III SA/Wa 965/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. J. ("Skarżąca" lub "Strona") od decyzji Prezydenta [...]W. z dnia [...] kwietnia 2019 r., odmawiającej, w trybie wznowienia, uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r., utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO wynika, że Prezydent [...]W., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., ustalił Skarżącej wymiar podatku od nieruchomości na 2009 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...](obecnie ul.[...]), stanowiącą działkę nr [...] obręb[...]. Decyzja ta została doręczona Stronie i nie zostało wniesione od niej odwołanie. Pismem z dnia 7 maja 2014 r. Strona wniosła do Prezydenta o zmianę decyzji podatkowych, m.in. za 2009 r., powołując się na art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej i wskazując, że organ podatkowy może zmienić decyzję pierwotną nawet po 5 latach od jej doręczenia. Strona wskazała, że po przejściu na emeryturę w sierpniu 2008 r. sprawa wynajmu domu została zakończona. Przedmiot opodatkowania nie był przeznaczony na działalność gospodarczą. Pismem z dnia 18 maja 2016 r. Prezydent wezwał Stronę do sprecyzowania, czy żądanie w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. należy traktować jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, czy też zmiany decyzji w innym trybie. Po dokonaniu licznych czynności procesowych, wydaniu decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji w innym trybie, Prezydent [...]W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., działając z urzędu, wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2009 r. za nieruchomość położoną przy ul. [...]w W., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta [...]W. z dnia [...] stycznia 2009 r. Następnie Prezydent, działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., stwierdzając, że nie istnieje przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wymienioną na wstępie, zaskarżoną decyzją, utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium powołało się na art. 243 § 1, art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. SKO wskazało, że w toku postępowania wyjaśniającego wystąpiono do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o udzielenie informacji, czy Skarżąca opłacała za lata 2009-2012 podatek dochodowy z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy. W odpowiedzi organ ten przekazał wydruki z podsystemu KONTROLA, zeznań o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu przychodów ewidencjonowanych PIT-28 za lata 2010-2012. Zgodnie z ww. wydrukami Skarżąca w przedmiotowym okresie wykazywała przychód z najmu, podnajmu, dzierżawy w wysokości 48 000 zł. Nie wskazano jednak, jaka nieruchomość była przez Skarżącą wynajmowana. SKO podało, że w aktach podatkowych znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 listopada 2014 r. informujące, iż Skarżąca opłaca podatek dochodowy z tytułu najmu od stycznia 1998 r. Od roku podatkowego 2001 do 2009 przychody z najmu były opodatkowane na zasadach ogólnych. W 2010 r., po złożeniu w dniu 18 stycznia 2010 r. oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, Skarżąca wybrała formę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i rozlicza się na tych zasadach w latach 2010 - 2013. W piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. wskazano również, że ww. Urząd Skarbowy nie posiada informacji na temat danych najemcy budynku oraz powierzchni budynku wynajmowanej pod działalność. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca nie przedłożyła dokumentów na poparcie swoich twierdzeń dotyczących zakończenia najmu nieruchomości przy ul.[...], zaś czynności podjęte przez Prezydenta i SKO nie dostarczyły dowodów potwierdzających okoliczności mogące stanowić podstawę wznowienia. Dokumenty załączone do odwołania nie dotyczą opodatkowania nieruchomości przy ul. [...]za 2009 r. W ocenie SKO z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynikało, aby wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze na decyzję SKO Skarżąca wniosła o jej uchylenie. Decyzji zarzuciła niewłaściwą i niekompleksową ocenę faktów, dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że Organ I instancji odmówił zmiany decyzji wprowadzając jednocześnie art. 254 Ordynacji podatkowej jako domniemany tryb wznowienia postępowania, taki tryb nigdy nie był wnioskowany. Organ I instancji nie podjął próby wyjaśnienia ze Skarżącą źródła deklarowanych dochodów z najmu ani za lata 2001-2009, ani za lata 2010-2012, lecz przyjął tę informację jednostronnie jako rzekomy nowy dowód wynajmu części przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca wskazała, że w sierpniu 2008 r., przechodząc na emeryturę, zrezygnowała z wynajmu części swojej nieruchomości przy ul. [...]i zdecydowała się na wynajem innej nieruchomości w dzielnicy M. w W. za kwotę wynajmu miesięcznie 4 000 zł, a więc inną, niż wskazana w umowie z najemca domu przy ul.[...]. Przyznała, że problem zgłoszenia pisemnego oświadczenia o zaprzestania wynajmu w Organie I instancji był niestety niedopatrzeniem Skarżącej, wynikającym z braku praktyki oraz stosowanej nomenklatury w decyzjach wymiarowych. Budynek, który był wynajmowany, miał w ewidencji status budynku gospodarczego. To tam znajduje się cała infrastruktura (instalacje CO, woda, garaż dla całej nieruchomości). Dopiero w 2016 r. przeznaczenie budynku zmieniło się w ewidencji na budynek mieszkalny. Dla Skarżącej budynek gospodarczy i budynek pod działalność gospodarczą do 2014 r. oznaczało, jak się okazało mylnie, mniej więcej to samo, stąd dopiero w 2014 r. Skarżąca zainteresowała się decyzją wymiarową za 2009 r., bowiem dopiero wtedy wątpliwości wzbudziły stosowane stawki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Jak wynika z decyzji Prezydenta z [...]kwietnia 2019 r., Organ ten nie stwierdził istnienia przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dlatego też, konsekwentnie, odmówił uchylenia decyzji z [...] stycznia 2009 r. Jak wynika jednak z wniosku Skarżącej o wznowienie, dom przy ul. [...]w W. od sierpnia 2008 r. nie był już wynajmowany, toteż opodatkowanie tego domu według stawki, jak dla działalności gospodarczej, było błędne. Prawdą jest, że Skarżąca wraz z wnioskiem o wznowienie nie przedstawiła przekonującego dowodu na fakt zakończenia najmu domu już w sierpniu 2008 r., ale ani Prezydent, ani SKO nie przeprowadziły na tę okoliczność żadnego, wystarczającego, koniecznego postępowania dowodowego co do tej podstawowej okoliczności faktycznej. Wystąpienie do właściwego urzędu skarbowego z pytaniem, czy w roku 2009 Skarżąca deklarowała dochód z najmu, a następnie uzyskanie pozytywnej odpowiedzi tego urzędu, nie jest dowodem na wynajmowanie domu przy ul.[...], lecz jedynie na uzyskiwanie przez Skarżącą dochodu z najmu jakiejś nieruchomości. Tymczasem w odwołaniu od decyzji Prezydenta Skarżąca wyjaśniła, że - owszem – w roku 2009 uzyskiwała dochód najmu, ale dotyczył on zupełnie innej nieruchomości, tj. nieruchomości w dzielnicy M. [...]W.. Do odwołania załączyła też kopię rozwiązania umowy najmu mieszkania na M., tj. mieszkania przy ul.[...]. Mimo tego SKO nie odnotowało, że w sprawie mogło dojść do zasadniczego nieporozumienia co do tego, jaką nieruchomość Skarżąca wynajmowała w roku 2009 – czy tę, o którą chodziło w decyzji wymiarowej w roku 2009 (przy ul.[...]), czy też tę w dzielnicy M. Dlatego Sąd ocenił, że w sprawie nie została wyjaśniona ta podstawowa okoliczność faktyczna sprawy, a w konsekwencji, że uznanie, iż Skarżąca nie wskazała nowego faktu (niewynajmowanie domu przy ul.[...]), było przedwczesne. Naruszono tym samym art. 122, art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy poprzestały na ogólnikowej informacji Urzędu Skarbowego W., z której nie wynikało, z najmu jakiej nieruchomości Skarżąca deklarowała dochód. Powinny natomiast kwestię tę wyjaśnić przy pomocy wszelkich środków dowodowych, zwłaszcza przesłuchania Skarżącej, uzyskania pisemnego stanowiska najemcy domu przy ul. [...]i najemcy mieszkania przy ul.[...]. Stanowisko Skarżącej wskazuje bowiem, iż wysoce prawdopodobne jest, że w sierpniu 2008 r. ustał najem opodatkowanego podatkiem od nieruchomości domu przy ul.[...], o czym Prezydent nie wiedział wydając pierwotną decyzję wymiarową. W takiej sytuacji za wadliwe należałoby uznać niestwierdzenie istnienia przesłanki wznowieniowej i odmówienie z tego względu uchylenia tej pierwotnej decyzji wymiarowej. W dalszym postępowaniu konieczne więc będzie ustalenie, przy pomocy wszelkich możliwych środków dowodowych (w tym wskazanych przez Sąd), czy rzeczywiście, jak podała Skarżąca we wniosku o wznowienie, w sierpniu 2008 r. opodatkowana nieruchomość przy ul. [...]nie była przedmiotem najmu na cele działalności gospodarczej, a w związku z tym, czy niezasadne było jej opodatkowanie najwyższą stawką podatkową. Dopiero po ustaleniu tej okoliczności możliwe i konieczne będzie zastosowanie odpowiedniego przepisu art. 245 Ordynacji podatkowej. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił decyzję SKO. W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty te złożył się jedynie wpis od skargi w kwocie 200 zł. Podstawą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym był art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).