z nich. Istotą autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia (naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów i wydanie orzeczenia prawidłowego). Biorąc zaś pod uwagę charakter uchybień, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest uchylenie kontrolowanego orzeczenia w całości. Nie jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć, kontrolowanego i tego, które zostało wydane w wyniku autokontroli. Spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 179a P.p.s.a. skutkuje tym, że wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżony wyrok, rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2016r. sygn. II FSK 1291/16, dostępny na www.nsa.gov.pl). 3. W ocenie Sądu pierwszej instancji, podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, co wymaga uchylenia zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lipca 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 197/20 oraz stwierdzenia bezczynność Wójta, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądza od Wójta na rzecz Skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd stwierdza, że do uznania, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione wystarczająca jest ocena, która może być dokonana "na pierwszy rzut oka", "od razu", że zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej należy uwzględnić. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 marca 2014r. sygn. akt I CSK 18/14 stwierdził, że o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej możemy mówić wtedy, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają jej uwzględnienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji tak jest w sprawie. Należy podzielić podstawy prawne skargi kasacyjnej i jej argumentację odnośnie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z § 149 §§ 1 i 1a P.p.s.a. w związku z art.141 § 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza bowiem, że z akt administracyjnych wynika, że Wójt odpowiedział na wniosek Skarżącego i udostępnił żądaną informację publiczną 23 marca 2020r. godz. 18:22:45 - na ww. wniosek przekazując skan ww. Umowy pocztą elektroniczną na wskazaną skrytkę ePuap, natomiast Skarżący wniósł drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta 23 marca 2020r. o godz. 00:21:15. Powyższe oznacza, że WSA w Warszawie omyłkowo przyjął w zaskarżonym skargą kasacyjną ww. postanowieniu, że skarga została złożona przez Skarżącego do WSA w Warszawie 21:15 i tylko w tej części doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Pozostałe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawierało wszystkie wskazane w ww. normie elementy i w sposób pogłębiony wskazywało na sposób rozumowania Sądu i argumenty przemawiające za wydanym rozstrzygnięciem. Skoro Wójt udzielił Skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej już po wniesieniu przez Skarżącego skargi do WSA w Warszawie, należało przyjąć, że skarga była dopuszczalna i możliwe było jej merytoryczne rozpoznanie przez WSA w Warszawie. Tym samym nieuzasadnione był zastosowanie w sprawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z uwagi na omyłkowe wskazanie w uzasadnieniu ww. postanowienia daty wpływu skargi do Sądu. Powyższe wskazuje, że należało uznać, że Wójt w rozpoznawanej sprawie pozostawał w bezczynności, ale w żadnej mierze nie była to bezczynność o charakterze rażącym. Skoro bowiem Skarżący złożył do Wójta wniosek o udostępnienie informacji publicznej [...] marca 2020r. (piątek, godz. 14:36), a Wójt udzielił odpowiedzi na ww. wniosek 23 marca 2020r. o godz. 18:22:45, należało uznać, że miało to miejsce z opóźnieniem, w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.o.d.o., choć nieznacznym. Sąd, odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej: art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. – wskazuje, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji spowodowało, że nie doszło do zastosowania ww. przepisów. 4. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 179a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 oraz art. 151 w zw. z art. 132 i art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Sąd, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpił w punkcie 3 sentencji od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej, uwzględnionej przez Sąd na podstawie art. 179a P.p.s.a. Sąd, uwzględniając jednak skargę na bezczynność Wójta uznał, że zasadne było zasądzenie poniesionych przez Skarżącego kosztów wpisu i zastępstwa procesowego, na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804).