IV SA/Wa 1570/14

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezprzedmiotowe postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE M. K. wnioskiem z dnia 22 października 2014r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie wszczętej z jego skargi na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca oświadczył, że ma troje dzieci, nie osiąga dochodów, a posiadany majątek służy do prowadzenia działalności gospodarczej (z akt sprawy wynika, że wnioskowana prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] w B.). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 października 2014 wezwał skarżącego do nadesłania – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: 1) wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont; 2) dokumentu potwierdzającego dochód ewentualnie stratę osiągniętą w ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; 3) oświadczenia o wszystkich źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania (w szczególności należy wyjaśnić, skąd skarżący czerpią środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności, utrzymanie domu, skoro z formularza PPF wynika, że nie uzyskuje on żadnych dochodów), 4) odpisu umowy kredytu bankowego, o którym mowa w rubryce 5 i 9 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty; 5) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości - np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz, itp.); 6) w związku z informacją zawartą w rubryce 7 formularza PPF, że skarżący posiada lokal warsztatowy i lokale użytkowe, do złożenia oświadczenia, czy skarżący osiągają dochód z którejś ze wskazanych nieruchomości, np. w postaci opłaty za wynajem, jeśli tak to w jakiej miesięcznej wysokości. M. K. nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowym przyjęto, iż "wykazanie" oznacza rzetelne udokumentowanie, że podstawy przyznania prawa pomocy rzeczywiście zachodzą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007r., sygn. akt I FZ 511/07). Przyjmuje się, ze strona ma przekonać referendarza (Sąd), że znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt II FZ 721/10). W praktyce za niewystraczające, jest uznawane samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Referendarz stwierdza, że o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącego w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej. M. K. nie wykazał w przekonujący sposób, że poniesienie kosztów sądowych tej sprawy zachwieje jego sytuacją materialną i bytową w taki sposób, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Trzeba tymczasem podkreślić, że prawo pomocy nie może zostać przyznane jeżeli nie ma pewności, że strona wnioskująca o tę pomoc nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub pełnych (prawo pomocy w zakresie częściowym) kosztów postępowania. Finansowanie prawa pomocy ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być interpretowane na korzyść osoby wnioskującej i podlegają wyjaśnieniu w trybie art. 255 wskazanej ustawy. Powołany przepis uprawnia referendarza (Sąd) rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy do domagania się od wnioskodawcy informacji innych niż te, które ujawnił we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Trzeba podkreślić, że dokumenty źródłowe, o które został wezwany M. K. wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), a postępowanie uzupełniające w sprawie zostało przeprowadzone ze względu na wątpliwości, jakie zrodziły się przy ustalaniu okoliczności majątkowych opisanych we wniosku PPF. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych oraz informacji dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej. Na podstawie tych m.in. dokumentów referendarz sądowy zamierzał zweryfikować oświadczenie strony, że nie osiąga żadnych dochodów. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 P.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl). M. K. nie współpracując z Sądem w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazał, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) ani też, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.