Ppolska.starec← UrzadnikLog in

XIII U 1332/22

Common courts2024-01-30
Case number
XIII U 1332/22
Judgment date
2024-01-30
Type
SENTENCE

Judges

Wojciech Pudełko (PRESIDING_JUDGE)

Judgment text

<p>Sygn. akt XIII U 1332/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 30 stycznia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="169"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia del. Wojciech Pudełko</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>stażysta Wiktoria Piekut</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie sprawy <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą <br/>w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przy udziale strony zainteresowanej <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o podleganie ubezpieczeniom społecznym</p> <p>na skutek odwołań <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z dnia 10 października 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>I.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, że <span class="anon-block">W. S.</span> z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>;</p> <p>II.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> kwoty po 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>Sygnatura akt XIII U 1332/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z 30 stycznia 2024 roku</p> <p>Decyzją z 10 października 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">W. S.</span> z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w okresie od 15 marca 2018 r. do nadal. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawarcie przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> umów zlecenia z ubezpieczoną, która jest pracownikiem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, miało na celu obniżenie kosztów opłacania składek na ubezpieczenia społeczne poprzez stworzenie drugiego pozornego tytułu do ubezpieczeń. Organ zwrócił uwagę na powiązania osobowe i organizacyjne obu spółek. <em> <!-- -->(decyzja w aktach rentowych)</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Odwołująca spółka zarzuciła organowi rentowemu błędne ustalenie, że płatnikiem składek z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> ma być pracodawca <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> W tym zakresie spółka podniosła, że <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> to odrębne i niezależne podmioty, realizujące działalność o innym charakterze tj. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> to firma techniczno-handlowa, natomiast <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> to spółka produkcyjno-serwisowa. Odwołująca spółka wyjaśniła również, że ubezpieczona w ramach zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wykonywała czynności z zakresu obsługi kadrowo-płacowej wyłącznie dot. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, natomiast na podstawie umowy zlecenia wykonywała czynności z zakresu obsługi kadrowo-płacowej wyłącznie dot. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Wskazując na powyższe, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom społecznym u odwołującego płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> </p> <p> <em> <!-- -->(odwołanie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> – k. 3-53 a.s.)</em> </p> <p>Odwołanie od decyzji z 10 października 2022 r. złożyła także ubezpieczona <span class="anon-block">W. S.</span>, podnosząc następujące zarzuty:</p> <p>1)  błędne przyjęcie, że ubezpieczona podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w okresie wskazanym w decyzji, skoro przez cały ww. okres ubezpieczona wykonywała czynności na podstawie umowy zlecenia dla <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i nie było podstaw do objęcia <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tyt. umowy zlecenia,</p> <p>2)  nieuwzględnienie złożonego przez ubezpieczoną oświadczenia, w którym wskazała, jakie czynności wykonywała dla <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>,</p> <p>3)  nieprzesłuchanie ubezpieczonej przez ZUS, co było istotne dla ustalenia, jakie czynności wykonywała dla <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> na podstawie umowy zlecenia oraz że czynności te nie były wykonywane na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> </p> <p>4)  nieprawdziwe i niezrozumiałe ustalenie przez ZUS, że wykonując czynności kadrowo-płacowe dla <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>ubezpieczona swiadczyła pracę na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> </p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty <span class="anon-block">W. S.</span> wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w okresie od 15 października do nadal.</p> <p> <em> <!-- --> (odwołanie ubezpieczonej – k. 3-4 a.s. XIV U 1039/22)</em> </p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie odwołań jako nieuzasadnionych; zasądzenie od odwołujących na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołania – k. 159-167 a.s., k. 6-12 a.s. XIV U 1039/22</em> </p> <p>Postanowieniem z 19 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie zawiadomił <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> o toczącym się postępowaniu i o możliwości przystąpienia do sprawy w charakterze zainteresowanego.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie – k. 190 a.s.)</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przystąpiła do sprawy w charakterze zainteresowanej.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo – k. 211 a.s.)</em> </p> <p>Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> połączył sprawę XIV U 1039/22 ze sprawą niniejszą a w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je pod wspólną sygnaturą XIII U 1332/22.</p> <p> <em> <!-- -->(zarządzenie o połączeniu – k. 27 a.s. XIV U 1039/22)</em> </p> <p>Pełnomocnik ubezpieczonej poparł odwołanie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> i wniósł o zmianę decyzji poprzez ustalenie, że ubezpieczony z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u odwołującej spółki od 15 lutego 2017 roku do 31 grudnia 2019 roku. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo pełnomocnika ubezpieczonej – k. 248-257 a.s. XIII U 1333/22)</em> </p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny.</p> <p>Odwołujący płatnik składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (dalej też jako <span class="anon-block">(...)</span>) został wpisany do KRS 8 kwietnia 2002 r. pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span>. Wspólnikami spółki są <span class="anon-block">A. S.</span>, który jest jednocześnie prezesem zarządu i <span class="anon-block">J. S.</span>, która jest wiceprezesem spółki, prokurentami spółki są <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>. Przedmiotem działalności spółki jest m.in. sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana, produkcja aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej, naprawa i konserwacja maszyn, sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń, pozostała działalność wydawnicza, działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki, wynajmem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach elektronicznych (Internet), działalność związana z organizacją tragów, wystaw i kongresów.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne, nadto odpis pełny KRS– k. 534-536 a.s.)</em> </p> <p>Zainteresowana <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (dalej też jako <span class="anon-block"> (...)</span>) została wpisana do KRS w dniu 15 listopada 2002 r. pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span>. Wspólnikami spółki są <span class="anon-block">A. S.</span>, który jest też prezesem zarządu i <span class="anon-block">M. S.</span>, który jest wiceprezesem zarządu, prokurentem jest <span class="anon-block">J. W.</span>. Przedmiotem działalności jest produkcja pozostałych gotowych wyrobów metalowych gdzie indziej niesklasyfikowanych, produkcja elementów elektronicznych, produkcja sprzętu (tele)komunikacyjnego, produkcja pozostałych elektronicznych i elektrycznych przewodów i kabli, produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych, produkcja maszyn do obróbki metalu, produkcja maszyn dla metalurgii, naprawa i konserwacja maszyn, naprawa i konserwacja maszyn, naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych, pozostałą działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne, nadto odpis pełny KRS– k. 531-533v. a.s.)</em> </p> <p>Obie spółki mają odrębny zakres działania. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zajmuje się sprzedażą, doradztwem technicznym w zakresie sprzedaży, energoelektroniki, automatyki przemysłowej. Z kolei <span class="anon-block"> (...)</span> zajmuje się produkcją, serwisem i montażem w zakresie urządzeń przemysłowych. Są to prace związane z tworzeniem nowych urządzeń, nowych rozwiązań dla klienta. Montaż zaś dotyczy zarówno gotowych projektów z powierzonych projektów przez klientów, jak również tworzeniu nowych projektów na zlecenie klientów i budowy urządzeń. Około <span class="anon-block">(...)</span> obrotów <span class="anon-block"> firmy (...)</span> jest generowanych ze współpracy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> i dotyczy zakupu komponentów do urządzeń produkowanych przez <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block"> Firma (...) sp. z o.o.</span> dostarcza klientom komponenty oraz doradztwo techniczne, natomiast <span class="anon-block"> (...)</span> uzupełnia tę ofertę i proponuje indywidualną ofertę na specjalne zamówienie. Obydwie spółki działają na rynku przemysłowym, na którym klienci potrzebują odpowiedniego komponentu. Celem spółek jest zaś zaspokojenie tych potrzeb i wygenerowanie przychodów. Często ponad 50%, 60% zakupów poszczególnych klientów realizowane są w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Do tego około 50% komponentów wykorzystywanych przez <span class="anon-block"> (...)</span> jest komponentami odwołującej spółki. Regularnie zdarza się, że klient wskazuje na sposób wykonania urządzenia i z jakich komponentów ma być ono zbudowane. To powoduje, że <span class="anon-block"> (...)</span> posługuje się produktami odwołującej spółki. Doświadczenie i wiedza obu spółek uzasadnia zatrudnianie danego pracownika przez drugą ze spółek. Tym samym osoby zatrudnione w <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie umowy zlecenia jednocześnie mają zawarte umowy o pracę z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> i zdarza się, że wykonują umowę zlecenia w czasie wykonywania umowy o pracę. Od 2018 roku takich sytuacji było najwięcej. <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> zatrudniają te same osoby, ponieważ zależy im na dobrych i wyspecjalizowanych pracownikach. Zatrudnianie osób na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia zapewnia obu spółkom fachowych pracowników. W dużej mierze <span class="anon-block">(...)</span>zatrudnia specjalistów w doborze komponentów, którzy zajmują się rozwiązaniem problemów technicznych oraz potrafią nawiązać współpracę z klientami. <span class="anon-block"> (...)</span> zatrudnia natomiast monterów, serwisantów, projektantów urządzeń. Zatrudnianie na podstawie umowy zlecenia wynika z potrzeb <span class="anon-block"> (...)</span>. Czynności, jakie należy wykonać dla tej spółki nie są ciągłe, co utrudnia nawiązanie umowy o pracę na etat, ponieważ odwołująca spółka zajmuje się doradztwem technicznym, zaś <span class="anon-block"> (...)</span> specjalizuje się produkcją, serwisem, sprzedażą urządzeń gotowych. Taki schemat zatrudniania osób jest możliwy, ponieważ w większości w <span class="anon-block">(...)</span>posiada stanowiska administracyjne, co zapewnia pewną elastyczność.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 320-323v. a.s.; zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518 v. a.s.; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 527-528 a.s.) </em> </p> <p>Usługi świadczone przez <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> generują <span class="anon-block">(...)</span>obrotów.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 320-323v. a.s.)</em> </p> <p>Obie spółki zlokalizowane są w odrębnych miejscach. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> ma siedzibę przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zaś <span class="anon-block"> (...)</span> znajduje się przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Obie spółki łączą umowy, które dotyczą: najmu powierzchni magazynowej/biura – zainteresowana spółka nie ma własnych budynków, korzysta z wynajmowanych przez odwołującego płatnika składek. W budynku prowadzi działalność biurową, produkcyjno-montażową oraz magazynową, przy czym odwołujący wynajmuje powierzchnie magazynowe także innym, niepowiązanym podmiotem; najmu sprzętu komputerowego – zainteresowana spółka najmuje część wykorzystywanego do własnej działalności gospodarczej sprzętu komputerowego od odwołującego, przy czym udział najmowanego sprzętu w sprzęcie ogólnie wykorzystywanym przez zainteresowaną spółkę jest marginalny, albowiem zainteresowana spółka posiada na własność własne zaplecze sprzętowe, w skład, którego wchodzi także sprzęt komputerowy; najmu budynku biurowego – zainteresowana spółka najmuje od odwołującej się spółki budynek, który jest głównym miejscem prowadzenia działalności zainteresowanej spółki; najmu mieszkań – zainteresowana spółka najmuje od odwołującego płatnika składek lokale mieszkalne, które są wykorzystywane przez pracowników zainteresowanej spółki. Odwołujący płatnik składek wynajmuje mieszkania również innym, niepowiązanym podmiotom.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 320-323v., 447-448 a.s.; zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> –k. 517-518 v. a.s.)</em> </p> <p>Spółki posiadają różne struktury organizacyjne, w których wyodrębnione są całkowicie inne działy związane z różnym rodzajem prowadzonych przez spółki działalności. Odwołujący płatnik składek posiada dział techniczno-handlowy, dział eksportu, dział logistyki, dział operacyjny, zainteresowana spółka posiada dział operacyjny, dział montażu urządzeń, systemów zasilania, dział grzejnictwa indukcyjnego, warsztat mechaniczny, dział serwisu. Działalność zainteresowanej spółki związana jest z montażem, serwisem i produkcją gotowych urządzeń. Spółki prowadzą działalność w różnym zakresie terytorialnym. Odwołująca się spółka oferuje i sprzedaje swoje produkty zarówno w Polsce, jak i na świecie: w 2017 r. – w 43 państwach, w 2018 r. – w 45 państwach, w 2019 r. – w 55 państwach. Zainteresowana spółka prowadzi działalność produkcyjną i serwisową przeważnie w Polsce. Spółki mają innych odbiorców i innych dostawców. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jest większą firmą. Pracuje w niej obecnie ok. 100 osób, zaś w <span class="anon-block"> (...)</span> 30-50 osób.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 320-323v., 447-448 a.s.; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 527-528 a.s.; ulotka w kopercie na k. 66 a.s., struktura organizacyjna – k. 67 a.s.)</em> </p> <p>29 października 2018 r. ubezpieczona <span class="anon-block">W. S.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span> umowę o pracę na okres próbny od 1 listopada 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku na stanowisku specjalisty ds. kadrowych w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem <span class="anon-block">(...)</span> zł brutto miesięcznie. Kolejną umowę o pracę ww. strony zawarły 31 stycznia 2019 roku na czas nieokreślony od 1 lutego 2019 roku na tożsamym stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem <span class="anon-block">(...)</span> zł brutto miesięcznie</p> <p> <em> <!-- -->(umowa o pracę na okres próbny – k. 15 cz. B a.o., umowa o pracę na czas nieokreślony – k. 18 cz. B a.o., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-519v. a.s.)</em> </p> <p>Pisemny zakres obowiązków ubezpieczonej z tytułu umowy o pracę jest następujący:</p> <p>1. czynności związane z zatrudnianiem pracowników etatowych i zleceniobiorców:</p> <p>a) omówienie zasad i procedur obowiązujących w firmie (czas pracy, lista obecności, urlopy, uprawnienia rodzicielskie, benefity)</p> <p>2. prowadzenie akt osobowych i dokumentacji kadrowej dotyczącej:</p> <p>a) nawiązania stosunku pracy stanowiącej podstawę do korzystania ze szczególnych uprawnień (kwestionariusz, świadectwa z poprzednich miejsc pracy, dyplomy, uprawnienia potwierdzające kwalifikacje zawodowe),</p> <p>b) zatrudnienia (umowy o pracę, zakresy obowiązków, oświadczenia, zaświadczenia, prowadzenie dokumentacji związanej z zajęciami komorniczymi),</p> <p>c) zakończenia pracy ( wypowiedzenia, karty obiegowe, świadectwa pracy).</p> <p>3. rejestracja pracownika i zleceniobiorcy w systemie kadrowo - placowym <span class="anon-block"> (...)</span> oraz w systemach bankowych;</p> <p>4. szkolenia obowiązkowe w zakresie bhp i zawodowe:</p> <p>a) organizacja szkoleń,</p> <p>b) poszukiwanie ofert dot. szkoleń zawodowych,</p> <p>c) sporządzaniu planów, rejestrów i protokołów szkoleń,</p> <p>d) przygotowywaniu oświadczeń dla pracowników.</p> <p>5. kontrola i rejestracja czasu pracy, listy obecności, ewidencja urlopów, zwolnień lekarskich;</p> <p>6. sporządzanie list płac dla pracowników za:</p> <p>a) wykonaną pracę (wynagrodzenie zasadnicze, premie),</p> <p>b) zwolnienia lekarskie, zasiłki chorobowe, opiekuńcze, macierzyńskie, wychowawcze,</p> <p>c) naliczanie potrąceń obowiązkowych (zaliczki, zajęcia komornicze, mieszkania, ryczałty samochodowe, <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz dobrowolnych (nauka języka, ubezpieczenia pracownicze: <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>., <span class="anon-block"> (...)</span>)</p> <p>7. rozliczanie zleceniobiorców:</p> <p>a) przygotowanie umowy stałej lub jednorazowej,</p> <p>8. czynności związane z ZUS:</p> <p>a) zgłoszenia pracowników oraz zleceniobiorców do ubezpieczeń społecznych,</p> <p>b) zgłoszenia członków rodzin pracowników do ubezpieczenia zdrowotnego,</p> <p>c) wyrejestrowania z ubezpieczeń pracowników zwolnionych oraz ich rodzin,</p> <p>d) przygotowywania dokumentów rozliczeniowych za potrącone składki,</p> <p>e) przygotowywanie rocznych raportów dla pracowników o potrąconych składkach z tytułu ubezpieczeń społecznych tzw. RMUA,</p> <p>f) kontrola prawidłowości rozliczeń z ZUS ( uzgadnianie salda, sporządzanie korekt dokumentów rozliczeniowych i zgłoszeniowych, pobieranie zaświadczeń o niezaleganiu na potrzeby firmy)</p> <p>g) przygotowywanie przelewów do ZUS za pobrane składki od pracowników;</p> <p>9. czynności związane z urzędami skarbowymi:</p> <p>a) miesięczna deklaracja PIT-4</p> <p>b) rocznych informacji PIT-11 dotyczących pracowników i zleceniobiorców,</p> <p>c) przygotowywanie przelewów do urzędów skarbowych za pobrane i naliczone zaliczki na podatek dochodowy</p> <p>d) uzgadnianie sald, pobieranie zaświadczeń o niezaleganiu</p> <p>10. sporządzanie deklaracji do PFRON, kontrola salda, przygotowywanie przelewów.</p> <p>11. współpraca z firmą odpowiedzialną za BHP w zakresie:</p> <p>a) instruktaży kandydatów przyjmowanych do pracy,</p> <p>b) szkoleń okresowych,</p> <p>c) dokumentacji wypadkowej, ocen ryzyka zawodowego, instrukcji i procedur dot. BHP.</p> <p>12. przygotowywanie dokumentacji emerytalnej Rp-7, wnioski emerytalne, zaświadczenia dla pracujących emerytów.</p> <p>13. czynności związane z benefitami (<span class="anon-block"> (...)</span>):</p> <p>a) zgłaszanie i wyrejestrowanie pracownika i członków jego rodziny,</p> <p>b) sprawdzanie poprawności wystawianych faktur,</p> <p>c) negocjacje umów,</p> <p>d) poszukiwanie ofert,</p> <p>14. GUS</p> <p>a) DG1 - sprawozdanie miesięczne, meldunek o działalności gospodarczej w zakresie zatrudnienia, czasu pracy, wynagrodzeń,</p> <p>b) Z10 - sprawozdanie roczne o warunkach pracy</p> <p>c) Z06 - sprawozdanie roczne o pracujących, wynagrodzeniach i czasie pracy</p> <p>15. przygotowywanie raportów miesięcznych na potrzeby Zarządu takich jak:</p> <p>a) raport z wypłaconych wynagrodzeń pracowników etatowych,</p> <p>b) raport z wynagrodzeń dopisywany do kosztów poszczególnych działów,</p> <p>c) raport z wypłaconych umów zleceń,</p> <p>d) raport dotyczący roboczogodziny,</p> <p>e) aktualizacja list do wyliczania premii,</p> <p>f) lista wypłaconych premii na potrzeby kontroli.</p> <p>16. wykonywanie poleceń bezpośredniego przełożonego oraz współpraca z pozostałymi pracownikami.</p> <p> <em> <!-- --> (pisemny zakres obowiązków – k. 16 cz. B a.s.)</em> </p> <p>Z tytułu umowy o pracę <span class="anon-block">W. S.</span> otrzymała następujące wynagrodzenie brutto: w listopadzie i w grudniu 2018 r. – <span class="anon-block">(...)</span> zł; w okresie od lutego 2019 r. do września 2019 r. – <span class="anon-block">(...)</span>zł; w październiku 2019 r. – <span class="anon-block">(...)</span>zł; w okresie od lutego 2019 r. do września 2019 r. – <span class="anon-block">(...)</span> zł; w listopadzie i w grudniu 2019 r. – <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p> <p> <em> <!-- --> (karty wynagrodzeń – tom II, cz. 4 akt kontroli na płycie Cd – k. 206 a.s.)</em> </p> <p>W kolejnych latach wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zmieniało się następująco: od 1 stycznia 2020 roku – <span class="anon-block">(...)</span> zł brutto miesięcznie; od 1 stycznia 2022 roku – <span class="anon-block">(...)</span>zł brutto miesięcznie a od 1 stycznia 2023 roku – <span class="anon-block">(...)</span>zł brutto miesięcznie.</p> <p> <em> <!-- -->(porozumienie z 13 grudnia 2019 roku – k. 21 cz. B a.o., porozumienie z 30 września 2021 roku – k. 22 cz. B a.o., porozumienie z 28 grudnia 2022 roku – k. 30 cz. B a.o., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-519v. a.s.)</em> </p> <p>Od 2020 r. <span class="anon-block">W. S.</span> oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymuje także premię w wysokości ok. <span class="anon-block">(...)</span>zł za wywiązywanie się z powierzonych jej zadań.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 320-323v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-519v. a.s.; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s.)</em> </p> <p>15 października 2018 roku <span class="anon-block">W. S.</span> (jako zleceniobiorca) <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> (jako zleceniodawca) zawarli umowę zlecenia na czas nieokreślony od 15 października 2018 roku. Na tej podstawie zleceniodawca zlecił zleceniobiorcy prace polegające na pomocy w obsłudze kadrowej. Szczegółowy zakres prac był ustalany w załącznikach do umowy zlecenia. Załącznik każdorazowo był podpisywany przez strony umowy przed rozpoczęciem wykonywania prac oraz po ich zakończeniu w okresie rozliczeniowym. Wynagrodzenie za wykonane czynności było uzależnione od efektów pracy zleceniobiorcy.</p> <p> <em> <!-- -->(umowa zlecenia – k. 74-77 a.s.; zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> - k. 320-323v. a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-519v. a.s.; zakres czynności – k. 329, 331, 333,335,337, 339, 341, 343, 345, 347, 349, 351, 353, 355, 357, 359, 361, 363, 365, 367, 369, 371, 373, 375, 377, 379, 381, 383, 385, 387, 389, 391, 393, 395, 397, 399, 401, 403, 405, 407, 409, 411, 413, 415, 417, 419, 421, 423, 425, 427, 429, 431, 433, 435, 437, 439, 441, 443, 445 a.s.)</em> </p> <p>Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wypłacane było na podstawie wystawionych i podpisanych rachunków. Ubezpieczona otrzymała następujące wynagrodzenie netto: 10/2018 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 11/2018 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 12/2018 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 01/2019 –<span class="anon-block">(...)</span> zł; 02/2019 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 03/2019 –<span class="anon-block">(...)</span>zł; <span class="anon-block"> (...)</span> –<span class="anon-block">(...)</span>zł; 05/2019 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 06/2019 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 07/2019 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 08/2019 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 09/2019 –<span class="anon-block">(...)</span>zł; 10/2019 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 11/2019 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 12/2019 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 01/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 02/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 03/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 04/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 05/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 06/2020 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 07/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 08/2020 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 09/2020 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 10/2020 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 11/2020 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 12/2020 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 01/2021 –<span class="anon-block">(...)</span> zł; 02/2021 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 03/2021 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 04/2021 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 05/2021 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">(...)</span> zł <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 08/2021 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 09/2021 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 10/2021 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 11/2021 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 12/2021 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 01/2022 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 02/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 03/2022 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 04/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 05/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 06/2022 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 07/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 08/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 09/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 10/2022 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 11/2022 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 12/2022 –<span class="anon-block">(...)</span>zł; 01/2023 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 02/2023 – <span class="anon-block">(...)</span>zł; 03/2023 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 04/2023 – <span class="anon-block">(...)</span> zł; 05/2023 – <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p> <p> <em> <!-- -->(rachunki – k. 328, 330, 332, 334, 336, 338, 340, 342, 344, 346, 348, 350, 352, 354, 356, 358, 360, 362, 364, 366, 368, 370, 372, 374, 376, 378, 380, 382, 384,386, 388, 390, 392, 394, 396, 398, 400, 402, 404, 406, 408, 410, 412, 414, 416, 418, 420, 422, 424, 426, 428, 430, 432, 434, 436, 438, 440, 442, 444 a.s.; zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s.)</em> </p> <p>Obsługą kadrowo-płacową <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> od 2018 r. zajmuje się zewnętrzna <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> Osobą kontaktową z ramienia odwołującej i zainteresowanej spółki jest <span class="anon-block">W. S.</span>. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> odpowiada za wysyłanie deklaracji i zgłoszeń do ZUS, natomiast ubezpieczona przesyła ww. spółce potrzebne do tego dane. <span class="anon-block">W. S.</span> nie ma uprawnień do akceptowania przelewów, ale zajmuje się importem przelewów do systemu bankowego, gdyż w tym zakresie ma upoważnienie. Ubezpieczona jest również upoważniona do działania w imieniu <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawach prowadzonych przez ZUS.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 516-517 a.s,., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s.; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s., pełnomocnictwo – k. 89-93 a.s., wiadomości e-mail – k. 103-116, 119-126, 128-130 a.s.)</em> </p> <p>W ramach umowy o pracę z <span class="anon-block">(...)</span>ubezpieczona zajmuje się głównie kwestiami kadrowymi, a w mniejszym stopniu płacowymi dotyczącymi pracowników odwołującej spółki, przy czym do niektórych benefitów mogą się przyłączyć zleceniobiorcy tejże spółki. <span class="anon-block">W. S.</span> m.in. wspomaga administrację benefitów pracowniczych (rejestrowanie i wyrejestrowywanie z tych benefitów). Zajmuje się opieką medyczną, ubezpieczeniami grupowymi, dofinansowaniem posiłków, kartami multisport. Przygotowuje dane do rozliczenia benefitów i współpracuje z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w zakresie rozliczania faktur wystawianych przez dostawców usług na rzecz pracowników.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s.; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s.)</em> </p> <p>W ramach umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span> ubezpieczona obsługuje pracowników i zleceniobiorców ww. spółki. Podobnie jak w przypadku <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">W. S.</span> zajmuje się czynnościami kadrowo-płacowymi, z naciskiem jednak na czynności kadrowe. W zainteresowanej spółce odpowiada za szkolenia BHP, które są częstsze w <span class="anon-block"> (...)</span> niż w <span class="anon-block">(...)</span> oraz przygotowanie skierowań do medycyny pracy, których okresy badań są również częstsze niż w odwołującej spółce. Dodatkowo <span class="anon-block">W. S.</span> zajmuje się administrowaniem benefitów, opieką medyczną, kartami <span class="anon-block">(...)</span> dofinansowaniem obiadów. <span class="anon-block"> W (...)</span> z uwagi na inną specyfikę działalności potrzebne są dodatkowe szkolenia jak szkolenia <span class="anon-block"> (...)</span>, szkolenia na wózki widłowe, spawalnicze, pracy na wysokości, za które ubezpieczona również odpowiada.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s., skierowania – k. 97-98 a.s., wnioski – k. 99 a.s.)</em> </p> <p>W <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">W. S.</span> świadczy pracę przez 8 godzin, a jej czas pracy jest ewidencjonowany przy pomocy kart rejestrujących wejście i wyjście. Stanowisko pracy w ramach umowy o pracę znajduje się w gabinecie kadr w budynku odwołującej się spółki przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Bezpośrednim przełożonym ubezpieczonej w <span class="anon-block">D.</span> jest <span class="anon-block">J. W.</span>, z którym <span class="anon-block">W. S.</span> ustala zakres zadań. W odwołującej spółce ubezpieczona pracuje na komputerze stacjonarnym.</p> <p>Czynności w ramach umowy zlecenia <span class="anon-block">W. S.</span> wykonuje w domu albo w <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie nie ma dedykowanego dla niej miejsca wykonywania zadań. Czasami w celu wykonania zadań dla zainteresowanej spółki ubezpieczona zostaje po godzinach w <span class="anon-block">D.</span>, w szczególności jeśli potrzebuje akt osobowych, które są przechowywane zarówno dla jednej, jak i drugiej spółki w siedzibie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Czas pracy <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> w <span class="anon-block"> (...)</span> nie jest ewidencjonowany. Co do zasady ubezpieczona nie wykonuje pracy na rzecz zainteresowanej spółki w godzinach pracy w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> W (...)</span> korzysta z laptopa służbowego należącego do ww. spółki lub z własnego laptopa. Swoją pracę w zainteresowanej <span class="anon-block"> spółce (...)</span> raportuje aktualnie do <span class="anon-block">M. S.</span>, wcześniej do <span class="anon-block">A. S.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s.)</em> </p> <p>Zakres czynności wykonywanych przez ubezpieczoną w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia częściowo się pokrywa. <span class="anon-block">W. S.</span> rozróżnia jednak zadania z umowy o pracę od zadań z umowy zlecenia, ponieważ czynności są wykonywane w stosunku do innych osób zatrudnianych przez różne podmioty. W celu wykonania ww. czynności ubezpieczona korzysta z programów <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> i programu Płatnik oraz programu administrowania benefitów, ale do każdego z tych programów ma osobne loginy i hasła dla każdej ze spółek.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s.)</em> </p> <p> <span class="anon-block">W. S.</span> przejęła w zainteresowanej i odwołującej spółce obowiązki <span class="anon-block">I. C.</span>, która na podobnych zasadach co ubezpieczona współpracowała z ww. spółkami. Zarówno ubezpieczona jak i <span class="anon-block">I. C.</span> wykonywały tożsame czynności związane ze sprawami kadrowo- płącowymi, z tą różnicą, że <span class="anon-block">W. S.</span> nie zajmowała i nie zajmuje się rozliczaniem płac w <span class="anon-block">(...)</span> i w <span class="anon-block"> (...)</span>. W odniesieniu do <span class="anon-block">I. C.</span> ZUS wydał decyzję o umorzeniu postepowania.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 524-525 a.s., decyzja – k. 68 a.s.)</em> </p> <p>Ubezpieczona nie zgłaszała wniosku o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu umowy zlecenia. Zależało jej na ww. umowie ze względu na większą swobodę decydowania, w jakim czasie wykonuje zadania.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span> – k. 517-518v. a.s.)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, aktach rentowych ZUS, aktach kontroli i aktach osobowych ubezpieczonej. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane, a Sąd nie znalazł podstaw by wiarygodność tych dokumentów podważać z urzędu. Nadto podstawą ustaleń faktycznych w sprawie były zeznania świadków: <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> oraz zeznającego w charakterze strony prezesa odwołującej się spółki i zainteresowanej <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a także ubezpieczonej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">S.</span>. Zeznania wyżej wskazanych osób sąd uznał za wiarygodne, spójne, wzajemnie uzupełniające się. Przedstawili oni spójny obraz funkcjonowania spółek, ich wzajemnych relacji i powiązań. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy.</p> <p>Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup> <!-- -->2</sup> § 1 pkt 2 k.p.c.</a> pominął dowód z oględzin nieruchomości <em> <!-- -->(postanowienie - k. 525 a.s</em>.). Okoliczności, na jakie miałby zostać dopuszczony i przeprowadzony ten dowód, zostały wykazane zeznaniami stron, świadków jak i zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Ponadto fakty te dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały istotnego znaczenia. Najważniejsze było ustalenie faktycznych czynności ubezpieczonej występującej w niniejszej sprawie. Uwzględnienie zaś tego wniosku przyczyniłoby się do zwłoki w postępowaniu.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje.</p> <p>W pierwszej kolejności w odniesieniu do wskazanych w odwołaniu zarzutów naruszenia przez organ rentowy przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a> należy zauważyć, że odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego <em> <!-- -->(uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 Nr 8, poz. 142; z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 Nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 Nr 16, poz. 529 i z dnia 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z dnia 28 października 2009 r., I UK 132/09, LEX nr 570121; z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, LEX nr 577811 i z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824).</em> Zaskarżona decyzja nie jest obciążona takimi wadami.</p> <p>Przechodząc do meritum, wskazać trzeba, że w ocenie Sądu Okręgowego odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Organ rentowy w zaskarżonej decyzji wskazał, że osoba ubezpieczona zatrudniona na podstawie umowy o pracę w <span class="anon-block"> spółce (...) sp. z o.o.</span> (u odwołującego płatnika składek) zawarła umowę zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...) sp. z o.o.</span> (zainteresowana spółka). Zdaniem organu rentowego umowa zlecenia zawarta z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> została zawarte w celu obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i 2 k.c.</a>, a przedmiot umowy został rozdzielony w sposób umożliwiający opłacanie wyłącznie składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodów uzyskanych z tytułu zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, o czym świadczą zdaniem ZUS przede wszystkim powiązania osobowe spółek.</p> <p>Przedmiotem sporu było zatem ustalenie, czy zawarte przez osobę ubezpieczoną z zainteresowaną spółką umowy zlecenia były wykonywane na rzecz tej właśnie spółki, czy na rzecz odwołującego się płatnika składek. W konsekwencji ustalić należało, czy odwołujący płatnik składek zobowiązany był do uwzględnienia w podstawie wymiaru składek w spornym okresie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne z tytułu przychodu z umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przez osobę ubezpieczoną zatrudnioną jednocześnie u odwołującego płatnika składek (<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>) na podstawie umowy o pracę.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 1;art. 4 pkt. 1 lit. a)">art. 4 pkt 1 lit a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) płatnikiem składek jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi.</p> <p>Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.</p> <p>Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 3)">art. 58 § 3 k.c.</a>).</p> <p>Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą w sytuacji, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Sprzeczność z ustawą ma miejsce także wtedy, gdy wynika z właściwości lub z natury określonych przepisów, przy braku wyraźnego zakazu dokonywania czynności prawnej określonej treści oraz gdy czynność prawna pozbawiona jest przepisanej formy.</p> <p>Natomiast czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, która z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem (<em> <!-- -->tak wyroki Sądu Najwyższego z 25 listopada 2004 r., I PK 42/04, OSNP 2005, Nr 14, poz. 209; z 25 stycznia 2005 r., II UK 141/04, OSNP 2005, Nr 15, poz. 235; z 29 marca 2006 r., II PK 163/05, OSNP 2007, nr 5-6, poz. 71). </em>Obejście ustawy to zachowanie podmiotu prawa, który napotykając prawny zakaz dokonania określonej czynności prawnej "obchodzi" go w ten sposób, że dokonuje innej niezakazanej formalnie czynności w celu osiągnięcia skutku związanego z czynnością zakazaną, a tym samym sprzecznego z prawem <em> <!-- -->(por. też wyrok Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2005 r., III UK 89/05, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 192).</em> </p> <p>Działanie zgodne z prawem nie zawsze jednak wyklucza obejście prawa. Zasada swobody umów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 351)">art. 351 k.c.</a>) czy też konieczność badania woli stron w stosunkach zobowiązaniowych, nie eliminuje skutku w postaci obejścia prawa, w tym przypadku polegającego na uniknięciu płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w wyższej kwocie. Konkluzja o obejściu prawa odnosi się bowiem do celu, jakiemu służyło sporządzenie dwóch oddzielnych umów, a nie do samej ich treści. Podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określony sposób. Dokument w postaci umowy nie jest niepodważalnym dowodem na to, że osoby go podpisujące, jako strony, faktycznie złożyły niewadliwe oświadczenie woli o treści zapisanej w tym dokumencie.</p> <p>Jeżeli zatem zawarta przez strony umowa była wykorzystywana instrumentalnie, to niewykluczone jest jej zakwestionowanie, jako podstawy (tytułu) podlegania ubezpieczeniom społecznym, nie ze względu na pozorność umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a>), lecz ze względu na obejście prawa. Taką wykładnię przyjęto w wyroku Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2009 r., OSNP 2010 nr 21-22, poz. 272, który prezentuje tezę, że zawarcie umowy o pracę nakładczą wyłącznie w celu niepłacenia wyższych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi obejście prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>). Równie bliskie stanowisko wyrażono w wyroku Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 144/12, w którym stwierdzono, że umowa zlecenia na pracę niewielkiej wartości (ilości), która nie jest pozorna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a>), może nie stanowić tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdy jej celem jest instrumentalne (przedmiotowe) wykorzystanie przepisów ubezpieczeń społecznych dla unikania wyższych składek na ubezpieczenia społeczne przez prowadzącego działalność gospodarczą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i § 2 k.c.</a>).</p> <p>Dla ustalenia czy umowa nie ma na celu obejścia ustawy zbadać należy cel jej zawarcia (causę). Istota umowy o świadczenie usług (umowy zlecenia), w oparciu o normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 735)">art. 734 i 735 k.c.</a> polega na tym, iż przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do wykonania za wynagrodzeniem określonej czynności faktycznej dla dającego zlecenie (zleceniodawca). Tak więc, celem tej umowy, czyli jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (określanym tradycyjnie w nauce prawa terminem causa), jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem.</p> <p>Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne potwierdzają, że osoba ubezpieczona faktycznie wykonywała czynności na podstawie umowy zlecenia na rzecz zainteresowanej spółki, a umowa zlecenia została zawarta w celu jej realizacji a nie obejścia prawa. W ocenie Sądu to zainteresowana spółka była beneficjentem usług wykonywanych przez osobę ubezpieczoną na podstawie umowy zlecenia. <span class="anon-block">W. S.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> wykonywała czynności <em> <!-- -->stricte</em> administracyjne, które nie przekładały się na zysk <span class="anon-block"> spółki (...)</span> czy <span class="anon-block"> (...)</span>. Ubezpieczona w ramach umowy zlecenia zajmowała się obsługą kadrowo-płacową dotyczącą wyłącznie zainteresowanej spółki. Ponadto Sąd miał na uwadze, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w stosunku do byłego pracownika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">I. C.</span> wykonującej co do zasady tożsame czynności, co <span class="anon-block">W. S.</span>, wydał decyzję o umorzeniu postepowania, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonej wydał decyzję o obowiązkowym podleganiu ubezpieczeniom społecznym u strony odwołującej się z tytułu realizacji czynności objętych umową zlecenia. Należy zauważyć, że czynności objęte umową zlecenia były skonkretyzowane w tej umowie i nie zostało wykazane, by sposób realizacji tych czynności odpowiadał cechom stosunku pracy określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> </p> <p>W związku z powyższym, Sąd uznał, że umowa zlecenia zawarta między osobą ubezpieczoną a zainteresowaną spółką jest ważna i nie prowadziła do obejścia prawa.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak trafnie wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 261/10, LEX Nr 784986 do oceny czynności prawnej, jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego może dojść ze względu na cel, do którego osiągnięcia czynność zmierza, rażąco krzywdzące działanie jednej ze stron, zachowanie nieuczciwe, nielojalne lub naruszające interesy osób trzecich, a przy ocenie tej konieczne jest dokonanie wartościowania zachowania z konkretnymi zasadami współżycia społecznego w kontekście skutku prawnego.</p> <p>W niniejszej sprawie ocena zawartej i realizowanej przez strony umowy zlecenia nie prowadzi do wniosku o jej nieważności.</p> <p>Postępowanie dowodowe wykazało, że każda ze spółek jest odrębnym i niezależnym podmiotem. Spółki powstały w różnym czasie, posiadają inne numery KRS, NIP, REGON. Spółki mają odrębne majątki i nie są powiązane kapitałowo. Odwołujący płatnik składek i zainteresowana spółka prowadzą różne działalności gospodarcze. Odwołujący płatnik składek specjalizuje się w kompleksowych dostawach podzespołów do energoelektroniki, elektrotechniki, automatyki, elektroniki oraz energetyki. Zainteresowana spółka zajmuje się działalnością serwisową, projektową, produkcyjną oraz doradczą. Głównym celem zainteresowanej spółki jest pomoc w rozwiązywaniu problemów technicznych klientów. Każda ze spółek w swoim obszarze działania regularnie współpracuje z wieloma firmami zarówno po stronie komponentów i usług, jak i klientów (mają innych obiorców, dostawców i kontrahentów). Spółki posiadają całkowicie różne struktury organizacyjne, w których wyodrębnione są inne działy związane z różnym rodzajem prowadzonych przez spółki działalności. Szacunkowa wartość sprzedaży odwołującego płatnik składek do zainteresowanej spółki wynosi zaledwie około 1%, zaś sprzedaży zainteresowanej spółki do odwołującego wynosi około 40%. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, ubezpieczonej i prezesa obu spółek, potwierdziły, że obowiązki ubezpieczonej - zatrudnionej u odwołującego płatnika składek - wykonywane na podstawie umowy zlecenia z zainteresowaną spółką nie mogły mieć wpływu na sytuację odwołującej się spółki, tym bardziej przysparzać jej bezpośrednich lubpośrednich korzyści.</p> <p>Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby umowa zlecenia zawarta z zainteresowaną spółką była zawarta w celu obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i 2 k.c.</a> Odwołująca spółka nie uzyskiwała jakiejkolwiek korzyści z tytułu świadczenia przez jej pracownika usług z tytułu umowy zlecenia zawartej z zainteresowaną spółką. Świadczą o tym wprost czynności ubezpieczonej, które były związane wyłącznie z zainteresowaną spółką. Powiązania obu spółek są niewątpliwe, co wynika z faktu, że obie spółki mają tego samego właściciela (<span class="anon-block">A. S.</span>), jednakże nie oznacza to, że nie mogą prosperować oddzielnie, nie mogą konkurować czy też nie mogą odpowiadać na potrzeby klientów. W konsekwencji zarzut organu rentowego związany z osobowymi powiązaniami między spółkami jest niezasadny. Ponadto sam ten fakt nie może prowadzić do uznania, że umowa zlecenia zawarta z zainteresowaną spółką została zawarta w celu obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, mając na uwadze, że organ rentowy przegrał proces w całości. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił zatem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, na mocy którego Sąd zasądził po 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu rentowego na rzecz odwołującego płatnika składek, zainteresowanej spółki oraz ubezpieczonej. Przy ustalaniu w niniejszej sprawie każdorazowego wynagrodzenia pełnomocnika zastępowanej strony miała zastosowanie regulacja § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Odsetki od tych kwot zasądzono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1);art. 98 § 1(1) zd. 1)">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> zd. 1 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->sędzia del. Wojciech Pudełko</em> </p> </div>