I FSK 578/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2007 r., o sygn. akt I SA/Lu 53/07 w sprawie ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2005 roku postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 53/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. W uzasadnieniu Sąd podał, że w omawianej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu podatkowego wydana w trybie wznowienia, dlatego stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie wpisu, od skargi winien być uiszczony wpis stały w kwocie 200 zł, bez względu na przedmiot sprawy. Podkreślono ponadto, że skarga wniesiona została przez reprezentującego stronę radcę prawnego i nie została opłacona wpisem stałym, dlatego też w sprawie zastosowanie znajdzie art. 221 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: u.p.p.s.a., który przewiduje obligatoryjny rygor odrzucenia nieopłaconej skargi. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę kasacyjną. Rozstrzygnięcie Sądu zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: 1) naruszenie art. 220 § 3 w związku z art. 221 i w związku z art. 231 u.p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu stałego, bez wezwania do uiszczenia wpisu stosunkowego, pomimo obowiązku jego ustalenia z uwagi na pieniężny charakter przedmiotu zaskarżenia; 2) naruszenie art. 220 § 1 zdanie drugie w związku z art. 231 u.p.p.s.a. poprzez nie wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu i odrzucenie skargi, podczas gdy w związku z pieniężnym charakterem przedmiotu zaskarżenia wpis jest stosunkowy, a nie stały, a odrzucenie środka zaskarżenia nastąpić mogło dopiero po wezwaniu do uiszczenia wpisu i bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do jego uiszczenia; 3) naruszenie art. 92 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 231 u.p.p.s.a. i § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu poprzez zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji powyższego przepisu rozporządzenia niezgodnego z powołaną normą rangi ustawowej, podczas gdy Sąd zobowiązany był w takiej sytuacji pominąć sprzeczny z ustawą przepis rozporządzenia, a w konsekwencji uznać, że w sprawie, z uwagi na pieniężny charakter przedmiotu zaskarżenia, obowiązuje wpis stosunkowy, nie zaś stały. Wskazując na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1) u.p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając zarzuty autor skargi kasacyjnej wskazał, że w świetle przepisu art. 231 u.p.p.s.a. Rada Ministrów, określając w drodze rozporządzenia wysokość wpisów, upoważniona była do wprowadzenia wpisów stałych wyłącznie w sprawach innych niż sprawy dotyczące należności pieniężnych. Warunkiem wstępnym pobrania wpisu stałego w sprawach wymienionych w § 2 ust. 2 i następne rozporządzenia w sprawie wpisu jest więc niepieniężny charakter sprawy. Na poparcie powyższych twierdzeń wnoszący skargę kasacyjną powołał przykłady z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że ocena przepisu § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu prowadzi do wniosku, że jego literalne brzmienie, w zakresie w jakim przewiduje wpis stały od spraw dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na przedmiot sprawy, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dyspozycją art. 231 u.p.p.s.a. i w świetle art. 92 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP Sąd pierwszej instancji powinien był dokonać kontroli cytowanego rozporządzenia z ustawą i w jej efekcie pominąć sprzeczny z ustawą przepis rozporządzenia, stosując bezpośrednio art. 231 u.p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zauważył, że z dyspozycji art. 221, 231 i 220 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a. wywieść należy, że w każdej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, pełnomocnik wnoszący skargę powinien zostać wezwany do uiszczenia wpisu. Odrzucenie skargi bez wzywania do uiszczenia wpisu może mieć miejsce wyłącznie w sprawach, których przedmiot zaskarżenia jest inny niż pieniężny. Przechodząc na grunt omawianej sprawy autor skargi kasacyjnej podkreślił, że w ramach postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wyróżnić można dwa etapy. W ramach pierwszego organ bada dopuszczalność wznowienia, a następnie, w razie stwierdzenia jego dopuszczalności, wydaje postanowienie o wznowieniu, które rozpoczyna drugi etap i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że głównym elementem wznowionego postępowania podatkowego jest rozstrzyganie istoty sprawy podatkowej. W omawianej sprawie, w efekcie przeprowadzonego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji uchylił pierwotnie wydaną w sprawie decyzję ostateczną i jednocześnie określił zobowiązanie podatkowe oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT. Dlatego w ocenie strony skarżącej nie powinno budzić wątpliwości, że sprawa sądowoadministracyjna ze skargi na wskazaną powyżej decyzję jest typową sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Twierdzenia autora skargi kasacyjnej opierają się na błędnej interpretacji art. 231 u.p.p.s.a. Zgodnie z brzemieniem powołanego przepisu wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Jednakże pod pojęciem "pozostałych spraw" nie można rozumieć wyłącznie tych spraw, których przedmiot zaskarżenia stanowią należności niepieniężne, bowiem w kontekście obowiązku uiszczenia wpisu typowy podział na sprawy dotyczące należności pieniężnych oraz kwestii niepieniężnych nie znajduje zastosowania i przestaje być dychotomiczny. Celem usprawnienia postępowania oraz zapobieżenia sytuacji, w której strona zmuszona byłaby do ponownego ponoszenia kosztów postępowania w pełnej wysokości ustawodawca przewidział możliwość pobierania wpisów stałych w określonych kategoriach spraw bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Zasada powyższa znajduje swoje odzwierciedlenie w omawianym rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wpisu, gdzie w § 2 ust. 5 wyraźnie zaznaczono, że w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, należny jest wpis stały. Innymi słowy, niezależnie od przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji, jeżeli zapadło ono w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (chociażby dotyczyło istoty sprawy podatkowej) lub w innych okolicznościach wskazanych w § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu, skarga wnoszona do sądu administracyjnego podlega opłacie stałej. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie zapadłą w trybie wznowienia postępowania i pomimo że przedmiot rozstrzygnięcia organów podatkowych stanowią konkretne wielkości pieniężne w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r., to w świetle powyższych uwag skarga do Sądu pierwszej instancji podlegała wpisowi stałemu. Dlatego na uwzględnienie nie zasługuje pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem Sąd nie miał obowiązku ustalenia wpisu stosunkowego i tym samym nie naruszył żadnego ze wskazanych w zarzucie przepisów. Ponieważ strona reprezentowana jest w sprawie przez radcę prawnego Sąd nie miał obowiązku wezwania do uiszczenia opłaty stałej i stosownie do art. 220 § 3 oraz 221 u.p.p.s.a. skargę odrzucił, które to działanie uznać należy za prawidłowe. Z powyższych względów również drugi z podniesionych zarzutów nie jest usprawiedliwiony. Odnośnie zarzutu wskazanego przez autora skargi kasacyjnej w punkcie trzecim Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu nie stoi w sprzeczności wobec art. 231 u.p.p.s.a, ale stanowi uszczegółowienie normy zawartej w zdaniu drugim powołanego przepisu ustawy. Dlatego też Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych podstaw ku temu, by odmówić zastosowania wskazanego przepisu rozporządzenia i tym samym nie sposób stwierdzić jakoby naruszył powołane przez autora skargi kasacyjnej przepisy art. 92 ust. 1 oraz 178 ust. 1 Konstytucji RP. Mając na względzie powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 181 § 1 oraz 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił skargę kasacyjną oddalić.