II SA/Gl 1301/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R.O. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2022 r. nr WINB-WOA.7722.91.2022.AJ w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, 33 §2 pkt 3 i 20 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zarzutów R. O. (dalej "strona", "zobowiązana") od otrzymanego tytułu wykonawczego Nr [...] z dn. 1 lutego 2022 r. w sprawie wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB w Z. nr [...] z dn. 22 kwietnia 2020 r., oddalił zarzut błędu co do zobowiązanego w wystawionym przez PINB tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 1 lutego 2022 r. W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że w ramach wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego z lokalami handlowymi na parterze, usytuowanego na terenie działki nr 1 przy ul. [...] w Z., organ nadzoru budowlanego decyzją Nr [...] z dnia 22 kwietnia 2020 r. nałożył na współwłaścicielki nieruchomości, tj. R. O. i in., obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec braku odwołania od wydanego rozstrzygnięcia obowiązek nałożony tą decyzją podlega wykonaniu. Termin realizacji obowiązku minął, a w aktach sprawy prowadzonej pod ww. sygnaturą brak jest informacji o jego realizacji. Wobec tego organ nadzoru budowlanego w dniu 4 maja 2021 r. przeprowadził czynności kontrolne w terenie. Podczas oględzin ustalono, że współwłaścicielki nieruchomości jw. nie podjęły żadnych działań, celem wypełnienia nakazu zawartego w ostatecznej decyzji PINB. Zatem, organ wystosował do zobowiązanych upomnienie Nr [...]. Pomimo odebrania go osobiście przez pełnomocnika stron, obowiązek nie został wykonany. Pełnomocnik podał, że dom jw. nie ma właścicieli, a w szczególności właścicielkami nie są strony. Organ wskazał, że podmioty zobowiązane zostały ustalone na podstawie materiału dowodowego zebranego na etapie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją nakazową. Na etapie postępowania egzekucyjnego zarzut błędu co do zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik zobowiązanej, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie postanowienia. Wskazał, że rozstrzygnięcie dotyczy osoby, która nie powinna być zobowiązana w sprawie. Stan prawny nieruchomości do tej pory nie został uregulowany, gdyż w dalszym ciągu toczy się w Sądzie Rejonowym w Z. sprawa o stwierdzenie praw do spadku. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB), postanowieniem z dnia 13 czerwca 2022 r., znak WINB-WOA.7722.91.2022.AJ, wydanym m. in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano m. in., że przedmiotowe postępowanie dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ odwoławczy nie stwierdził żadnego uchybienia PINB. Podzielił ustalenia organu I instancji, wyżej przytoczone. Skargę na postanowienie WINB złożyła przez pełnomocnika zobowiązana, zaskarżając je w całości. W uzasadnieniu podano m. in., że obowiązek nałożony na stronę przez PINB został nałożony na niewłaściwą osobę, która nie jest ani właścicielką, ani samoistnym posiadaczem nieruchomości jw. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy i pomimo podniesienia tej okoliczności w toku postępowania zarzuty tego rodzaju nie zostały uwzględnione. Nieruchomość jw. nie ma uregulowanego stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Na początku należy wyraźnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego wg ustalonego wzoru. Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, z pouczeniem o możliwości wniesienia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 32 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 powołanej ustawy). Według art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m. in. błąd co do zobowiązanego. Elementy składowe tytułu wykonawczego określa przepis art. 27 § 1 pkt 1- 14 u.p.e.a. W świetle tej regulacji tytuł wykonawczy zawiera m. in. wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Nie budzi zastrzeżeń sposób wypełnienia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy zawiera bowiem niezbędne elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. i nie prowadzi do jakichkolwiek wątpliwości co do treści oraz podstawy zobowiązania. Nie jest też uzasadniony zarzut wadliwości, błędu w zakresie ustalenia osoby zobowiązanej. Nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2022 r., I SA/Po 1030/21). Jeszcze raz należy podkreślić, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej. Decyzje ostateczne, zgodnie z zasadą trwałości takich decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych, w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Jeden z takich przypadków określony jest w art. 156 §1 pkt 4 k.p.a., w świetle którego "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie." Jest to jednak odrębny tryb postępowania. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 33 §2 pkt 3 u.p.e.a., ani też innych przepisów, w tym wyżej podanych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.