II OZ 669/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 263/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie ze skargi S. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2020 r. nr 1831/2020 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 263/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. M. (dalej "skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 grudnia 2021 r. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "MWINB") z dnia 20 listopada 2020 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2020 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odpis tego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 27 grudnia 2021 r. W piśmie z dnia 3 stycznia 2022 r. skarżący złożył wniosek o przesłanie mu wyroku z dnia 3 grudnia 2021 r. wraz z uzasadnieniem. Wniosek nie został podpisany. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału VII wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez podpisanie wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało wysłane w dniu 5 stycznia 2022 r. na adres skarżącego. Przesyłki były dwukrotnie awizowane w dniach 12 i 20 stycznia 2022 r. W dniu 28 stycznia 2022 r. przesyłka została zwrócona przez placówkę pocztową. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 18 lutego 2022 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 grudnia 2021 r. został pozostawiony bez rozpoznania, w związku z tym, że skarżący nie uzupełnił jego braku formalnego w postaci podpisu. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 21 marca 2022 r. W dniu 28 marca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 3 stycznia 2022 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wskazał, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ani żadnej informacji (awizo) o próbie doręczenia mu korespondencji w tej sprawie. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył podpisany wniosek z dnia 3 stycznia 2022 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 14 kwietnia 2022 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu temu terminowi (np. poprzez wskazanie czy skarżący podjął jakiekolwiek próby wyjaśnienia u operatora pocztowego wskazanej przez siebie sytuacji, tj. braku awizo dotyczącego doręczenia przesyłki sądowej nr [...] w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 13 maja 2022 r. (którego braki w postaci podpisu zostały uzupełnione 25 sierpnia 2022 r.) wskazał, że dowiadywał się w placówce pocztowej o powód niedoręczenia mu korespondencji (brak awizo). Otrzymał informację, że takie przypadki się zdarzają, poczta nie dysponuje żadnym wykazem wydanych przez listonosza awiz, nie ma możliwości żadnego innego potwierdzenia czy awizo zostało przez listonosza pozostawione w skrzynce czy też nie. Skarżący wskazał, że był to pojedynczy przypadek, gdyż dotychczas wszystkie przesyłki sądowe były przez niego odbierane terminowo i nie zdarzyło się, aby nie otrzymał on przesyłki sądowej. Sąd uznał, że twierdzenie skarżącego nie zostało uprawdopodobnione żadnymi dowodami na piśmie, np. iż wystąpił on z reklamacją doręczenia przesyłki do Poczty Polskiej. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Nieprzeprowadzenie procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu przez Sąd, iż skarżący ponosi winę za nieuzupełnienie braku formalnego, do którego został zobowiązany, przy czym nie miał on świadomości, iż Sąd skierował do niego pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II GZ 392/20, LEX nr 3161759). Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 418/12, LEX nr 1405321). W niniejszej sprawie skarżący braku swojej winy upatruje w braku udzielenia mu informacji w urzędzie pocztowym o przesyłce z Sądu, jak również braku pozostawienia w jego skrzynce awizo dotyczącego tej przesyłki. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że domniemanie, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. ma charakter domniemania usuwalnego, a to oznacza, że może zostać obalone przeciwdowodem. W tym celu strona winna w szczególności wykazać, że kwestionowane pismo nie zostało jej doręczone w trybie zwykłym (do rąk własnych) ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Obalenie domniemania nie neguje dokonania doręczenia, lecz prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu. Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, a zatem będzie dysponował np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej czy reklamacji usług pocztowych. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, że w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11; CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie to właśnie na oświadczeniu strony opiera się cała argumentacja zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zatem przychylić się podniesionych przez skarżącego zarzutów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.