II SAB/Wr 404/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w części zobowiązującej Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarżąca (S. K.), działając przy pomocy pełnomocnika, wniosła w dniu [...] skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – złożonego [...] - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości w trakcie prowadzenia postępowania; 2. stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ I instancji odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6.000 zł; 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz 6. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że [...] skarżąca wystąpiła do Wojewody z wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu nie otrzymała od organu oficjalnej informacji w przedmiocie: przewidywanego terminu zakończenia postępowania, wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym podaniu jak i zakomunikowania, że do czasu wydania ostatecznej decyzji jej pobyt na terytorium Polski posiada przymiot legalności. Dnia [...] wnioskodawczyni dołączyła do akt poświadczone notarialnie: umowę o pracę na czas nieokreślony, informację o warunkach zatrudnienia i uprawnieniach pracowniczych, oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, informację roczną dla osoby ubezpieczonej, umowę najmu lokalu mieszkalnego, wypełniony załączniki nr 1 do wniosku oraz informację starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi. W tej samej dacie wniosła także ponaglenie na działanie organu. Dnia [...] wystosowano wniosek o wgląd do akt sprawy. Dnia [...] Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Dnia [...] wnioskodawczyni dołączyła do akt: kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, wydruk odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego spółki H. sp. z o.o., wypełniony załączniki nr 1 do wniosku, wydruk ZUS P ZUA w przedmiocie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, informację starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi, kopię aneksu do umowy o pracę, kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, kopię 4 stron paszportu, kopię umowy o pracę na czas nieokreślony oraz kopię udzielonego pełnomocnictwa. Dnia [...] złożono kolejne ponaglenie na działanie organu. Dnia [...] organ przekazał ponaglenie do organu wyższego stopnia uznając je jednocześnie za uzasadnione. W tej samej dacie wezwano wnioskodawczynię do przedstawienia dnia [...] w siedzibie organu ważnego dokumentu podróży, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu poinformował Wojewodę, że z dokonanych ustaleń w dostępnych dla Policji baz danych nie wynika, aby pobyt wnioskodawczyni na terytorium Polski stanowił zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dnia [...] doszło do wizyty w siedzibie organu, w trakcie której dokonano wnioskowanej czynności (okazano ważny paszport, a następnie przedłożono do akt skserowanych 16 stron dokumentu podróży). Dnia [...] wystosowano kolejne ponaglenie w sprawie. Dnia [...] wywiedziono skargę. Dnia [...] Wojewoda poinformował, że przewidywany termin zakończenia postępowania określa się na [...]. Dnia [...] organ wydał decyzję, której to mocą udzielił wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Dnia [...] przekazano ponaglenie szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców uznając je za uzasadnione. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cech przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie organ podjął dopiero po upływie 18 miesięcy po złożeniu przez skarżącą wniosku. Okres zwłoki organu, który przez ten czas nie podejmował w sprawie czynności i nie wydał rozstrzygnięcia znacząco przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec poinformowania przez organ o wydaniu dnia [...] decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej (pkt III sentencji wyroku). Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Miało to związek z wcześniejszym rozstrzygnięciem – wyrokiem zapadłym dnia [...] (sprawa o sygn. akt [...]) w sprawie ze skargi skarżącej na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdzie w pkt III przyznano od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.500 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej osądzona skarga także dotyczyła wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożonego [...] i późniejszego procedowania sprawy przez Wojewodę Dolnośląskiego, ponowne przyznanie skarżącej sumy pieniężnej wydaje się być niecelowe jak i niesprawiedliwe w stosunku do organu, który i tak ponosi już finansowe konsekwencje swojej uprzedniej bezczynności. Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).