V Ua 24/23
Common courts2024-01-24
Case number
V Ua 24/23
Judgment date
2024-01-24
Type
SENTENCE
Judges
Beata Łapińska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt V Ua 24/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 24 stycznia 2024 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wydział V w składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Rudecka</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. w Piotrkowie Trybunalskim </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na rozprawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">L. S. (1)</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zasiłek macierzyński</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. S. (1)</span> od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV U 275/22</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala apelację. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->V Ua 24/23 </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">T.</span> decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> sygn..<span class="anon-block">(...)</span> odmówił <span class="anon-block">L. S. (1)</span> prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 22.VII.22r. do 2.III.23r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zasiłek macierzyński za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wymiarze do 32 tygodnie, a wniosek w sprawie wypłaty zasiłku powinien być złożony nie później niż przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku. Wnioskodawczyni nie dotrzymała przewidzianego przepisami terminu na złożenie wniosku o zasiłek za okres urlopu rodzicielskiego, dlatego nie ma prawa do zasiłku.</p>
<p>Odwołanie od decyzji złożyła <span class="anon-block">L. S. (1)</span> zarzucając naruszenie art.29 a ust.1 i 3 ustawy zasiłkowej, gdy na dzień wydania decyzji tj.28.IX.22r. legitymowała się wszelkimi przesłankami do przyznania tego zasiłku, ponieważ wniosek został złożony 12.IV.22r.z korektą na dzień 25.X.22r., która to korekta została złożona przez pełnomocnika. Odwołująca w uzasadnieniu podniosła, że 12.IV.22r. złożyła druk Z3-b i korektę w dniu 25.X.22r. W dniu 12.IV.22r. złożyła wniosek o zasiłek macierzyński, w którym omyłkowo jako datę końcową zasiłku macierzyńskiego wskazała 21.VII.22r. zamiast 2.III.23., jednak dokonała korekty tego wniosku w dniu 15.X.22r.</p>
<p>Decyzja została wydana w oparciu o wniosek odwołującej o to samo świadczenie złożone we wrześniu 2022r. A tymczasem wniosek o zasiłek macierzyński został już złożony dnia 12.IV.22r., a więc przed rozpoczęciem okresu zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego.</p>
<p>Organ nie wypełnił też ustawowego obowiązku działania na korzyść ubezpieczonego.</p>
<p>ZUS nie uznał odwołania i wniósł o jego oddalenie. W odpowiedzi na odwołanie podniósł, że wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego może być złożony w 2 terminach, pierwszy jest określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 179(1);art. 179(1) § 1)">art. 179<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kp</a> i zgodnie z nim pracownica, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 182)">art.182</a>
<sup>
<!-- -->1a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§1 kp</a>.</p>
<p>Jeżeli matka dziecka nie złoży wniosku w tym terminie, to oboje rodzice mogą to uczynić w terminie wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 182)">art.182</a>
<sup>
<!-- -->1d</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§1 kp</a>, w myśl którego urlop rodzicielski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.</p>
<p>Z akt wynika, że dnia 12.IV.22r. wnioskodawczyni wniosek o zasiłek macierzyński za okres od 4.III.22r. do 21.VII.22r., dnia 14.IX.22r. złożyła kolejny wniosek o zasiłek macierzyński wpisując w rubrykę „okres” – dwa okresy : od 4.III.22r. do 21.VII.22r. i od 22.VII.22r. do 2.III.23r. , a w dniu 25.X.22r. złożyła korektę wniosku z 12.IV.22r. zmieniając okres zasiłku macierzyńskiego, tj. zamiast „do 21.VII.22r.” na „do 2.III.23r.”.</p>
<p>ZUS wypłacił wnioskodawczyni zasiłek za okres 140 dni, czyli do 21.VII.22r. Natomiast zaskarżoną decyzją odmówił wypłaty zasiłku za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego do 22.VII.22r. do 2.III.23r. z uwagi na złożenie wniosku później niż przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">L. S. (1)</span> prowadzi działalność gospodarczą. <span class="anon-block">L. S. (1)</span> urodziła dziecko <span class="anon-block">(...)</span> Do ZUS wpłynęło drogą elektroniczną zaświadczenie płatnika składek (druk <span class="anon-block">(...)</span>), w którym wpisane zostało, że ubezpieczona występuje o zasiłek macierzyński od 4.III.22r. do 21.VII.22r. Data sporządzenia wniosku to 12.IV.22r.</p>
<p>Kolejne zaświadczenie -druk <span class="anon-block">(...)</span> wpłynęło do ZUS dnia 14.IX.22r. (biuro podawcze) o zawiera wniosek o zasiłek macierzyński „od 2022-03-04 do 2022-07-21” o „od 22-07-2022 do 02-03-2023”. <span class="anon-block"> (...)</span> podpisany jest przez <span class="anon-block">L. S. (1)</span>.</p>
<p>Dnia 28.IX.22r. została wydana decyzja będąca przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji.</p>
<p>W dniu 25.X.22r. wpłynęło drogą elektroniczną do ZUS kolejne zaświadczenie płatnika składek -druk <span class="anon-block">(...)</span>, w którym jest zawarty wniosek o zasiłek macierzyński od 4.III.22r. do 2.III.23r. Drogą elektroniczną w tej samej dacie wpłynęło do ZUS pismo ogólne (<span class="anon-block"> (...)</span>), w którym w opisie sprawy wpisano, że „ w dniu dzisiejszym składam korektę zaświadczenia płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> złożonego w dniu 12.04.2022 zmieniam okres zasiłku macierzyńskiego tj : zamiast 21.07.2022 na 02.03.2023 r.”.</p>
<p>Strona odwołująca złożyła kopie powyższych dokumentów wraz poświadczeniami wpływu do ZUS.</p>
<p>ZUS nie otrzymał wniosku o zasiłek macierzyński na druku <span class="anon-block"> (...)</span>, zasiłek jednak za okres do 21.VII.22r. wypłacił.</p>
<p>Wniosek o zasiłek macierzyński na okres od 4.III.22r. do 21.VII.22r. i urlop rodzicielski na okres od 22.VII.22r. do 2.III.23r. nie został złożony do ZUS.</p>
<p>
<span class="anon-block">L. S.</span> złożyła wniosek o zasiłek macierzyński (druk <span class="anon-block"> (...)</span>) w formie papierowej do wrzutni w siedzibie ZUS. Wnioskodawczyni na poparcie swoich twierdzeń złożyła kserokopię wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> wniosek niepodpisany. Znajduje się na nim wpis o treści „ ZUS <span class="anon-block">(...)</span> wysłano elektronicznie 12.04….”</p>
<p>
<span class="anon-block">L. S.</span> składała wyjaśnienia na rozprawie dnia 22.II.23r. Wyjaśniła, że jej pełnomocnik czyli biuro rachunkowe składał wszystkie dokumenty do ZUS. Wniosek <span class="anon-block"> (...)</span> był złożony wraz z odpisem aktu urodzenia. Wyjaśniła także, że ustaliła z biurem rachunkowym, że 6 miesięcy będzie miała płatne 100%, a potem przechodzi na niższą pulę.</p>
<p>Dopiero na kolejnej rozprawie przy złożeniu wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> wyjaśniła, że został on złożony do wrzutni dokumentów w ZUS i zrobiła to ona osobiście, a zaświadczenie <span class="anon-block">(...)</span> wysłało biuro drogą elektroniczną. Nie dała żadnych wyjaśnień, dlaczego dokumenty były składane w 2 różnych formach, skoro dotyczyły tego samego świadczenia.</p>
<p>Postępowanie wnioskodawczyni po nieotrzymaniu za sierpień 2022r. zasiłku polegało na złożeniu na biurze podawczym ZUS w dniu 14.IX.22r. zaświadczenia <span class="anon-block">(...)</span> z wpisanym innym okresem urlopu macierzyńskiego, wpisano dwa okresy. Kolejne pismo do ZUS to zaświadczenie <span class="anon-block">(...)</span> z okresem zasiłku do 2.III.23r. i pismo <span class="anon-block"> (...)</span>, w którym wpisane zostało, że składana jest korekta wniosku. Pisma te zostały złożone 25.X.22r. droga elektroniczną.</p>
<p>Tak więc przed złożeniem odwołania do Sądu wnioskodawczyni nie składała żadnych pism z żądaniem znalezienia właściwego wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> z wpisanym prawidłowym okresem urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Jej działania były nakierowane na korygowanie nieprawidłowych dokumentów złożonych pierwotnie do ZUS.</p>
<p>Sąd meriti podkreślił,, że organ rentowy nie jest jedyną instytucją, która w okresie „pandemii” zdecydowała się ograniczyć kontakt z interesantami i uruchomiła możliwość składania dokumentów do wrzutni. Oznacza to jednak, że te instytucje przyjęły na siebie obowiązek rejestrowania wszystkich dokumentów, jakie w takich wrzutniach się znalazły. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że pracownicy ZUS zlikwidowali dokument -wniosek <span class="anon-block"> (...)</span> złożony przez <span class="anon-block">L. S.</span>, ale nie zniszczyli aktu urodzenia dziecka.</p>
<p>Z tych względów Sąd przyjął, że wnioskodawczyni posługując się biurem rachunkowym złożyła do ZUS wniosek o zasiłek macierzyński na okres do 21.VII.22r. Wniosek o zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego został złożony dopiero 14.IX.22r. i po raz kolejny jako korekta w dniu 25.X.22r.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 179(1);art. 179(1) § 1)">Art.179<sup>
<!-- -->1</sup> §1 kp</a> stanowi, że pracownica, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.</p>
<p>Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 182)">art.182</a>
<sup>
<!-- -->1d</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§1 kp</a> stanowi, że urlop rodzicielski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika, który winien być złożony w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.</p>
<p>
<span class="anon-block">L. S.</span> nie złożyła wniosku o urlop rodzicielski wraz z wnioskiem o urlop macierzyński. Wniosek złożony w dniu 14.IX.22r. jest złożony 6 miesięcy po dacie urodzenia dziecka i blisko 2 miesiące po upływie okresu zasiłku macierzyńskiego (21.VII.22r.).</p>
<p>Wnioskodawczyni nie zachowała terminów na złożenie wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego. A nie złożenie wniosku w terminie skutkuje utratą prawa do świadczenia w postaci zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego.</p>
<p>Z powyższych względów odwołanie jako bezzasadne Sąd I instancji oddalił.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację</strong> od wyroku w dniu 16 maja 2023 roku wniosła ubezpieczona, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:</p>
<p>1. <span class="underline">
<!-- -->sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§ 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie oceny dowodów</span>:</p>
<p>a)
w sposób nasuwający zastrzeżenia z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania w odniesieniu do dowodów w postaci zeznań odwołującej <span class="anon-block">L. S. (1)</span>, która wprost zeznała, że wniosek <span class="anon-block"> (...)</span> złożyła osobiście w siedzibie organu poprzez wrzucenie go do urny (z uwagi na pandemię) i która także podała, że organ rentowy nie wypłaciłby jej zasiłku macierzyńskiego przez okres pierwszych 32 tygodni życia dziecka tylko i wyłącznie w oparciu o druk <span class="anon-block">(...)</span> — załącznik do wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> podczas, gdy organ rentowy otrzymując jedynie załącznik do wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>, tj. druk z-31b od pełnomocnika odwołującej księgowej <span class="anon-block">T. K.</span> w sposób elektroniczny, z pewnością wzywałby do uzupełninia braków formalnych poprzez złożenie wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>, tym bardziej, że do druku z-3b nie było możliwe dołączenie odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka odwołującej, gdyż należało to zrobić do wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>;</p>
<p>b)
w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego w odniesieniu do dowodów w postaci zeznań odwołującej <span class="anon-block">L. S. (1)</span>, która wprost zeznała, że wniosek <span class="anon-block"> (...)</span> złożyła osobiście w siedzibie organu poprzez wrzucenie go do urny (z uwagi na pandemię). Jest niewątpliwe, że taka wersja złożenia wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> przez odwołującą jest możliwa, gdyż niewątpliwie organ rentowy nie wypłaciłby zasiłku macierzyńskiego tylko i wyłącznie w oparciu o załącznik z -3b do wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>, gdyż jak podniesiono powyżej organ rentowy wzywałby do uzupełnienia braku formalnego tym bardziej, że jedynie do wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> należy załączyć odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, co także poczyniła odwołująca;</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->2. naruszenie prawa materialnego:</span>
</p>
<p>a)
§9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków poprzez jego niezastosowanie i przez to uznanie, że odwołująca nie złożyła wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> podczas, gdy w/w przepis stanowi, że dokumentem niezbędnym do uzyskania zasiłku macierzyńskiego jest oryginał odpisu aktu urodzenia dziecka;</p>
<p>b)
przez błędną wykładnię przepisu art. 29 a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25.06.1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (…) polegającą na uznaniu. że na dzień wydania decyzji ZUS-u, tj. 28.09.22 r., ubezpieczona nie legitymowała się wszelkimi przesłankami do przyznania jej zasiłku macierzyńskiego za dalszy okres od 22.07.22 r. w sytuacji, gdy wniosek o w/w świadczenie został złożony w dniu 12.04.22 r. (wniosek <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik pozwanej wniósł o:</span>
</p>
<p>- zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania <span class="anon-block">L. S. (1)</span> w ten sposób, że przyznać jej prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 22.07.22 r. do 2.03.23 r.;</p>
<p>- o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów postępowania za etap postępowania przed Sądem I i II instancji;</p>
<p>- przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej.</p>
<p>W apelacji pełnomocnik ubezpieczonej oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.000 zł.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 roku, pełnomocnik wnioskodawczyni poparł apelację, a pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie apelacji. Jednocześnie pełnomocnik ZUS, składając do akt zrzut z ekranu aktu urodzenia, podniósł, że wbrew twierdzeniom odwołującej akt urodzenia został złożony do ZUS w dniu 22.04.2022 roku.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Apelacja jest nieuzasadniona, gdyż wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się chybione. </strong>
</p>
<p> Według art. 30a ustawy zasiłkowej, ubezpieczona-matka dziecka, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (ust. 1 – ten przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten jednoznacznie dotyczy sytuacji, w której ubezpieczony zamierza skorzystać z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okresowi urlopu rodzicielskiego, przysługującego po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, w pełnym wymiarze.</p>
<p>Wykładnia art. 30a ust. 2 ustawy zasiłkowej wymaga uwzględnienia art. 29a ust. 1 tej ustawy (oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a>, do których przepis ten odsyła przez sformułowanie, że „zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego”), a także art. 31 ustawy zasiłkowej, regulującego wysokość zasiłku macierzyńskiego.</p>
<p> Przedmiotem sporu między stronami było, czy odwołującej przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego za okresy: dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od 22 lipca 2022 r. do 2 marca 2023 r. Podstawą odmownego rozpoznania wniosku odwołującej było złożenie wniosku po terminie.</p>
<p>Zgodnie z § 22 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2017 r. poz. 87)</p>
<p>Dokumentami niezbędnymi do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonemu za okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres urlopu rodzicielskiego, jeżeli zasiłek macierzyński za okres bezpośrednio poprzedzający okres objęty wnioskiem o udzielenie tego urlopu był pobierany przez tego ubezpieczonego, są:</p>
<p>- złożony w formie papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu, wniosek ubezpieczonego złożony płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia korzystania z tego zasiłku za okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres urlopu rodzicielskiego - w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem.</p>
<p> Z lektury akt wynika, iż skarżąca korzystała z urlopu macierzyńskiego za okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres urlopu macierzyńskiego od 4 marca 2022 r. do 21 lipca 2022 r. Wniosek o zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego złożono dopiero w dniu 14 września 2022 r. , a dalszą korektę w dniu 25 października 2022 r. tj. po zakończeniu wypłaty zasiłku macierzyńskiego w dotychczasowym wymiarze.</p>
<p>Wynika to zresztą z treści samego odwołania wnioskodawczyni w którym podała, że wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego został przez nią złożony w dniu 12 kwietnia 2022 r. i <span class="underline">
<!-- -->omyłkowo</span> wskazała w nim datę końcową na 21 lipiec 2022 r. zamiast 2 marzec 2023 r. i w tym zakresie korektę wniosku <span class="underline">
<!-- -->złożyła w dniu 15 października 2022 r.</span>
</p>
<p>Oznacza, to, że ma rację Sąd meriti, iż skarżąca nie składała prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. W kwietniu 2022 r. załączając akt urodzenia dziecka wnioskowała wyłącznie o zasiłek macierzyński. Brak jest dowodów na złożenie innych dokumentów i w tym zakresie stanowisko Sadu meriti jest prawidłowe i w żadnym razie nie narusza reguł z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a>.</p>
<p>Sąd Okręgowy podziela w pełni zarówno ustalenia faktyczne jak też rozważania prawne Sądu meriti.</p>
<p>Sąd I instancji powołał się na właściwe przepisy prawa, przeprowadził także stosowne postępowanie dowodowe. Dokonał jednak nieprawidłowej wykładni tych przepisów, co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia.</p>
<p>Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na istotne różnice między urlopem macierzyńskim (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 180)">art. 180 KP</a>) i urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 183)">art. 183 KP</a>).</p>
<p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 183;art. 183 § 6)">art. 183 § 6 KP</a> wynika fakultatywność urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Zgodnie z tym przepisem urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na pisemny wniosek pracownika. Z kolei z § 22 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków wynika, że wniosek o udzielenie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego powinien wskazywać okres, na który ma być udzielony urlop.</p>
<p>Utrwalony dorobek judykatury Sądu Najwyższego pokazuje, że wniosek ubezpieczonego niebędącego pracownikiem o przyznanie i wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego<span class="underline">
<!-- -->, musi być złożony przed rozpoczęciem korzystania z tego świadczenia, czyli musi poprzedzać początek okresu zasiłkowego.</span> Takie stanowisko jest konsekwencją faktu, iż na gruncie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a>, znajdujących odpowiednie zastosowanie do sytuacji ubezpieczonych niebędących pracownikami, okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego równoważny okresowi urlopu rodzicielskiego musi przypadać bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku „za okres” równoważny dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu, natomiast okres wypłaty zasiłku z tego ostatniego tytułu - bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku „za okres” równoważny podstawowemu urlopowi macierzyńskiemu. Ubezpieczony niebędący pracownikiem musi uwzględnić tę prawidłowość przy wskazywaniu początkowej daty kolejnego okresu zasiłkowego, a zwłaszcza przy obliczaniu upływu terminu do złożenia stosownego wniosku. Terminy przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy zasiłkowej, jakie zostało wydane w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, są terminami zawitymi prawa materialnego (nie są terminami procesowymi), a więc ich istota sprowadza się do tego, że niedochowanie tych terminów czyni niemożliwym - na skutek upływu czasu - skuteczne dochodzenie roszczeń przez zainteresowanego. Konieczność złożenia przez osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uprzedniego wniosku o zasiłek macierzyński za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego można wyinterpretować z przepisów ustawy zasiłkowej. Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego ograniczone jest zajściem odpowiedniego zdarzenia (ryzyka) ubezpieczeniowego w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, ewentualnie w okresie ochronnym. Podobnie jak wniosek o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego - wniosek ubezpieczonego niebędącego pracownikiem o przyznanie i wypłatę zasiłku macierzyńskiego „za okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego” (§ 18 pkt 2 rozporządzenia) lub urlopu rodzicielskiego” (§ 18a pkt 3 rozporządzenia) powinien być złożony przed rozpoczęciem korzystania z tego świadczenia pieniężnego, tj. przed początkiem okresu zasiłkowego.</p>
<p>Powyższe stanowisko zdaniem Sądu Okręgowego zachowuje aktualność pomimo tego, że stan prawny uległ zmianie. O ile wskazane wyżej przepisy ustawy zasiłkowej uległy zmianie, zaś przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przestały obowiązywać, to przyjęte w nich regulacje znalazły odzwierciedlenie w przepisach przytoczonych powyżej, mających zastosowanie w niniejszej sprawie - mianowicie § 22 pkt 3 rozporządzeniu z dnia 8 grudnia 2015 r.</p>
<p> W szczególności wymaga podkreślenia, że redakcja § 18 pkt 3 rozporządzenia z 2 kwietnia 2012 r., jak i § 22 pkt 3 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2015 r. – w zakresie, w jakim w jakim określają termin do złożenia wniosku o wypłatę zasiłku macierzyńskiego– są w istocie tożsame.</p>
<p>Początek formularza</p>
<p>W obu bowiem przypadkach wskazuje się na konieczność złożenia wniosku płatnikowi zasiłku macierzyńskiego <span class="underline">
<!-- -->przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku</span>. Podobnie odpowiednikiem art. 29 ust. 5 ustawy zasiłkowej jest art. 29a ust. 1 ustawy zasiłkowej, w myśl którego zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a> jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Zmianie uległ również termin na złożenie pisemnego wniosku o urlop rodzicielski, bowiem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 182)">art. 182</a>
<sup>
<!-- -->1d</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 KP</a> urlop rodzicielski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika, składany <span class="underline">
<!-- -->w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu</span>.</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy Sąd Rejonowy zasadnie przyjął, iż skarżąca nie złożyła wniosku w terminie, gdyż uczyniła to w dniu 12 dniu 14 września 2022 r. ( korekta z 25 października 2022 r.) czyli po upływie prawie 2 miesięcy od ustania prawa do zasiłku macierzyńskiego przyznanego jej na okres od 4 marca 2022 r. do 21 lipca 2022 r. Niezłożenie wniosku w powyższym terminie spowodowało wygaśnięcie uprawnienia i utratę prawa do tych świadczeń, bez możliwości jego przywrócenia.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do stwierdzenia powołanych w apelacji uchybień w zakresie prawa materialnego.</p>
<p> Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy nie podzielił prezentowanej w apelacji argumentacji, uznając, że wyrok wydany przez Sąd I instancji zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie występują przesłanki zaskarżenia mogące ten wyrok wzruszyć.</p>
<p> Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 KPC</a> oddalił apelację, o czym orzekł w jak w sentencji wyroku.</p>
</div>