II SAB/Kr 147/20

SENTENCJA Kraków, dnia 24 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący podał, że w dniu 9 sierpnia 2020 r. złożył wniosek do Wojewody [...] o zbadanie sprawy i interwencję w sprawie opłat za odbiór odpadów komunalnych pobieranych przez "Z" w C.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie. Organ podkreślił, że badanie zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego oraz związków międzygminnych w przedmiocie ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania stawki tych opłat leży w kompetencji regionalnych izb obrachunkowych. Organ zaznaczył, że nie prowadził postępowania ani w trybie skargowym ani nadzorczym wobec uchwały "Z" w C. w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. - zwanej "P.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wyjaśnienia wymaga także, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, LEX nr 337771, postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, ONSA WSA 2004, nr 2, poz. 30). W przedmiotowej sprawie P. K. wystąpił do Wojewody [...] w dniu 9 sierpnia 2020 r. o podjęcie interwencji w sprawie opłat za odbiór odpadów komunalnych pobieranych przez "Z" w C.. Wobec braku odpowiedzi skarżący skierował skargę to tut. Sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...]. Podkreślić należy, że bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Sąd zaznacza, że organ administracji, w myśl art. 104 § 1 K.p.a., załatwia sprawę przez wydanie decyzji (chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej), ale jedynie "w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych" (art. 1 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zatem przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa indywidualna, przez którą w doktrynie postępowania administracyjnego rozumie się m.in. "fakty i zdarzenia tworzące stan faktyczny sprawy oraz prawa i obowiązki, które na podstawie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego mogą lub powinny być przyznane lub nałożone na osobę – adresata decyzji administracyjnej." (E. Bojanowski, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1999, str. 15). Sprawa administracyjna jest zatem efektem istnienia stosunku administracyjnoprawnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów powoduje, że postępowanie nie może zakończyć się wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt II SA 70/98, LEX 43205). Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem żądania skarżącego jest tak naprawdę wszczęcie postępowania w trybie nadzorczym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.) Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Przepis ten, stanowi normę o charakterze ogólnym, która reguluje obowiązki, zadania gminy w zakresie m.in. odbierania odpadów komunalnych. Z tego faktu oraz nie wynika obowiązek prowadzenia przez Wojewodę [...] jakiegokolwiek postępowania nadzorczego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w okolicznościach sprawy brak jest przepisu prawa administracyjnego, który mógłby stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tak sformułowanego wniosku skarżącego. Zatem w przedmiotowym stanie faktycznym nie można mówić o bezczynności czy też przewlekłości organu administracji publicznej. Raz jeszcze wypada podkreślić, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sytuacji gdy skarga dotyczy braku działania organu w sprawie w której podmiot indywidualny nie ma podstaw prawnych do żądania od organu podjęcia czynności uznać należy, że jest ona niedopuszczalna, gdyż nie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Po stronie Wojewody [...] brak jest kompetencji do załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 9 sierpnia 2020 r. Skoro więc brak jest stosownej regulacji w sferze prawa publicznego dającej podstawę do działania organu w formie władczej, nie można tym samym mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu. W tych okolicznościach, uznając, że sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.