III SA/Wa 1496/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Aromiński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 17 § 1, art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., odmówił B. sp. z o.o. [...] sp. k. (dalej: "Skarżąca") wyrażenia zgody na dokonanie wypłat z zajętego w toku postępowania zabezpieczającego rachunku bankowego. W pouczeniu organ wskazał, iż na ww. postanowienie nie przysługuje zażalenie. Pismem z dnia 28 lutego 2022 r. Skarżąca, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., odmawiające wyrażenia zgody na dokonanie wypłat z zajętego w toku postępowania zabezpieczającego rachunku bankowego. Skarżąca zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 166a § 2 w związku z art, 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i wydanie Postanowienia bez zdefiniowania interesu społecznego i uwzględnienia słusznego interesu Spółki, a w konsekwencji odmowę wyrażenia zgody na wypłatę środków z zajętego rachunku bankowego, pomimo tego, że Spółka przedstawiła wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia wydatków niezbędnych dla wykonywania przez nią działalności gospodarczej; 2. art. 166a § 2 u.p.e.a, w związku z art, 77 § 1 k.p.a. i art. 18 k.p.a, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym całkowite pominięcie trudnej sytuacji finansowej Spółki wywołanej przez zablokowanie środków pieniężnych, jakimi dysponowała Spółka, a przez to pozbawienie Spółki możliwości kontunuowania prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i regulowania zobowiązań wobec swoich kontrahentów nawet w marginalnym, zachowawczym stopniu; 3. art 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3, art. 126 i art 7 k.p.a. oraz w związku z art 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia Postanowienia, w którym Organ pominął analizę interesu społecznego oraz słusznego interesu Spółki, a także zaniechał wskazania faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł stosując instytucję uznania administracyjnego, w konsekwencji czego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie czyni zadość zasadzie przekonywania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) - dalej jako p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie skarżący domaga się kontroli przez sąd administracyjny postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia środków pieniężnych z zabezpieczonego rachunku bankowego. Podstawą prawną wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia 22 lutego 2022 r. był art. 166a § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis nie określa formy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie wyrażenia lub odmowy wyrażenia zgody na dokonanie wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego. Niemniej jednak podkreślić należy, że w zakresie formy rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, regulacja zawarta w art. 17 § 1 zd. 1 u.p.e.a. przyjmuje domniemanie wydawania postanowienia. Przepis ten stanowi, że rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. W judykaturze akcentuje się, że ma on zastosowanie w szczególności w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga od organu przedstawienia "stanowiska", a także w tych sytuacjach, gdy ustawa wymaga wyrażenia "zgody" na dokonanie pewnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym (por. np. wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 374/08 z 13 stycznia 2009 r. i wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 503/15 z 10 listopada 2015 r.). Nie ulega wątpliwości, że na postanowienie w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wypłatę środków pieniężnych z zajętych w celu zabezpieczenia rachunków bankowych nie służy zażalenie, co wyłącza możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że w odniesieniu do postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres kognicji sądów administracyjnych wskazując w pkt 3 ww. przepisu jedynie postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Tak zredagowany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącej, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia bądź to z aktem bądź czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy przypomnieć, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie ww. przepisu podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., a więc nie mające charakteru decyzji lub postanowień, co wyklucza zastosowanie ww. przepisu w niniejszej sprawie (vide: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2015 r., I SA/Gl 1219/15 ). a zatem - w konsekwencji - niedopuszczalna jest skarga na postanowienie wydane w dniu 28 stycznia 2022 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Odnosząc się do końcowo zarzutów skargi dotyczących sprzeczności przyjętego rozwiązania z postanowieniami wskazanych przez stronę artykułów Konstytucji RP należy wskazać, iż zgodnie z art. 78 Konstytucji RP "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Tym samym powołany przepis Konstytucji upoważnia ustawodawcę do zrezygnowania z zasady dwuinstancyjności, jak uczynił w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zamieszczając w jej treści przepisu, na mocy którego stronie przysługiwałoby zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wypłatę z zajętego w postępowaniu zabezpieczającym rachunku bankowego. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca określił rodzaj postanowień, które podlegają zaskarżeniu. Na podstawie jej przepisów można wskazać zamknięty katalog postanowień, na które przysługuje zażalenie (tak też Piotr Pietrasz, Komentarz do art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stan prawny na dzień 1 grudnia 2014 r. teza 7, LEX). W katalogu tym nie mieści się postanowienie organu egzekucyjnego wydane w trybie art. 166a § 2. Niewątpliwie zatem postanowienie o wyrażeniu (bądź odmowie wyrażenia zgody) na wypłatę z rachunku zajętego w celu zabezpieczenia należy do kategorii tych czynności organu, które nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji, bowiem ww. przepis ani też Kodeks postępowania administracyjnego na to nie wskazuje. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przy czym w myśl § 3 tego przepisu postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zwrotu uiszczonej kwoty wpisu dokonano w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej ustawy. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.