II SA/Wa 185/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r, poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 7 ust. 1 i art. 60 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) oraz art. 5 ust. 1 lit. b), art. 6 ust. 1 i art. 57 ust. 1 lit a) i f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r, w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2), zwanego dalej RODO, odmówił uwzględnienia wniosku J. G. dotyczącego przetwarzania jej danych osobowych przez Burmistrza T. W uzasadnieniu organ wskazał, że do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga J. G. dotycząca przetwarzania jej danych osobowych przez Burmistrza T. W treści ww. skargi pełnomocnik skarżącej podniosła, iż pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżąca została zawiadomiona przez Burmistrza o zebraniu materiałów dotyczących wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w związku z planowaną realizacją inwestycji. Poniżej zawiadomienia zamieszczono spis dziewiętnastu podmiotów, które otrzymały treść pisma wraz ze wskazaniem ich adresu. Wśród ww. osób na pozycji 19 rozdzielnika znalazła się także skarżąca. W opinii pełnomocnika skarżącej powyższe stanowi o rażącym naruszeniu prawa do ochrony jej danych osobowych przez organ. Wskazano, że praktyka organu ma charakter wybiórczy. Przykładowo, w pismach z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] grudnia 2018 r., [...] września 2018 r., [...] października 2018 r. oraz [...] października 2018 r. - w tym sprawy prowadzone przez tego samego pracownika urzędu - zawarta jest informacja, że pismo otrzymują wszyscy albo strony wg wykazu/rozdzielnika. Pełnomocnik dodał również, iż adres skarżącej zawarty w ww. piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. jest adresem nieaktualnym, pomimo że skarżąca informowała organ o zmianie adresu zamieszkania w przedłożonej do akt deklaracji. Zdaniem pełnomocnika skarżącej udostępnienie adresu zamieszkania skarżącej pozostałym występującym w sprawie stronom jest niezgodne z zasadą minimalizacji danych, bowiem zawiadomienie o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów nie wymaga udostępnienia pełnej treści tzw. rozdzielnika. Prezes UODO ustalił, że Burmistrz prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr geod. [...] we wsi O. gm. T., dotyczącej planowanej realizacji inwestycji, polegającej na budowie żelbetowego zamkniętego zbiornika na gnojowicę. J. G., jako właścicielka jednej z działek sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana była ww. inwestycja, została uznana za stronę tego postępowania. Ww. postępowanie zostało zakończone decyzją administracyjną z dnia [...] lutego 2019 r. W toku ww. postępowania, Burmistrz pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. zawiadomił strony postępowania o możliwości realizacji prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. W ww. piśmie został zawarty rozdzielnik zawierający dane osobowe skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz adresu zamieszkania oraz dane adresowe pozostałych stron tego postępowania. W piśmie z dnia [...] marca 2019 r. skierowanym do organu Burmistrz oświadczył cyt.: "(...) w ww. zawiadomieniu o zakończeniu postępowania administracyjnego został zamieszczony adres p. G. dostępny w ewidencji gruntów, który okazał się być adresem już nieaktualnym. Zaistniała okoliczność pozwoliła na uniknięcie błędu w decyzji końcowej w zakresie prawidłowej realizacji wymogu wynikającego z art. 107 § 1 Kpa (...)". Prezes UODO przywołał treść art. 57 ust. 1, art. 5 ust. 1 (określający zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych), art. 6 ust. 1 (określający podstawy przetwarzania danych osobowych) RODO, a także art. 28 k.p.a. wskazujący, kto jest stroną postępowania administracyjnego, art. 9, art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 73 § 1 i art. 63 § 2 k.p.a. Odnosząc się do żądania skarżącej Prezes UODO wskazał, że z powołanych przepisów wynika, że strona postępowania administracyjnego ma możliwość zapoznania się z danymi innych uczestników tego postępowania. Przepisy te nakładają ponadto na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jednakże żaden z przepisów k.p.a. nie nakazuje umieszczania w korespondencji kierowanej do poszczególnych uczestników toczącego się postępowania, rozdzielnika zawierającego dane osobowe wszystkich uczestników tego postępowania. Organ wskazał, że istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma również fakt, iż dane osobowe stron tego postępowania zostały wymienione jedynie w rozdzielniku, a nie w samej treści ww. pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. Organ stwierdził, że w tym kontekście nieprzekonywujące są twierdzenia Burmistrza, iż oznaczenie stron postępowania poprzez podanie danych adresowych jest uzasadnione potrzebą realizacji wymogu wynikającego z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. Podał, że dane skarżącej ujawnione w rozdzielniku Burmistrz pozyskał z prowadzonej ewidencji gruntów i budynków, zatem nie są to dane powszechnie dostępne. Prezes UODO stwierdził, że stosowanie zakwestionowanej przez stronę praktyki nie znajduje wyraźnego oparcia w przepisach obowiązującego prawa, a także narusza zasadę celowości, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) RODO. Dla osiągnięcia celu w postaci zawiadomienia stron prowadzonego przez Burmistrza postępowania o możliwości realizacji uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a. nie było bowiem konieczne informowanie tych stron o danych adresowych wszystkich uczestników tego postępowania. Wymóg oznaczenia stron statuuje dopiero przepis art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. określający składniki decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia zasady minimalizacji danych, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit c) RODO, zgodnie z którym dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"), Prezes UODO stwierdził, że nie doszło w sprawie do naruszenia przez Burmistrza ww. zasady. Sekwencja danych osobowych skarżącej zawartych w rozdzielniku do ww. pisma z dnia [...] stycznia 2019 r., tj. imię, nazwisko i adres jest bowiem zgodna z wymogami k.p.a. statuującymi oznaczenie strony w postępowaniu administracyjnym. Prezes UODO w odniesieniu do zarzutu przetwarzania nieaktualnych danych osobowych skarżącej pochodzących z ewidencji gruntów, wskazał, że twierdzenia Burmistrza o tym, że zaistniała okoliczność pozwoliła na uniknięcie błędu w decyzji końcowej są nieprzekonywujące. Prezes UODO wskazał, że adres zamieszkania skarżącej pochodzący z ewidencji gruntów okazał się być nieaktualny dopiero po wysłaniu pisma z dnia [...] stycznia 2019 r., a zatem po jego przetworzeniu. Trudno zatem uzasadniać legalność jego pierwotnego przetworzenia okolicznością wtórną, która ujawniła się już po dokonanym przetworzeniu, a która tym samym przed podjęciem przetwarzania nie była ww. organowi wiadoma. Prezes UODO stwierdził jednocześnie, że z kolei argumenty skarżącej o tym, że Burmistrz był poinformowany o zmianie adresu zamieszkania w przedłożonej do akt deklaracji, a mimo tego przetworzył adres nieaktualny są niewiarygodne. Pełnomocnik skarżącej nie przedłożył bowiem do akt niniejszej sprawy ww. deklaracji, zatem nie wiadomo, czy i kiedy została ona przekazana Burmistrzowi, w szczególności czy miało to miejsce przed wysłaniem przez Burmistrza ww. pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. Reasumując organ stwierdził, że z uwagi na to, iż kwestionowane w sprawie udostępnienie danych skarżącej miało miejsce w toku przeprowadzonego przez Burmistrza ww. postępowania i fakt ten znalazł odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym przez Burmistrza w aktach tego postępowania administracyjnego, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony do ingerencji w ich treść i w związku z tym nie może nakazać ich usunięcia. Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. G., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przejawiające się w uznaniu, że dane osobowe skarżącej zostały wymienione jedynie w rozdzielniku, a nie w samej treści pisma z dnia [...].01.2019 r., podczas gdy dane zostały zamieszczone w treści pisma z dnia [...].01.2019 r., - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 RODO poprzez uznanie, że dane osobowe skarżącej (imię, nazwisko, adres) zamieszczone w piśmie z dnia [...].01.2019 r. nie naruszały zasady minimalizacji danych i zostały zamieszczone legalnie. W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. podkreślając, że dane zostały zamieszczone w treści pisma z dnia [...].01.2019 r. Pełnomocnik stwierdził, że błędne ustalenie faktyczne zaważyło na niekorzystnym dla skarżącej rozstrzygnięciu. W ocenie pełnomocnika należy się spodziewać, że gdyby organ doszedł do innego wniosku, to rozstrzygnięcie byłoby odmienne. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, że wbrew twierdzeniu Prezesa UODO, skarżąca nie wnosiła o nakazanie usunięcia jej danych z treści pism, znajdujących się już w obiegu prawnym, ale stwierdzenie naruszenia, zakazanie podobnych praktyk w przyszłości i ewentualnie nałożenie kary. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że całkowicie niezrozumiałe są twierdzenia pełnomocnika skarżącej, jakoby w wyniku ustaleń faktycznych została wydana decyzja niekorzystna dla skarżącej. Wskazał, że zaskarżona decyzja jest jak najbardziej korzystna dla skarżącej, jak również zgodna z dotychczasową linią orzeczniczą organu, a ponadto wbrew ocenie skarżącej, w sprawie zostało stwierdzone naruszenie przepisów RODO przez Burmistrza. W treści decyzji Prezes UODO stwierdził bowiem, iż Burmistrz, kierując pismo z dnia [...] stycznia 2019 r. do stron postępowania, które - jak ustalono - zawierało dane adresowe stron postępowania, naruszył zasadę celowości, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) RODO. Prezes UODO stwierdził w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż dla osiągnięcia celu w postaci zawiadomienia stron prowadzonego przez Burmistrza postępowania o możliwości realizacji uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a. nie było bowiem konieczne informowanie tych stron o danych adresowych wszystkich uczestników tego postępowania. Odmowa uwzględnienia wniosku spowodowana była natomiast tym, że kwestionowane w sprawie udostępnienie danych skarżącej miało miejsce w toku przeprowadzonego przez Burmistrza postępowania i fakt ten znalazł odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym przez Burmistrza w aktach tego postępowania administracyjnego, zaś Prezes UODO nie jest uprawniony do ingerencji w ich treść. Z kolei zarzut dotyczący tego, że skarżąca domagała się zakazania Burmistrzowi podobnych praktyk w przyszłości jest niezasadny. Organ nie wydaje bowiem rozstrzygnięć na przyszłość, lecz wydaje decyzję administracyjną zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie jej wydawania. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wskazał na zdanie pierwsze motywu 15 RODO. Podniósł m.in., że w niniejszej sprawie organ wprost udostępnił informacje (imię, nazwisko, adres zamieszkania) o zidentyfikowanych osobach fizycznych. Rozdzielnik jako informacja zawierająca spis imion, nazwisk i adresów zamieszkania nie powinien być udostępniany w żaden sposób, chyba że podmiot uprawniony sam zapozna się z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zawierającego powyższy dokument. Nie zmienia to jednak faktu, że osobiste stawienie się w urzędzie, celem zapoznania z aktami stanowi większą dolegliwość niż otrzymanie tego zbioru danych pod wskazany przez siebie adres. Pełnomocnik zaznaczył też m.in., że faktem jest, że przynajmniej część twierdzeń wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przemawia na korzyść skarżącej, ale ostatecznie w wyniku podjętych ustaleń faktycznych podjęto decyzję negatywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie narusza ani prawa materialnego ani prawa procesowego. Zarzuty naruszenia art. 78 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. nie są zasadne. Organ dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie jest dowolna i nie narusza art. 80 k.p.a. Organ nie naruszył również art. 5 RODO poprzez stwierdzenie, że przetwarzanie przez Burmistrza danych osobowych skarżącej, w kwestionowany przez stronę sposób, nie naruszało zasady minimalizacji danych, o czym jest mowa w art. 5 ust. 1 lit. c RODO. Zgodnie z tym przepisem, dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"). Trafnie Prezes UODO stwierdził w decyzji, że przetwarzanie przez organ administracji publicznej danych strony postępowania w postaci imienia, nazwiska i adresu zamieszkania nie wykracza poza zakres niezbędny do realizowanego celu. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że taki zakres danych strony postępowania administracyjnego, służący identyfikacji strony, wskazuje na adekwatność danych i jednocześnie nie wykracza poza minimalny zakres danych niezbędnych do osiągnięcia celów realizowanych w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga jednocześnie, że w sprawie tej nie ma wątpliwości, że Prezes UODO zakwestionował w decyzji działanie Burmistrza w postaci udostępnienia danych osobowych skarżącej innym stronom postępowania administracyjnego poprzez zamieszczenie tych danych w rozdzielniku pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. Organ ochrony danych osobowych wyraźnie stwierdził bowiem w decyzji, że stosowanie zakwestionowanej przez skarżącą praktyki nie znajduje wyraźnego oparcia w przepisach obowiązującego prawa, a także narusza zasadę celowości, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. b RODO. Prezes UODO wprost stwierdził też, że dla osiągnięcia celu w postaci zawiadomienia stron prowadzonego przez Burmistrza postępowania o możliwości realizacji uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a. nie było konieczne informowanie tych stron o danych adresowych wszystkich uczestników tego postępowania. k.p.a. nie nakazuje bowiem umieszczania w korespondencji kierowanej do poszczególnych stron toczącego się postępowania rozdzielnika zawierającego dane osobowe tych stron. Stwierdzenie skarżącej, że decyzja jest dla niej niekorzystna, albowiem nie uwzględnia jej wniosku, nie jest równoznaczne z tym, że zaszły podstawy do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja zawiera w swej treści stwierdzenie naruszenia przepisów RODO. Jednocześnie, w związku z tym, że przetwarzanie danych miało miejsce w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, zasadnie Prezes UODO stwierdził, że nie ma podstaw do ingerencji w treść akt postępowania administracyjnego i nie może nakazać usunięcia danych strony postępowania. W skardze pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca nie wnosiła do Prezesa UODO o nakazanie usunięcia jej danych z treści pism, znajdujących się już w obiegu prawnym, ale stwierdzenie naruszenia, zakazanie podobnych praktyk w przyszłości i ewentualnie nałożenie kary. W treści skargi z dnia 4 lutego 2019 r. skierowanej do Prezesa UODO, skarżąca wnosiła jednakże m.in. o nakazanie organowi ograniczenia w zakresie przetwarzania danych osobowych, nakazanie nieudostępniania danych osobowych w tzw. rozdzielniku. Prezes UODO stwierdził w decyzji naruszenie RODO. Zasadnie jednocześnie – w świetle okoliczności stanu faktycznego tej sprawy – rozstrzygnął o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej. Prezes UODO nie był związany żądaniem strony zastosowania administracyjnej kary pieniężnej. Od organu wyłącznie zależy, czy skorzystanie z tego uprawnienia uznaje – w okolicznościach danego przypadku – za konieczne dla zapewnienia zgodności przetwarzania danych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku.