II SA/Wa 963/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] z [...] grudnia 2019 r. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. N. jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2020 r. (nr [...]) dotyczące zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu [...] października 2019 r. Zastępca Dowódcy Dywizjonu JW. Nr [...] w [...] skierował M. N. na badania kontrolne do Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] , w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja [...] w [...] , w oparciu o wyniki badań skarżącego przeprowadzonych w dniach [...] i [...] listopada 2019 r. (m. in. konsultacji chirurgicznej, internistycznej, laryngologicznej, neurologicznej, psychiatrycznej, badań laboratoryjnych krwi, echokardiografii, rtg klatki piersiowej, usg tarczycy), orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2019 r. (nr [...]) rozpoznała u M. N. m. in. autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu Hashimoto i powołując się na § 53 pkt 2 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761 z zm.) stwierdziła, że jest niezdolny do zawodowej służby na okrętach w specjalnościach morskich grup: I,II,III,IV/C oraz że schorzenie to nie pozostaje w związku ze służbą wojskową (warunki i właściwości służby nie miały wpływu na jego powstanie lub ujawnienie się). M. N. w dniu 23 stycznia 2020 r. wniósł odwołanie od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] . Odwołujący się podniósł, że wyniki badań tarczycy (TSH, FT3, FT4 oraz usg) które wykonał w dniu [...] listopada 2019 r. były prawidłowe. Skarżący wyjaśnił, że od roku pozostaje pod stałą kontrolą lekarza endokrynologa, ponieważ stwierdzono u niego chorobę Gravesa-Basedowa. W związku z tym stosownie do § 53 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2005 r., powinien zostać uznany za zdolnego do pełnienia służby na okrętach w specjalnościach morskich II-IV. M. N. dołączył do odwołania kopię dokumentacji leczenia endokrynologicznego w związku z nadczynnością tarczycy (ze stycznia, marca, maja, września 2019 r. oraz stycznia 2020 r.), w tym m. in. zaświadczenie lek. endokrynologa P. L. (z [...] stycznia 2020 r.) z którego wynika M. N. cierpi na chorobę Graves-Basedowa oraz że jest planowane zakończenie leczenia. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzeczeniem z [...] marca 2020 r. wydanym na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 173) oraz § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu stwierdził, że Rejonowa Wojskowa Komisja [...] w [...] prawidłowo zakwalifikowała chorobę tarczycy, na którą cierpi skarżący pod § 53 pkt 2 wykazu chorób i ułomności (choroby tarczycy ze zmianami czynności z małym wolem lub bez wola). Zdaniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, badania i konsultacje skarżącego przeprowadzone na zlecenie organu I instancji "jednoznacznie wskazują" na istniejący stan zapalny tarczycy na podłożu autoimmunologicznym, a dokumentacja z dotychczasowego leczenia skarżącego, przedstawiona przez niego wraz z odwołaniem, jedynie potwierdza prawidłowe leczenie ustalonego schorzenia. Na obecnym, wczesnym etapie leczenia, przy trudnym do przewidzenia dalszym jego przebiegu, Regionalna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo stwierdziła, że M. N. jest niezdolny do pełnienia służby na okrętach morskich w specjalnościach morskich grup I,II,III,IV/C. M. N. w skardze z 9 kwietnia 2020 r. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. i w konsekwencji § 53 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. Skarżący podkreślił, że badania TSH, FT3, FT4 oraz USG tarczycy nie wykazały najmniejszych nieprawidłowości. M. N. podniósł, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zaświadczenia wystawionego przez lekarza endokrynologa potwierdzającego, że skarżący choruje na chorobę Gravesa-Basedowa, a więc która tak samo jak choroba Hashimoto jest chorobą o podłożu autoimmunologicznym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł m. in, że zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska "nie budzi żadnych wątpliwości co do dokonanych ustaleń" oraz że rolą komisji lekarskiej nie jest prowadzenie długotrwałej diagnostyki, a jedynie ustalenie stanu zdrowia badanego na dzień wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznający sprawę ze skargi na orzeczenie komisji lekarskiej o zaliczeniu skarżącego do określonej kategorii zdolności (a raczej niezdolności) do służby wojskowej, nie jest uprawniony do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia prowadzącego do ustalenia kategorii do służby wojskowej. Sąd ocenia natomiast, czy postępowanie zmierzające do ustalenia stanu zdrowia skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy pod względem formalnym (czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z przepisami prawa) oraz czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, publ. CBOSA). Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań i skompletowaniu dokumentów (§ 18 pkt 1). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ma obowiązek ponownego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz jest obowiązana ustosunkować się do wszelkich zarzutów i wniosków strony zawartych w odwołaniu. Organ II instancji, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może jednak przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Wprawdzie uprawnienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej do uzupełnienia dokumentacji i przeprowadzenia dodatkowych badań pozostawione jest do jej uznania, w zależności od stwierdzonej w tym zakresie potrzeby, jednak w przypadku nieskorzystania z tego uprawnienia organ powinien w uzasadnieniu swojego orzeczenia podać, z jakich powodów uznaje dokumentację za wystarczającą, a dodatkowe badania za zbędne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1341/17). Przenosząc te uwagi natury ogólnej do niniejszej sprawy trzeba przede wszystkim zauważyć, że w zaskarżonym orzeczeniu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła że przeprowadzenie badanie lekarskie skarżącego w postępowaniu przed organem I instancji stanowi dostateczną podstawę do oceny jego stanu zdrowia. M. N. cierpi na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu Hashimoto i to schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę tarczycy ze zmianami czynności z małym wolem lub bez wola (§ 53 pkt 2 powołanego załącznika nr 1 do rozporządzenia MON). Zdaniem Sądu, rozpoznanie u skarżącego przez komisje lekarskie obu instancji wskazanej choroby nie znajduje dostatecznego potwierdzenia w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii zdolności do służby wojskowej. Organy obu instancji nie podały zresztą na podstawie jakich konkretnie badań skarżącego stwierdziły, że skarżący cierpi na chorobę którą należy zakwalifikować zgodnie z § 53 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2005 r., zwłaszcza że z badania USG tarczycy, wykonanego przez skarżącego w dniu [...] listopada 2019 r. wynika, że tarczyca ma typową lokalizację, nie jest powiększona, nie ma zmian ogniskowych ani torbielowatych oraz że jest dość obficie unaczyniona. Z akt sprawy wynika ponadto, że organ II instancji analizował wyniki badań krwi skarżącego, wykonane poza postępowaniem orzeczniczym (wcześniej), nie zaś badanie, które zostało wykonane w listopadzie 2019 r. W ocenie Sądu, stwierdzenie organu II instancji, że badania i konsultacje skarżącego przeprowadzone na zlecenie organu I instancji "jednoznacznie wskazują" na istniejący stan zapalny tarczycy na podłożu autoimmunologicznym, nie znajduje uzasadnienia w lekarskiej znajdującej się w aktach sprawy. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. nie skorzystała z możliwości przeprowadzenia ponownego (dodatkowego) badania skarżącego, w oparciu o § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r., nie wyjaśniła w sposób przekonujący, z jakich względów przyjęła, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna jest wystarczająca do orzeczenia o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Sąd podziela zapatrywanie skarżącego, że organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutu odwołania co do tego, że skarżący choruje na chorobę autoimmunologiczną, skalsyfikowaną pod innym punktem wykazu chorób i ułomności oraz do przedłożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego. Oczywiście rację ma Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, że jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. Nie zwalnia to jednak komisji lekarskich z obowiązku dostatecznego ustalenia stanu zdrowia kandydata do służby, w oparciu o badania których wyniki potwierdzałyby postawione rozpoznanie stanu zdrowia badanego. Jak już powiedziano, postępowanie przed wojskową komisją lekarską jest uregulowane w sposób szczególny zarówno w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w rozporządzeniu i nie podlega wprost regulacjom k.p.a., niemniej jednak, z uwagi na fakt, że orzeczenia takie stanowią decyzje administracyjne rozstrzygające o uprawnieniach żołnierza do pełnienia służby, powinny zawierać uzasadnienie, które wskazywałoby na zasadność przyjętej przez komisje klasyfikacji schorzenia. Takich wymagań nie spełnia zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie, organy obu instancji dokonają jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarga M. N. jest uzasadniona. Zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] marca 2020 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] z [...] grudnia 2019 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na zgodny wniosek stron (art. 119 pkt 2 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, gdyż skarżący był zwolniony od ich ponoszenia na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy.