II OZ 1147/05

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. i M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 377/05 o odmowie dopuszczenia K. i M. C. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Warszawie na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 20. 12. 2004 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia K. i M. C. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Warszawie na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 20. 12. 2004 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Sąd I instancji stwierdził, iż fakt, że K. i M. C. posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego wolnostojącego przy ul. [...], że mieszkają w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, nie stanowi podstawy do uznania ich za stronę w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie Sądu nie wykazali bowiem, że są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie legitymują się interesem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wnioskodawcy jedynie w postępowaniu wewnątrz spółdzielczym mogą występować przeciwko zamiarom spółdzielni do zabudowy terenu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. i M. C. domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia K. i M. C. stwierdzili, iż w ugodzie zawartej przed Sądem powszechnym Spółdzielnia zobowiązała się do przeniesienia na ich rzecz własności domu wraz z prawem użytkowania wieczystego działki. Ugoda ta wbrew prawu przez Spółdzielnię nie została zrealizowana. Niezależnie od powyższego skarżący stwierdzili, iż to z ich inicjatywy stwierdzono nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co w konsekwencji spowodowało wydanie postanowienia, którego przedmiotem jest postanowienie objętego skargą Spółdzielni w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe zażalenie Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa w Warszawie wniosła o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji miał na uwadze wyłącznie to, że skoro skarżący są członkami Spółdzielni i nie wykazali przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. to tym samym brak jest podstaw do dopuszczenia ich do udziału w niniejszym postępowaniu. Zauważyć należy, iż ocenę wniosku o dopuszczalności do udziału w postępowaniu sądowym winien był Sąd I instancji przeprowadzić w aspekcie przepisu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), a nie art. 28 k.p.a. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż kwestia statusu członków spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przyznania im przymiotu strony była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzeczeniach tych rzeczywiście dominuje stanowisko, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony. Przepisy nie przyznają bowiem członkom spółdzielni mieszkaniowych prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 kc. W stosunkach zewnętrznych członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest jednak wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 listopada 2002 r. w sprawie I C 1118/00 w wyniku zawartej ugody Spółdzielnia zobowiązała się między innymi do podjęcia czynności zmierzających do przeniesienia na rzecz małż. K. i M. C. prawa własności domu wraz z prawem użytkowania wieczystego działki, na której dom ten jest usytuowany. Brak jest jednak w aktach sprawy danych wskazujących na przyczyny braku realizacji powyższej ugody, a zawarte we wniesionym zażaleniu oświadczenie skarżących wskazuje, iż do wykonania ugody z przyczyn zależnych od Spółdzielni nie doszło. Dla oceny wniosku małż. K. i M. C. o dopuszczenie do udziału w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma kwestia przyczyn braku realizacji przez Spółdzielnię prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, gdy określony podmiot prawny zobowiązany do wykonania prawomocnego orzeczenia Sądu (a taki walor ma zawarta ugoda przed sądem powszechnym) nie stosuje się do tegoż aktu, a negatywne skutki prawne braku realizacji tegoż orzeczenia obciążają wierzyciela, w tym przypadku skarżących. Niemniej jednak powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia przed Sąd I instancji poprzez złożenie stosownych oświadczeń we wskazanym wyżej zakresie zarówno przez skarżących, jak i Spółdzielnię. Po wyjaśnieniu powyższych kwestii Sąd I instancji wniosek skarżących winien poddać ocenie w aspekcie realizacji dyspozycji przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. przy uwzględnieniu uwag wyżej przedstawionych. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art.197 § 2 p.p.s.a. uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.