I OW 189/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta m.st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Wójtem Gminy W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy W. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej UZASADNIENIE Prezydent m.st. Warszawy, po otrzymaniu z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. pisma z dnia 15 maja 2017 r. w sprawie umieszczenia M.G. w Domu Pomocy Społecznej, pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Wójtem Gminy W. w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu M.G. do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, poprzez wskazanie jako organu właściwego Wójta Gminy W. Organ stwierdził, że M.G. jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1769), co czyni gminę jego ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały gminą właściwą do rozpatrzenia wniosku w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej. Organ stwierdził także, że M.G. był kierowany decyzją Prezydenta m.st. Warszawy do Domu Pomocy Społecznej w 2013 r., jednakże w związku z jego rezygnacją z pobytu w Domu Pomocy Społecznej w B. w 2015 r. uchylono wszystkie decyzje dotyczące pobytu M.G. w tej placówce, a więc Prezydent m.st. Warszawy nie jest już organem właściwym w sprawie. Wójt Gminy Wiśniewo nie złożył odpowiedzi na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość w sprawach należących do sądów administracyjnych objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że spory o właściwość rozstrzyga między organami jednostek samorządu terytorialnego wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny. Organy będące w sporze w rozpoznawanej sprawie nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Z akt sprawy wynika, że na wniosek M.G. z dnia 12 maja 2017 r. przebywającego w Samodzielnym Wojewódzkim Zespole Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Warszawie Pododdziale Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych przy ul Nowowiejskiej 27, wszczęto postępowanie w sprawie skierowania go do domu opieki społecznej, przesyłając dokumentację do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., zgodnie z ostatnim stałym zameldowaniem wnioskodawcy. Wójt Gminy W. stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawie przesłał wniosek Prezydentowi m.st. Warszawy, co w uwagi na uznanie przez Prezydenta m.st. Warszawy swojej niewłaściwości zainicjowało spór negatywny między tymi organami, do którego rozpoznania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Co do zasady, właściwą miejscowo jest więc gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to skierowanie w dacie kierowania tej osoby do domu pomocy (post. NSA z dnia 22 lipca 2009 r., I OW 60/09). Z akt sprawy wynika jednak, że M.G. jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. W kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazano, że M.G. nie jest w stanie wskazać adresu pobytu po zakończeniu hospitalizacji, podając adres w B., na terenie gminy W., jako adres ostatniego zameldowania na pobyt stały. Fakt, że zainteresowany może po wyjściu ze Szpitala przebywać na terenie Gminy Warszawa nie oznacza jednakże, że można uznać właściwość Prezydenta m.st. Warszawy w tej sprawie (podobnie w post. NSA z dnia 13 marca 2012 r., I OW 218/11). W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania, nie bada się, zatem jej zamiaru, co do stałego pobytu, lecz ustala jej status, a gminą właściwą do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (por. post. NSA z dnia 4 lipca 2008 r., I OW 30/08). Gdy stroną postępowania jest osoba bezdomna, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, na co wskazuje art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Z faktu udzielenia pomocy społecznej stronie, która znalazła się na terenie gminy objętej zakresem właściwości działania organu pomocy społecznej, nie można wywodzić właściwości organu w zakresie konieczności udzielania dalszej pomocy takiej stronie na przyszłość, o ile możliwe jest ustalenie organu właściwego na gruncie przepisów regulujących właściwość ustawową organów (por. post. NSA z dnia 13 października 2010 r., I OW 111/10), toteż fakt wszczęcia procedury na terenie innej gminy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przesądza o właściwości tej gminy do rozpatrzenia wniosku. W związku z decyzją nr [..] z dnia [..] marca 2015 r. uchylającą w całości z dniem 23 lutego 2015 r. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [..] marca 2013 r., nr [..] oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [..] kwietnia 2014 r., nr [..], Prezydent m.st. Warszawy nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku na mocy art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym należało wskazać Wójta Gminy W., jako organ właściwy w sprawie, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, orzekł jak w sentencji.