I FZ 549/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 755/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 marca 2012r., Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2006 r. postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 marca 2012r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2006 r. Sąd wskazał, że Spółka prowadzi działalność, a wykazane przez nią w oświadczeniu przychody kształtują się na poziomie rzędu kilkunastu milionów złotych w roku 2011, więc wykazana przez Spółkę w ubiegłym roku strata nie przesądza jeszcze, iż Spółka utraciła płynność finansową i nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Powoływany w uzasadnienie wniosku o zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych fakt zajęcia środków na koncie bankowym Spółki w postępowaniu egzekucyjnym nie dowodzi braku tych środków, a jedynie ograniczenia w możliwości dysponowania nimi. Ponadto referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż jak wynika ze złożonego przez nią oświadczenia dysponuje środkami trwałym o wartości 526.399,81 zł. Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik Spółki zaskarżając orzeczenia w całości i zarzucając mu: - błędną ocenę wniosku strony w zakresie zwolnienia od obowiązku poniesienia opłaty sądowej od wniesionej skargi i w konsekwencji przyjęcie, że brak jest przesłanek do zwolnienia strony od kosztów sądowych, - oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym z daty złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, z pominięciem późniejszym okoliczności podnoszonych przez stronę, a wskazujących na pogorszenie sytuacji majątkowej Spółki i w konsekwencji uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie skarżącej od wniesienia opłaty od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Aktualnie zatrudnia jednego pracownika. Ponadto zbycie środków trwałych Spółki w celu uregulowania zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. de facto pozbawiło Spółkę możliwości "reaktywacji" działalności w branży budowlanej. Spółka nie może dysponować środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym. Kwota 9.000 zł stanowi bowiem odsetki od udzielonych gwarancji bankowych i jako taka nie podlega swobodnej dyspozycji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd I instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że strona nie spełniła warunków przyznania tego prawa określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, podejmowanym na wniosek osoby, w której interesie jest wypełnienie przesłanek przyznania prawa ubogich. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie strona nie zgadzając się z oceną jej sytuacji finansowej, dokonaną przez Sąd I instancji, nie zobrazowała w żaden sposób podnoszonych w zażaleniu okoliczności. Nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność zbycia środki trwałych, ponadto nie odniosła się do twierdzeń Sądu I instancji, że wykazane przez nią w oświadczeniu przychody kształtowały się na poziomie rzędu kilkunastu milionów złotych w 2011 r. i tym samym wykazana przez Spółkę strata nie przesądza jeszcze, że Spółka utraciła płynność finansową i nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Tym samym Sąd II instancji nie miał możliwości szerszej oceny sytuacji Spółki niż dokonał tego Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że Spółka wykazała, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., co implikowałoby konieczność udzielenia jej pomocy ze środków budżetowych. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.