III SA/Gl 614/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Juzków Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o Broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. funkcjonariusz Policji z Komisariatu w L. w dniu [...] pokwitował pisemnie odbiór od W. C. – dalej skarżący- broni palnej myśliwskiej w postaci: Kniejówki marki [...] nr [...] kal. [...], dubeltówki marki [...], nr [...] kal. [...], legitymacji posiadacza broni o numerze [...] wraz amunicją 13 sztuk. Dokonanie czynności materialno-technicznej poprzedzał następujący stan sprawy. Na podstawie decyzji organu Policji – Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie sześciu egzemplarzy broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. W dniu 22.07.2020 r. M.C. - małżonka strony skarżącej poinformowała organ Policji, że w Komisariacie Policji w L. toczy się wobec W. C. postępowanie w sprawie o czyn z art. 207 § 1 kk. W związku z powyższym Komenda Wojewódzka Policji zwróciła się do Komisariatu Policji w L. o udzielenie informacji z jakim wynikiem zakończyło się postępowanie karne prowadzone o popełnienie czynu z art. 207 § 1 kk, sygnatura [...], a zwłaszcza czy w postępowaniu tym przedstawiono zarzuty stronie skarżącej. Zwrócono się także o rozważenie zasadności odebrania w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, broni palnej myśliwskiej posiadanej przez stronę skarżącą wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni. W odpowiedzi uzyskano informację, że w dniu [...] r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk, tj. przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece. Skarżącemu zarzucono, że: w okresie od sierpnia 2018 r. do 7 lipca 2020 r. w L. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną w ten sposób, iż wszczynał awantury domowe, w trakcie których poniżał ją, wyzywał słowami powszechnie używanymi za obraźliwe, a także wielokrotnie używał wobec niej przemocy fizycznej poprzez szarpanie, ciągnięcie za włosy, uderzanie ręką w tył głowy, kopanie oraz uderzanie ręką po cały ciele co powodowało powstanie obrażeń w postaci otarć naskórka oraz zasinień. Te okoliczności przesądziły o konieczności odebrania w dniu [...] skarżącemu posiadanej legalnie broni i amunicji, na podstawie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji . Organ zaznaczył, iż z informacji uzyskanej z Komisariatu Policji w L. wynikało również, że w rodzinie strony skarżącej prowadzona jest procedura Niebieskiej Karty, a osobą wobec której istnieje podejrzenie, że jest osobą dotkniętą przemocą w rodzinie jest małżonka skarżącego. Osobą, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc jest natomiast W. C. Skarżący, pismem z dnia 11 sierpnia 2020 r. wezwał organ Policji do zwrotu odebranej broni, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. Organ Policji wyjaśnił skarżącemu na jakiej podstawie została ona odebrana oraz że obecnie nie ma możliwości jej zwrotu. Poinformował też o środkach zaskarżenia jakie przysługują na czynność materialno-techniczną, którą było odebranie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Ponadto wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską w oparciu o treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenia na broń jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku, lub bezpieczeństwa publicznego oraz nieposiadających zdolności do dysponowania bronią. Stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji skarżący został również wezwany do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Skarżący przedłożył orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że może dysponować bronią. W skardze skarżący zarzucił organowi Policji naruszenie prawa materialnego, a to: art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. a i b ustawy z dnia 21.05.1999 r. o broni i amunicji w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. poprzez dokonanie zabezpieczenia prewencyjnego broni w sytuacji, gdy okoliczności negatywne stanowiące o ewentualnej potrzebie jej zabezpieczenia jeszcze nie zaistniały, gdyż w świetle obowiązujących przepisów jest osobą niewinną oraz nigdy nie stworzyła i nadal nie stwarza żadnego zagrożenia dla kogokolwiek; 2.naruszenie prawa procesowego wobec nie wydania formalnego postanowienia o zabezpieczeniu mej broni z podaniem przyczyn zabrania mej broni; W konsekwencji wniesiono o: uchylenie w całości dokonanej czynności materialno-technicznej; zasądzenie kosztów postępowania . Komendant Wojewódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że odebranie broni i amunicji miało umocowanie w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2016 r. poz. 1066 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności oraz procesu jego wydania (odpowiednio: jej podjęcia) z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności. W świetle art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. niż decyzje i postanowienia administracyjne Sądu) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 j.t. dalej jako k.p.a. ) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 r. poz. 613 j.t.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszym postępowaniu czynność odebrania skarżącemu broni palnej myśliwskiej, amunicji do tej broni oraz dokumentu pozwolenia na broń - podjęta na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji stanowiąca "inną czynność z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Do zaskarżania takiej czynności do sądu administracyjnego, znajduje zastosowanie art. 53 ust.2 p.p.s.a., który stanowi, że: " jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie skarżący wnosząc skargę 3.09.2020 r. do WSA w Gliwicach dochował terminu powyżej wskazanego. Przechodząc .do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21.05.1991 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 poz. 955 t.j. ) dalej u.b.a. - który stanowił podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności - Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem przejąć broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. mowa jest o: umyślnych przestępstwach lub umyślnych przestępstwach skarbowych (lit. a), a także nieumyślnych przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnionych w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b). Jak to już wyżej wskazano, przewidziane w art. 19 ust. 1a u.b.a. odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jest inną niż akt administracyjny "czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - tzw. czynnością materialno-techniczną. Art. 19 ust. 1a u.b.a. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała przesłanka materialnoprawna warunkująca możliwość odebrania broni skarżącemu . Istotnym dla sprawy jest bowiem to by, w stosunku do osoby posiadającej broń zgodnie z przepisami i przeciwko niej toczyło się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6. Z akt sprawy nie wynika zaś by wobec W. C. toczyło się postępowanie karne, jako, że w aktach sprawy brak jest dowodów na to, iż przedstawiony został W. C. zarzut popełnienia przestępstwa określonego powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W aktach wprawdzie znajduje się postanowienie dla sprawy [...] o przedstawieniu zarzutów skarżącemu z art. 207 § 1 kodeksu karnego z dnia [...] r., jednak zarzut ten nie został ogłoszony stronie co oznacza, iż postępowanie na ten dzień nie toczyło się przeciwko osobie, a w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 71 § 1 kodeksu postępowania karnego za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2.09.2016 r. sygn.. akt III KK 97/16 dla przyjęcia, że nastąpiło przekształcenie postępowania z fazy in rem w fazę in personam, niezbędne jest łączne spełnienie 3 warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego, oczywiście o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy składania wyjaśnień oraz gdy nie wystąpią okoliczności wskazane w art. 313 § 1 in fine k.p.k. W niniejszej sprawie sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów zaistniało jednak w aktach sprawy brak dowodów na to by było ono ogłoszone skarżącemu i by został on przesłuchany. Skoro zatem brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. stanowi, że warunkiem jego zastosowania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo (lub umyślne przestępstwo skarbowe), względnie toczenie się postepowania karnego o takie przestępstwo (art. 19 ust. 1a tej ustawy) to tylko spełnienie tych przesłanek uprawnia organy do odbioru broni i amunicji. Oznacza to, że w sytuacji, gdy posiadacz pozwolenia na broń nie został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za jakiekolwiek przestępstwo umyślne, przeciwko niemu nie toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, to brak jest podstaw do dokonania czynności odebrania broni. Kwestię zagrożenia rozstrzygnął sam ustawodawca, nie pozostawiając organom Policji swobody decyzyjnej, a ustalony fakt nie toczenia się postepowania karnego o umyślne przestępstwo przeciwko skarżącemu nie uprawniał zastosowanie wobec niego art. 19 ust. 1a u.b.a. Z przedstawionych względów Sąd doszedł do przekonania, iż czynność materialno - techniczna została dokonana niezgodnie z prawem albowiem organ nieprawidłowo zastosowały art. 19 ust. 1a u.b.a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 p.p.s.a., skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną czynność materialno-techniczną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.