IV SA/Wa 1403/12

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 czerwca 2012 r. M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy. Wraz ze skargą skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako p.p.s.a., ustanowił D. C. – pracownika S. w W. kuratorem skarżącego, albowiem w toku postępowania sądowego okazało się, że skarżący nie przebywa pod adresem wskazanym w skardze (Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców i Areszt w Celu Wydalenia w B.) a jego miejsce pobytu nie jest znane. Stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Kurator ustanowiony w niniejszej sprawie ma obowiązek podejmowania w imieniu i na rzecz M. S. wszelkich czynności procesowych, niezbędnych dla ochrony jego praw i interesów w całym toku postępowania (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz. red. R. Hauser, M. Wierzbowski. Warszawa 2011 r., str. 393, z powołaniem na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1997 r. sygn. akt II CKU 82/97. Prok. i Pr. 1998, Nr 2, str. 36). Jednakże oczywistym jest, że nie dysponuje on informacjami dotyczącymi stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego skarżącego. Chociaż zgodnie z dosłownym brzemieniem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez wnoszącego o przyznania prawa pomocy, że zachodzą przesłanki przyznania tego prawa w zakresie całkowitym lub częściowym, to w realiach niniejszej sprawy wyłącznie literalna interpretacja tego przepisu jest niewystarczająca. Instytucja przyznania prawa pomocy ma na celu ochronę konstytucyjnie chronionego prawa do sądu. Z kolei konieczną przesłanką ustanowienia kuratora, o którym mowa w art. 78 p.p.s.a. jest ustalenie przez Sąd orzekający, że miejsce pobytu strony jest nieznane. Skoro natomiast miejsca pobytu takiej osoby nie sposób ustalić w oparciu o dostępne Sądowi rejestry i ewidencje, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że osoba taka nie dysponuje ewidencjonowanym majątkiem ani rejestrowanymi dochodami. Biorąc przy tym pod uwagę funkcję instytucji prawa pomocy oraz fakt, że art. 246 § 1 p.p.s.a. nie zobowiązuje wnoszącego o przyznanie tego prawa do udowodnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie, a wystarczające jest ich uprawdopodobnienie, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do przyznania M. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Należy też wskazać, że z mocy art. 239 pkt 3 p.p.s.a. kuratorowi przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sadowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.