VII SAB/Wa 239/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie zrealizowania prawa do składania skarg i wniosków postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE J. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie, w jakim Minister Sprawiedliwości nie odniósł się do pisma skarżącego z [...] grudnia 2019 r., w którym tenże, powołując się na konstytucyjne uprawnienie do realizacji prawa do składania skarg i wniosków, zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o ustalenie terminu spotkania. Wobec nieuzyskania odpowiedzi na swoje wystąpienie, skarżący wniósł do Ministra Sprawiedliwości ponaglenie, a następnie powyższą skargę. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wr 16/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał się za niewłaściwy miejscowo, przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe uregulowania wyznaczają obszar, w zakresie którego sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres kontroli obejmującej zarzucaną organowi administracji publicznej bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wiążąco wyznacza wskazany wyżej art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Poddając ocenie przez pryzmat przywołanej regulacji złożoną w niniejszej sprawie skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że niedopuszczalne pozostaje wniesienie skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie, w jakim tenże organ nie odniósł się w sposób oczekiwany przez skarżącego (ustalenie terminu spotkania) do jego niesprecyzowanego żądania, niemniej opartego, jak wskazał skarżący, na konstytucyjnym prawie do wnoszenia skarg i wniosków. Wprawdzie wskazane uprawnienie nie wynika z powołanego przez skarżącego art. 221 Konstytucji, ale art. 63 tego aktu, jednakże nie zmienia to istotnie wniosku, że każdy ma prawo, jak przewiduje to powołany przepis, składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa. Sposób ukształtowanie wskazanego prawa w odniesieniu do instytucji skarg i wniosków, realizując to ostatnie upoważnienie, określają przepisy działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, co potwierdza art. 221 § 1 k.p.a., zgodnie z którym zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu. Uregulowane w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie skargowo-wnioskowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego. Wnioski i skargi mogą być składane organowi w formie ustnej, co wynika z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46) i realizacji tego uprawnienia w tej właśnie formie, jak należy przyjąć, dotyczy zarzut wysunięty przez skarżącego. Nie mógł zostać on jednakże merytorycznie rozważony, ponieważ sposób załatwienia indywidualnego wniosku i skargi nie jest objęty właściwością sądu administracyjnego. Właściwością tego sądu nie jest też objęta ocena reakcji organu, do którego kierowane jest żądanie wskazujące na zamiar skorzystania z przewidzianego prawa do złożenia skargi lub wniosku, mogącej być postrzegana jako odstąpienie od załatwienia sprawy w znaczeniu zbliżonym do ujętego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie uznaje się, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2019 r. sygn. I OSK 2639/19; postanowienie NSA z 2 maja 2016 r. sygn. I OSK 1014/16). Wzgląd na treść art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. każe bezczynność w sprawach rozpatrywanych we wskazanym trybie skargowo-wnioskowym wyłączyć również spod kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 3300/19; postanowienie NSA z 10 października 2017 r. sygn. II OSK 2078/17; postanowienie NSA z 17 marca 2016 r. sygn. II OSK 529/16). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.