III SA/Łd 680/22

SENTENCJA Dnia 28 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2022 roku nr 1001-IEE-1.711.69.2022.9.DE w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.69.2022.9.DE Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził, że zażalenie R.K. z 5 maja 2022 r. na postanowienie z 19 kwietnia 2022 r. Nr 210000-71/2022-RED-E-2816-PCz Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalające skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu zawiadomieniami z 21 marca 2022 r. o numerach [...], [...] oraz [...] świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi prowadzi wobec R.K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 16 maja 2017 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi. Obejmują one zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zawiadomieniami z 21 marca 2022 r., obejmującymi ww. tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny zajął świadczenia R.K. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi. Zawiadomienia te doręczono mu 23 marca 2022 r. 29 marca 2022 r. R.K. złożył pismo zatytułowane "SKARGA na czynność egzekucyjną", w którym powołał powyższe numery zawiadomień o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Wskazał, m.in. na dokonanie czynności z naruszeniem ustawy oraz przedawnienie roszczeń objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w doręczonych zawiadomieniach. Poddał również w wątpliwość prawidłowość określenia przedmiotowych należności z uwagi na wygaśnięcie obowiązku przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentów ubezpieczeniowych. Postanowieniem z 19 kwietnia 2022 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu zawiadomieniami z 21 marca 2022 r. świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Postanowienie to zostało doręczone R. K. 22 kwietnia 2022 r. Natomiast 5 maja 2022 r. złożył on zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji. Zawiadomieniem z 13 czerwca 2022 r. organ odwoławczy poinformował, że zażalenie z 5 maja 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej) zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia i wyznaczył termin 30 dni (licząc od dnia doręczenia zawiadomienia) na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. zażalenia. R.K. pismem z 28 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego) wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z 5 maja 2022 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku z 28 czerwca 2022 r., postanowieniem z 2 sierpnia 2022 r. organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z 19 kwietnia 2022 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest zażalenie z 5 maja 2022 r. na postanowienie z 19 kwietnia 2022 r., którym Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu zawiadomieniami z 21 marca 2022 r. świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, jako nieuzasadnioną. Organ II instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie z 19 kwietnia 2022 r. zostało doręczone R.K. 22 kwietnia 2022 r., o czym świadczy data i podpis zamieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin do złożenia zażalenia rozpoczął swój bieg 23 kwietnia 2022 r., tj. od dnia następnego po dniu, w którym nastąpiło skuteczne doręczenie ww. postanowienia. Natomiast ostatnim dniem do złożenia środka zaskarżenia był 29 kwietnia 2022 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z 19 kwietnia 2022 r. zostało wniesione 5 maja 2022 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie data pieczęci urzędu pocztowego, potwierdzająca nadanie przesyłki. Bezsporne jest zatem wniesienie ww. środka zaskarżenia z uchybieniem ustawowego terminu. Ustalenie przez organ odwoławczy, że zażalenie wniesiono po upływie ustawowego terminu nakłada na ten organ obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji zażalenie złożone 5 maja 2022 r. na ww. postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. R.K. wniósł skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zażądał zmiany zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenia dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim wskazane oraz zwolnienia od kosztów postępowania przed sądem w całości. W uzasadnieniu powyższej skargi podniósł, m.in. że nie można mu przypisać winy w niezachowaniu terminu ustawowego do wniesienia przedmiotowego sprzeciwu. Termin ten był bowiem niewystarczający do właściwego jego wniesienia. Ze względu na brak dostatecznej wiedzy prawnej był on zmuszony zasięgnąć opinii prawnika w celu ustalenia właściwej linii postępowania. Nie był jednak w stanie tego uczynić w terminie tygodniowym od dnia doręczenia mu odpisu postanowienia. Nie ponosi więc on winy w niezachowaniu wskazanego powyżej terminu. Z tego względu przedmiotowe zażalenie powinno być uznane za wniesione prawidłowo. Ponadto wskazał, iż brak przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie spowoduje nieodwracalne i katastrofalne skutki dla skarżącego. Pozbawi go bowiem fundamentalnego prawa do obrony jego uzasadnionych praw. Biorąc zaś pod uwagę w szczególności wysokość przedawnionych zaległości składkowych, nie będzie on nigdy w stanie spłacić powyższego zobowiązania. Skierowanie sprawy do trybu zażaleniowego i możliwość przedstawienia wszelkich argumentów skarżącego jest więc w tym przypadku niezbędne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 19 października 2022 r., sygn. akt III SPP/Łd 126/22, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący z mocy ustawy korzysta już ze zwolnienia od konieczności poniesienia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym. Kontrola dopuszczalności zażalenia jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ drugiej instancji po jego otrzymaniu. Z kolei warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jego złożenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia. Organ drugiej instancji był zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że skarżący wniósł zażalenie po upływie terminu 7 dni od doręczenia mu postanowienia z dnia 19 kwietnia 2022 r. oddalającego skargę na czynności egzekucyjne. W dniu 2 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydał postanowienie odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie organu egzekucyjnego z 19 kwietnia 2022 r. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Strona w skardze do sądu administracyjnego powołała się na brak jej winy w niezachowaniu terminu ustawowego do wniesienia zażalenia. Okoliczności ewentualnego braku winy w uchybieniu terminu były przedmiotem odrębnej sprawy rozpoznanej przez WSA w Łodzi, zakończonej wydaniem w dniu 28 grudnia 2022 r. wyroku oddalającego skargę na ostanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia – sygn. akt III SA/Łd 679/22. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. k.ż.