II OZ 1091/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2179/19 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 1 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2179/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 1 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy: Wymieniony na wstępie skarżący E. B. pismem z dnia 3 sierpnia 2019 r. wniósł skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 1 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Decyzja ta została skarżącemu doręczona 8 lipca 2019 r., zaś skarga na tę decyzję została złożona w dniu 8 sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2019 r. wydanym w sprawie odrzucił przedmiotową skargę jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu, wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie wywiódł skarżący. Zostało ono jednak oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt II OZ 1181/19. Następnie, pismem z dnia 1 lutego 2020 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi, podnosząc, że uchybił terminowi nieświadomie i niecelowo, a samo przekroczenie nikomu nie przynosi szkody. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawę odmowy przywrócenia terminu stanowił art. 86 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, za okoliczność braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi w sprawie nie może być uznana powołana przez skarżącego okoliczność, że uchybił terminowi niecelowo i nieświadomie. Mylne przekonanie skarżącego co do daty upływu terminu zaskarżenia decyzji nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w okolicznościach tej sprawy Sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, przysługujące na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a., wniósł skarżący. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że popełnił błąd, nie uwzględniając faktu, że obok siebie występują dwa miesiące, które mają po 31 dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jednym z warunków przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez składającego wniosek braku winy w uchybieniu terminowi. Stosownie bowiem do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 4 marca 2020 r. II OZ 215/20). W sprawie niniejszej przyczyną spóźnionego wniesienia skargi było błędne przekonanie skarżącego co do daty upływu terminu do jej wniesienia. Argumentacja ta nie stanowi jednak okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu, co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Instytucja przywrócenia terminu, mająca na celu uchylenie się strony od negatywnych skutków uchybienia terminowi, ma zastosowanie wówczas, gdy strona nie mogła zapobiec jego uchybieniu, mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zasadniczo będzie miało to miejsce wówczas, gdy w sprawie wystąpią okoliczności od strony niezależne, które nie pozwoliły jej na dokonanie danej czynności w terminie. W sprawie niniejszej skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. A zatem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.