I SAB/Wa 174/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE E.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania z art. 7 dekretu z dnia 26 października o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) – dalej zwanego "dekretem", dotyczącego nieruchomości [...] przy ul. [...]. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji rozstrzygającej sprawę; 2) stwierdzenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W skardze wskazała, że wyczerpała tryb określony w art. 37 kpa. W wyniku zażalenia na przewlekłość przedmiotowego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2016 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Dalej skarżąca podniosła, że złożyła w lutym 2016 r. zażalenie na przewlekle prowadzenie postępowania wskazując, że choć orzeczenie nadzorcze unieważniające pierwotnie odmowną decyzję dekretową wydaną w odniesieniu do następców prawnych właścicieli przedwojennej nieruchomości przy ul. [...] w [...] wydane zostało w 2000 r. (i sprostowane następnie postanowieniem w 2008 r.), to do tej pory w sprawie mającej za przedmiot rozpoznanie wniosku z art. 7 dekretu nie dokonano żadnych istotnych czynności, a tym bardziej sprawy tej nie zakończono. Ustosunkowując się do zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2016 r. uznało je za nieuzasadnione. Ocenę tę motywowało ogólnikowym stwierdzeniem, że ponieważ przedmiotem oceny jest kwestia zarówno wywodu następstwa prawnego po byłych właścicielach, jak i skuteczności nabycia roszczeń, organ I instancji wystąpił pismem z [...] kwietnia 2016 r. do pełnomocnika działającego w postępowaniu o przesłanie dokumentów niezbędnych do prowadzenia sprawy. W motywach rozstrzygnięcia SKO znalazło się również twierdzenie sprowadzające się do tego, że wiele postępowań dekretowych trwa długo właśnie z przyczyny konieczności ustalania następstwa prawnego po byłych właścicielach. Skarżąca podała, że wystosowanie przez organ na przestrzeni 8 lat (licząc od daty sprostowania decyzji nadzorczej) jednego pisma do pełnomocnika działającego w sprawie i to ewidentnie dopiero po tym, gdy organ dowiedział się o wpłynięciu zażalenia na przewlekłość, świadczy o rażąco wadliwym prowadzeniu postępowania. Niewątpliwie prowadzenie wcześniejszego postępowania nieważnościowego musiało się łączyć z ustaleniem współczesnego kręgu osób zainteresowanych zatem obecnie pozostawałoby co najwyżej uaktualnienie tych danych. Nagminność sytuacji, gdy postępowania dekretowe toczą się przez wiele lat nie jest żadnym usprawiedliwieniem przewlekłości tej konkretnej sprawy, a wręcz przeciwnie powinna dopingować organ do energicznych działań. Nieuzasadnione wydłużanie postępowania dekretowego przynosi negatywne skutki nie tylko dla podmiotów, co do których ma się rozstrzygnąć kwestia uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wniosku z art. 7 dekretu. Następstwa tej przewlekłości dotykają także inne osoby zainteresowane, w tej liczbie skarżącą. Skarżąca wskazała, że wywodzi swój interes prawny do wniesienia niniejszej skargi stąd, że jest współużytkownikiem wieczystym gruntu stanowiącego działkę oznaczoną nr [...] z obrębu [...], położoną pod aktualnym adresem [...], dla której to nieruchomości jest prowadzona księga wieczysta Kw nr [...], a udział w prawie wieczystego użytkowania jest związany z odrębną własnością lokalu nr [...] w budynku posadowionym na tej działce. Skarżąca wskazała, że przed Zarządem Dzielnicy [...] toczy się, pod nr [...] sprawa administracyjna mająca za przedmiot przekształcenie - na wniosek wszystkich uprawnionych - prawa wieczystego użytkowania do gruntu w prawo własności. [...] lutego 2016 r. organ I instancji wydał postanowienie o zawieszeniu tego postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2016 r. podtrzymało to rozstrzygnięcie, które jest przedmiotem nierozstrzygniętej jeszcze skargi wniesionej do tutejszego Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przez Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie dekretu. Przedmiotowe postępowanie znajduje się obecnie na etapie gromadzenia materiału dowodowego. Pismem z [...] maja 2020 r. zwrócono się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z prośbą o sprostowanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2000 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2000 r. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] października 1951 r. odmawiającego dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ([...]) i jednocześnie stwierdzającego, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa, z powodu rażącego naruszenia prawa. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. sprostowało w swojej decyzji adres ul. [...] na prawidłowy adres ul. [...]. Jednak w sentencji oraz uzasadnieniu ww. postanowienia błędnie wskazano datę decyzji SKO nr [...]. Zamiast [...] marca 2000 r. wpisano [...] marca 2008 r. Pismem z [...] maja 2020 r. pełnomocnik stron postępowania został poinformowany na podstawie art. 36 § 1 kpa, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku planowany jest na [...] sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] w sposób przewlekły prowadzi postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje art. 35 § 3 kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Postanowienie SKO w [...] z [...] grudnia 2008 r. o sprostowaniu decyzji SKO w [...] nr [...] Prezydent [...] otrzymał [...] grudnia 2008 r. Dopiero w piśmie z [...] maja 2020 r. organ wystąpił do SKO w [...] o sprostowanie wskazanego wyżej postanowienia poprzez wskazanie w osnowie i uzasadnieniu właściwej daty sprostowanej decyzji. W okresie pomiędzy otrzymaniem postanowienia o sprostowaniu, a majem 2020 r. organ podejmował czynności w dużych odstępach czasu, tj. w: 2009 r. (pismo z [...] czerwca 2009 r.), 2016 r. (pismo z [...] kwietnia 2016 r.), 2019 r. (pisma z: [...] stycznia 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] czerwca 2019 r., [...] lipca 2019 r., [...] września 2019 r., 2020 r. (pisma z: [...] maja 2020 r., [...] maja 2020 r., [...] maja 2020 r.). Przy czym terminów załatwienia sprawy wyznaczonych na: [...] września 2019 r., [...] stycznia 2020 r., [...] sierpnia 2020 r. organ nie dotrzymał. Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania dekretowego ma charakter rażącego naruszenia prawa. O kwalifikowanej postaci stanu przewlekłości postępowania organu świadczy: 1) okres trwania tego postępowania przed Prezydentem [...], który wynosi ponad 11 lat, licząc od otrzymania przez organ postanowienia o sprostowaniu decyzji nieważnościowej do chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie; 2) sposób procedowania – znaczne przerwy pomiędzy podejmowanymi czynnościami przekraczające nawet okres 1 roku; 3) skutki przewlekłego trwania postępowania dekretowego, które oddziałują na stan prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy [...] postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...]. Mają na uwadze stan niniejszej sprawy Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lutego 1948 r. w terminie czterech miesięcy, licząc od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.