I OZ 789/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 134/07 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego o charakterze socjalnym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 134/07 odrzucił wniosek skarżącej G. A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 30 maja 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Termin tygodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia, w razie zastępstwa strony przez pełnomocnika procesowego liczy się od czasu, kiedy ten pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Sąd wskazał, że skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, któremu skarżąca udzieliła stosownego pełnomocnictwa. Od momentu udzielenia pełnomocnictwa, tj. od dnia 31 lipca 2007 r. ustanowiony w sprawie radca prawny w myśl art. 39 P.p.s.a. nabył więc umocowanie do podejmowania wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu. W ocenie Sądu już w tym dniu wiadome było, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został uchybiony, ponieważ skarżąca odpis wyroku z uzasadnieniem otrzymała w dniu 14 czerwca 2007 r., to termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął w dniu 16 lipca 2007 r. Sąd pierwszej instancji za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznał 10 sierpnia 2007 r., a więc dzień w którym do Sądu wpłynęło pismo o zgłoszeniu się pełnomocnika do sprawy oraz nadesłania pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą. Zdaniem Sądu po tym dniu ustanowiony pełnomocnik miał już w pełni realną możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd stwierdził, że pełnomocnik dopuścił się zawinionej zwłoki, gdyż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wysłany został dopiero w dniu 30 sierpnia 2007 r. W ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnik skarżącej niezwłocznie po dniu 31 lipca 2007 r. zapoznał się z aktami sprawy. Mógł ponadto zwrócić się do Sądu o wykonanie stosownych kserokopii kart z akt sprawy, jeżeli było to konieczne do sporządzenia skargi kasacyjnej. Równocześnie po udzieleniu pełnomocnictwa powinien był niezwłocznie skonsultować sprawę ze skarżącą mając na uwadze potencjalną możliwość wniesienia środka odwoławczego. Sąd uznał, że pełnomocnik nie dołożył należytej staranności, gdyż zapoznawanie się z aktami, analiza prawna i stosowne konsultacje ze skarżącą zajęły mu aż trzy tygodnie. W ocenie Sądu okoliczność znacznej odległości kancelarii od miejsca zamieszkania skarżącej jak i utrudnionego z nią kontaktu nie mogły stanowić usprawiedliwienia dla uchybienia terminu. Sąd uznał zatem, że wniosek o przywrócenie terminu z dnia 30 sierpnia 2007 r. złożony został z przekroczeniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. i dlatego na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. A., reprezentowana przez pełnomocnika. W treści zażalenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie Sądu doprowadziło do zachwiania równowagi pomiędzy pełnomocnikiem z wyboru a pełnomocnikiem z urzędu. Zdaniem skarżącej pełnomocnik z urzędu powinien mieć takie same możliwości jak pełnomocnik z wyboru, w tym niezbędny okres na zapoznanie się ze sprawą, dokonania jej analizy prawnej, konsultacji z mocodawcą. Ponadto w sprawie ważnym elementem była odległość kancelarii od miejsca zamieszkania skarżącej, co utrudniało bezpośrednie kontakty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 P.p.s.a.). Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Warunkiem rozpoznania takiego wniosku jest jego złożenie w terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym 7-dniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie 7-dniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 P.p.s.a. O ile strona jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął dzień 10 sierpnia 2007 r. za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, wtedy to pełnomocnik zgłosił bowiem swój udział w sprawie, przedkładając udzielone mu przez skarżącą pełnomocnictwo. Od tego dnia, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik miał realną możliwość działania w sprawie, w tym także możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona (bądź jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia jej terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 903/00, Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 - dodatek). Argument pełnomocnika skarżącej, że Sąd ustalając datę, w której ustała przyczyna uchybienia powinien wziąć pod uwagę okoliczność utrudnionego bezpośredniego kontaktu pełnomocnika ze skarżącą z uwagi na odległość kancelarii od miejsca zamieszkania skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu nie mają znaczenia w szczególności przyjęte przez stronę i jej pełnomocnika procesowego uzgodnienia dotyczące sposobu ich komunikowania się w okresie biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. (post. Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1998 r., I CKN 937/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 5). Z uwagi na to, że wniosek został wniesiony dopiero w dniu 30 sierpnia 2007 r. należy podzielić pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym postanowieniu, iż wniosek skarżącej o przywrócenie terminu jest spóźniony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.