III U 645/23

<p>Sygn. akt III U 645/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 31 stycznia 2024r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Piotr Witkowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Marta Majewska-Wronowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024r. w Suwałkach</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. Ł.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>o emeryturę rolniczą</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">A. Ł.</span> </p> <p>od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>z dnia 1 grudnia 2023 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie; </em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">A. Ł.</span> na rzecz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</em> </strong> </p> <p>Sygn. akt III U 645/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 23.10.2023r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił <span class="anon-block">A. Ł.</span> prawa do emerytury rolniczej.</p> <p>Wskazał na art. 19 ust. 1 ustawy z dnia z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 208 ze zm.) zgodnie z treścią którego, emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat;</p> <p>2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem art. 20.</p> <p>Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy, do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy:</p> <p>1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990;</p> <p>2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.;</p> <p>3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.</p> <p>Ustęp 3 art. 20 stanowi, że przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.</p> <p>Przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 01.01.1983r. do 19.01.1984r. Natomiast łączny staż pracy w gospodarstwie rolnym oraz podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu wyniósł 24 lata 1 miesiąc i 23 dni.</p> <p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">A. Ł.</span> domagała się jej zmiany, uwzględnienia do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 01.01.1983r. do 01.01.1984r. i przyznania prawa do emerytury rolniczej. Zarzuciła organowi rentowemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <p>- art. 19 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, które skutkowało odmową przyznania prawa do emerytury rolniczej w sytuacji, gdy w rzeczywistości wykonywała ona pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 01.01.1983r. do dnia 01.01.1984 r. i przy uwzględnieniu tego okresu spełniała warunki do przyznania jej emerytury rolniczej na podstawie wskazanego przepisu;</p> <p>- art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, polegające na odmowie zaliczenia do okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników okresu w którym wykonywała pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w dniach od 01.01.1983 r. do dnia 01.01.1984r., w sytuacji, gdy z treści tego przepisu wynika, że okres ten winien być uwzględniony przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej.</p> <p>Argumentowała w uzasadnieniu, że uwzględniony przez organ rentowy okres ubezpieczeniowy wyniósł 24 lata 1 miesiąc 23 dni, natomiast w spornym okresie wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym rodziców <span class="anon-block">C.</span> i <span class="anon-block">W. C.</span>. Przedstawione też dotychczas dowody w dostatecznym stopniu potwierdzają, że wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od odwołującej się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji i wskazał, że udokumentowany okres pracy w gospodarstwie rolnym i podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników odwołującej się wynosi 24 lata 1 miesiąc 23 dni. Odnośne spornego okresu wskazał, że odwołująca pracowała poza gospodarstwem rolnym, początkowo w Urzędzie Gminy w <span class="anon-block">B.</span>, a następnie w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Z tego względu nie mogła podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin - jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców. Po wniesieniu odwołania organ rentowy powtórnie zweryfikował poprawność decyzji z dnia 23.10.2023r. i ustalił, że na dzień wydania kolejnej decyzji z dnia 01.12.2023 r. <span class="anon-block">A. Ł.</span> udokumentowała okres pracy w gospodarstwie rolnym i podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres 23 lat 9 miesięcy i 5 dni. Zmiana tego okresu wynika z wyłączenia okresu pracy poza gospodarstwem rolnym i podlegania z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu.</p> <p>Przy wydawaniu decyzji organ rentowy wziął pod uwagę następujące okresy pracy w gospodarstwie rolnym oraz podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników:</p> <p>- <span class="anon-block">(...)</span> – 31.12.1982r. - praca w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia,</p> <p>- 01.10.1999r. - 31.03.2000r. - podlegania ubezpieczenia społecznego rolników (okres odpisanych składek z powodu przedawnienia)</p> <p>- 01.04.2002r. – 07.07.2020 r. - podlegania ubezpieczenia społecznego rolników</p> <p>Odwołująca się urodziła się po 31 grudnia 1948 r. i dlatego do ww. okresu nie doliczono okresów pracy poza rolnictwem.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Odwołania za uzasadnionego nie można uznać było. </strong> </p> <p> <span class="anon-block">A. Ł.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span> z d. <span class="anon-block">C.</span>) od 11.05.2020r. jest uprawniona do renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.</p> <p>Decyzją z dnia 18.01.2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> przyznał odwołującej się prawo do emerytury począwszy od <span class="anon-block">(...)</span>tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. W związku z pobieraniem świadczenia z ZUS przyznana renta rolnicza decyzją z dnia 28.01.2022r. została wstrzymana.</p> <p>W dniu 16.10.2023r. odwołująca się złożyła wniosek o emeryturę rolniczą.</p> <p>Odwołująca przed organem rentowym wykazała, że od 03.01.1962r. do 19.01.1984r. mieszała we wsi <span class="anon-block">S. S.</span> gmina <span class="anon-block">B.</span>, gdzie znajdowało się gospodarstwo rolne jej rodziców. Właścicielem był <span class="anon-block">C. C. (3)</span> (ojciec odwołującej się). Gospodarstwo miało powierzchnię ok. 18 ha.</p> <p>Od 01.09.1982r. do 30.09.1983r. odwołująca się była zatrudniona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Urzędzie Gminy w <span class="anon-block">B.</span>, od 01.09. do 30.11.1982r. jako stażysta, a od 01.12.1982r. do 30.09.1983r. jako referent. Na mocy porozumieniu między zakładami pracy od 01.10.1983r. przeszła do pracy w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na stanowisko referenta ds. handlu. Pracowała do 30.10.1991r., ale sporny był okres od 01.01.1983r. do 01.01.1984r.</p> <p>W spornym okresie od 01.01.1983r. do 01.01.1984r. odwołująca się pracowała na gospodarstwie rolnym rodziców pomagając przy czynnościach związanych z hodowlą tuczników oraz przy pracach w polu. Czynności związane z karmieniem trzody, sadzeniem ziemniaków, sianiem zboża etc. wykonywała przed pracą i po pracy. Była jedyną córką, która w tym okresie mogła wspomóc rodziców, młodsza była za młoda żeby wykonywać rolnicze czynności, natomiast starsza uczyła się w <span class="anon-block">B.</span>. W dniu 03.07.1983r. odwołująca się zawarła związek małżeński z <span class="anon-block">R. Ł.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>). Mąż przyjeżdżał do odwołującej się tylko jak miał wolne od pracy.</p> <p>Sąd odstąpił od dopuszczenia dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez odwołującą się, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowody oraz wyjaśnienia odwołującej, a także doświadczenie życiowe dawały jednoznaczną podstawę do przyjęcia, że w spornym okresie odwołująca się pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i pomagała w jego prowadzeniu. Dopuszczenie dowodu z zeznań świadków nie wniosłoby nic nowego, a jedynie doprowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postepowania w sprawie.</p> <p>Rozważając sytuację odwołującej się należy ponownie przytoczyć treść art. 20 ust. 1 ustawy, do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy:</p> <p>1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990;</p> <p>2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.;</p> <p>3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.</p> <p>Natomiast, i to jest istotne w sytuacji odwołującej się – zgodnie z ustępem 3 art. 20 ustawy - przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.</p> <p>Spornym okresem był czas od 01.01.1983r. do 01.01.1984r. Okres te nie mógł być zaliczony do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników – gdyż takiemu odwołująca się nie podlegała. Natomiast z racji na jej datę urodzenia, nie mógł być uwzględniony z racji na przepisy emerytalne („pracownicze”). Nie ulega wątpliwości, że odwołująca ukończyła wiek emerytalny ale nie wykazała, że posiadana wymagany art. 19 ust. 1 ustawy, staż ubezpieczeniowy w wymiarze co najmniej 25 lat.</p> <p>Konkludując, mimo że nie ulega wątpliwości, iż w spornym okresie odwołująca się pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców, to żaden przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> nie daje podstaw do uwzględnienia go do stażu wymaganego przy emeryturze rolniczej i tym samym przyznaniu emerytury rolniczej. Ponadto odwołującej się emerytury nie można było przyznać i z tego względu, że niesporny okres pracy odwołującej się na gospodarstwie rolnym rodziców i ubezpieczenia rolniczego w istocie swojej wynosi 23 lata, 9 miesięcy i 5 dni. Niesporny okres pracy na gospodarstwie rolnym od 16 roku życia to od <span class="anon-block">(...)</span> do 31.12.1982r. (4 lata , 11 miesięcy i 28 dni). Okresy zaś ubezpieczenia rolniczego to od 01.10.1999r. do 31.03.2000r. (6 miesięcy) i od 01.04.2002r. do 07.07.2020r. (18 lat 3 miesiące i 7 dni).</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(1);art. 477(1) § 1)">art. 477^{<!-- -->1} §1 k.p.c.</a> orzeczono, jak w punkcie 1 wyroku i oddalono odwołanie.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego rozstrzygnięto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 99)">art. 98 §1, §1^{<!-- -->1}, art. 99 k.p.c.</a> w zw. z §9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023. poz. 1935 ze zm.).</p> <p>mt</p> </div>