IV SAB/Po 191/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia odrzucić skargę UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Ś. o odmowie wydania zaświadczenia. Pismem z dnia [...] września 2021 r. R. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie wydania zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021, poz. 137) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu (w przypadku określonym w pkt 4a wyłącznie w zakresie skarg na przewlekłość). Merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny każdorazowo musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności jej wniesienia. W ocenie Sądu przesłanka dopuszczalności skargi nie została w niniejszej sprawie spełniona, co musiało skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256 ze zm.) – dalej k.p.a. – jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść wniosek, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wskazanym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pojęcie "przewlekłości" – stosownie do art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Należy przez to rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Podmiot zainteresowany wniósł skargę na przewlekłość SKO w P. po wydaniu (i doręczeniu) przez organ administracji publicznej postanowienia z dnia [...] września 2021 r . Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny świadczy o tym, że skarga wniesiona przez skarżącego po ustaniu stanu bezczynności i przewlekłości nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Istotą skargi na bezczynność lub przewlekłość jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu – w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej – stanu bezczynności lub przewlekłości. Celem skargi na bezczynność lub przewlekłość jest przede wszystkim – w razie uwzględnienia skargi, a więc stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – doprowadzenie do zwalczenia pasywności organu administracji w postępowaniu i nadania sprawie należytego biegu, prowadzącego do merytorycznego jej zakończenia (patrz: postanowienia NSA z dnia: 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 1724/19, 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 855/21, 7 lipca 2021 r. sygn. akt I GSK 585/21 i 6 października 2021 r. sygn. akt III OSK 5912/21 – orzeczenia dostępne jw.). Cel taki nie istnieje, jeżeli w momencie wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość nastąpiło już wydanie decyzji kończącej postępowanie (w danej instancji). Skoro strona wniosła skargę do sądu administracyjnego już po wydaniu przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania zaświadczenia, czyli po ustaniu przewlekłości, należało uznać, że skarga jest niedopuszczalna. Wydanie przez organ decyzji przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowi bowiem przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność i przewlekłość (w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższego z akt sprawy nie wynika aby - w toku postępowania zażaleniowego – R. S. złożył ponaglenie. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po "wyczerpaniu środków zaskarżenia", przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w przypadku bezczynności lub przewlekłości organu stronie postępowania administracyjnego przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. Mając na względzie przywołane przepisy stwierdzić należy, że skarżący, zamierzając skorzystać z prawa do sądowej skargi na przewlekłość SKO w P., powinien był wykazać, że przed jej złożeniem skierował do organu ponaglenie. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący warunku tego nie dopełnił. Skarga nie poprzedzona ponagleniem nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r., I OSK 7/10 i postanowienie z dnia 8 października 2013 r., II OSK 2232/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.