II OSK 3060/20

SENTENCJA Dnia 15 grudnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. J., J. J. i D. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. J., J. J. i D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 56/20 w sprawie ze skargi Z. J., J. J. i D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia ściany zewnętrznej budynku do stanu poprzedniego postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 56/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu oddalił skargę Z. J., J. J. i D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] (DWINB) z [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia ściany zewnętrznej budynku do stanu poprzedniego. Od powyższego wyroku skarżący wywiedli skargę kasacyjną, w której zawarto - na podstawie "art. 63 § 3" (stronie skarżącej zapewne chodziło o przepis art. 61 § 3 – uwaga Sądu) w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) - wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (PINB) z [...] września 2019 r. (decyzja organu I instancji) ze względu na to, że wykonanie tych decyzji stanowi dla skarżących niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody materialnej i niemajątkowej oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu wniosku zwraca się uwagę, że koszty wykonania prac przywracających stan pierwotny budynku wyniosą co najmniej kilkanaście, a może nawet kilkadziesiąt złotych, na które będą składać się koszty związane z usunięciem efektów już wykonanych prac, w szczególności zamurowaniem (pomniejszeniem) otworów okiennych oraz demontażem nowo zamontowanej stolarki okiennej i montażem nowej stolarki. Ponadto, zdaniem skarżących, wykonanie ww. decyzji w obecnej sytuacji epidemicznej, skutkować może realnym narażeniem skarżącej D. K., która zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, na znacznie większe ryzyko zakażenia wirusem, ze względu na to, że skarżąca zmuszona będzie przebywać w tym samym lokalu wraz z obcymi osobami – zleceniobiorcami, wykonującymi roboty budowlane. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła H. W. reprezentowana przez H. W., wnosząc o: 1) odrzucenie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie: 2) oddalenie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pisma uczestniczka postępowania podnosi, że D. K. jaki architekt z zawodu, niezależnie od obowiązującej jej etyki zawodowej ma również wiedzę specjalistyczną, jakie skutki powoduje samowola budowlana. Wskazuje, że wydatki o podobnej wysokości poniosła w trakcie sprawy o naprawę dachu przed PINB (mimo ich gotowości do jego naprawy) na ciągle przedkładane ekspertyzy czy koszty adwokackie. Odnośnie zaś twierdzeń, że istniejący wirus stanowi przeszkodę w kontynuacji prac budowlanych, zdaniem uczestniczki, nie ma to żadnego znaczenia, bowiem jako osoba samotna może w tym czasie mieszkać w lokalu użyczonym lub wynajętym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez Sąd, na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 tej ustawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 Ppsa, w przypadku gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77). Regułą jest, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej nie powoduje skutku suspensywnego, czyli nie wstrzymuje co do reguły wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 1 Ppsa). Dalsze reguły zawarte w Ppsa odnośnie możliwości nadania skardze takiego skutku wymagają przeto wykładni zwężającej. Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca powinna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Ponadto, w przypadku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie chodzi o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (vide: postanowienie NSA z 12 września 2013 r., I FZ 311/13, LEX nr 1363509). Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania tzw. ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Przekładając powyższe na realia sprawy należy wskazać, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – w ocenie Sądu – nie wykazali okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, albowiem podawane przez nich okoliczności nie stanowią wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 Ppsa. Nie jest bowiem wystarczające powołanie się przez wnioskodawców ogólnie na okoliczność poniesienia nakładów finansowych (nawet subiektywnie wysokich) na usunięcie skutków już wykonanych robót budowlanych, bez podania rzeczywistych i konkretnych kosztów niezbędnych do poniesienia w związku z wykonaniem decyzji nakazowej. Przyjmując nawet, że koszt ten oscyluje w granicach kilku tysięcy złotych, Sąd nie ma dostatecznych informacji, aby ustalić czy wydatek takiej kwoty będzie miał istotny wpływ na sytuację majątkową skarżących. Okoliczność, że poniesienie kosztów wykonania decyzji nakazowej skutkować będzie uszczupleniem majątku skarżących jest oczywista, nie jest to jednak wystarczające do wstrzymania wykonania aktu. Sąd nie wie w jakiej kondycji finansowej znajdują się skarżący, jakim majątkiem dysponują. Sąd nie może domyślać się, czy wydatek kilku tysięcy złotych może doprowadzić do poniesienia "znacznej szkody" w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa przez skarżących. Wnioskodawcy oczekując, że ich wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie powinni właściwie go uzasadnić, niniejszej sprawie tego nie uczyniono w sposób, który mógłby prowadzić do jego uwzględnienia. Ogólnikowe przywołanie podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z art. 61 § 3 Ppsa nie mogło skutkować uwzględnieniem wniosku. Skarżący wskazali dodatkowo w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że w związku z wprowadzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanem epidemii, nie jest możliwe wykonanie nałożonych decyzją obowiązków, bez naruszania obostrzeń zapobiegających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2. Sąd Naczelny stwierdza przeto, że podniesiona przez wnioskujących argumentacja nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Obowiązujące aktualnie rozporządzenie Rady Ministrów z 1 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów, w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 2132) nie przewiduje zakazu prowadzenia lub ograniczenia prowadzenia robót budowlanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tak samo zresztą jak obowiązujące w dacie wniesienia skargi kasacyjnej rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.