VII SAB/Wa 52/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. UZASADNIENIE Pismem z [...] kwietnia 2019 r. M.S. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wyjaśnień w przedmiocie zgormadzonej w jego sprawie dokumentacji i sposobu wyliczania świadczenia. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia zgodnie z żądaniem kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (k. 86), dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenia czy przewlekłość i bezczynność miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na niewyczerpanie środków zaskarżenia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., sygn. akt [...], stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Tutejszy Sąd pismem z [...] września 2020 r. wezwał skarżącego do nadesłania kopii ponaglenia, skierowanego zgodnie z dyspozycją art. 37 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący pismem z [...] listopada 2020 r. poinformował, że wykorzystał wszystkie możliwe sposoby zaskarżenia. Jednocześnie nadesłał kopię pisma z [...] listopada 2020 r. skierowaną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektoratu w [...], w którym zwrócił się o wyjaśnienie czy skarga na bezczynność została zgodnie z art. 37 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazana do organu wyższego stopnia, a także kopię skargi na bezczynność z [...] stycznia 2019 r., w której zwrócił się ponownie o udostępnienie kopii pisma znajdującego się w aktach sprawy, a także o wyłączenie pracownika organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym - to jest określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Na gruncie art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powyższych rozważań wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 2056, dalej: "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność (przewlekłość) organu jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. W przedmiotowej sprawie na wezwanie do nadesłania ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 3 k.p.a. skarżący nadesłał pismo z [...] stycznia 2019 r. zatytułowane "skarga na bezczynność", w którym wskazał, że odpowiedź organu z [...] września 2018 r. nie zrealizowała wszystkich próśb jakie zostały sprecyzowane w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. W ocenie Sądu pismo to nie spełniało warunków ponaglenia określonego w art. 37 k.p.a. Przyjmuje się, że ponaglenie powinno zawierać: oznaczenie strony, która je wnosi, adres tej strony, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa, a także podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie zawiera uzasadnienie, czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, a więc nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Sopot 2020, art. 37). Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby wniósł ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Co więcej, organ w odpowiedzi na skargę wskazał wprost, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w niniejszej sprawie. Tym samym należy podkreślić, że wniesienie skargi na bezczynność organu przed złożeniem do właściwego organu wymaganego środka zaskarżenia, które przysługiwało stronie skarżącej, skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji jej odrzuceniem. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.