I C 1060/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 8 lutego 2024 roku</p> <p>Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący: asesor sądowy Wojciech Chojnicki</p> <p> Protokolant: Monika Mielcarska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 roku w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. S.</span> </strong> </p> <p>o <strong> <!-- -->zapłatę</strong> </p> <p>1.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 153,40 zł (sto pięćdziesiąt trzy złote czterdzieści groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 września 2019 roku do dnia zapłaty,</p> <p>2.  przyznaje radcy prawnemu <span class="anon-block">M. N.</span> od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wynagrodzenie w kwocie 73,80 zł (siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy),</p> <p>3.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 294,29 zł (dwieście dziewięćdziesiąt cztery złote dwadzieścia dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p> <em> <!-- -->asesor sądowy </em> </p> <p> <em> <!-- --> Wojciech Chojnicki </em> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">W.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">W. S.</span> kwoty 153,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 września 2019 r. do dnia zapłaty oraz kosztów sądowych w kwocie 30 zł.</p> <p>Uzasadniając żądanie powódka wskazała, że w dniu 5 września 2019 r. pozwana podróżowała komunikacją miejską we <span class="anon-block">W.</span> bez ważnego biletu. W związku z tym zobowiązana jest do zapłaty opłaty dodatkowej oraz opłaty za przejazd w łącznej kwocie dochodzonej pozwem. Pomimo wystawionego wezwania do zapłaty pozwana nie uregulowała należności. Powódka wyjaśniła, że wysokość opłaty dodatkowej wynika z uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 października 2017 r. w sprawie ustalenia cen za usługi przewozowe świadczone środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>W dniu 11 lutego 2021 r. referendarz sądowy, uwzględniając żądanie pozwu, wydał w postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty.</p> <p>W dniu 12 grudnia 2022 r. referendarz sądowy ustanowił kuratora dla nieznanej <br/>z miejsca pobytu pozwanej w osobie radcy prawnego <span class="anon-block">M. N.</span>.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator pozwanej wniosła o oddalenie powództwa <br/>i przyznanie jej wynagrodzenia. Oświadczyła, że zaprzecza wszystkim okolicznościom przedstawionym w pozwie. W szczególności zakwestionowała, by w dniu 5 września 2019 r. pozwana korzystała ze środków komunikacji miejskiej we <span class="anon-block">W.</span> bez ważnego biletu. Podniosła, że powódka jako jedyny dowód na poparcie swojego roszczenia przedstawiła odpis wezwania do zapłaty, jednakże zamieszczony na nim podpis jest nieczytelny i nie pozwala na zweryfikowanie czy został złożony przez pozwaną oraz czy został jej doręczony.</p> <p>W piśmie z dnia 10 sierpnia 2023 r. powódka wniosła dodatkowo o zasądzenie od pozwanej kosztów doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika w kwocie 190,49 zł oraz kwoty 73,80 zł uiszczonej tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong> </p> <p>W dniu 8 grudnia 1995 r. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> podjęła uchwałę w sprawie utworzenia <span class="anon-block">(...)</span> pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span> powierzono wykonywanie zadań o charakterze użyteczności publicznej służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspakajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty z zakresu przewozu osób i bagażu środkami komunikacji miejskiej oraz kontroli dokumentów uprawniających do przewozu osób lub bagażu środkami miejskiej komunikacji tramwajowej i autobusowej organizowanej przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> została zawiązana i wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Okoliczności bezsporne, </em> </strong> <em> <!-- -->a nadto dowody: pełnomocnictwo (k. 33-3v), uchwała (k. 7-11), protokół (k. 12-12v).</em> </p> <p>W dniu 5 września 2019 r. pozwana <span class="anon-block">W. S.</span> podróżowała komunikacją miejską we <span class="anon-block">W.</span> bez ważnego biletu. Fakt ten stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej o godzinie 20:01. W związku z tym kontroler wystawił wezwanie do zapłaty nr <span class="anon-block"> (...)</span> na łączną kwotę 153,40 zł, na którą składały się: należność przewozowa w kwocie 3,40 zł oraz opłata dodatkowa w wysokości 150 zł (zgodnie z § 8 uchwały <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 października 2017 r. w sprawie ustalenia ceny za usługi przewozowe świadczone środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> oraz sposobu ustalania wysokości opłaty dodatkowej i manipulacyjnej). Dokument zawierał numer PESEL pozwanej oraz numer jej dowodu osobistego i został przez nią podpisany. Pozwana była zobowiązana do zapłaty powyższej kwoty <br/>w terminie 14 dni.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowody:</em> </strong> <em> <!-- --> wezwanie do zapłaty nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 2v), uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 października 2017 r. w sprawie ustalenia ceny za usługi przewozowe świadczone środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> oraz sposobu ustalania wysokości opłaty dodatkowej i manipulacyjnej (k. 77-79).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Powyższy stan faktyczny</strong> Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez powódkę dokumenty i ich kserokopie. W większości ich prawdziwość oraz moc dowodowa nie była kwestionowana przez kuratora pozwanej, a i Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Sąd podziela przy tym stanowisko, że jeśli złoże do akt sprawy kopie dokumentów, tak jak w niniejszej sprawie, nie zostały zakwestionowane, to nie ma obowiązku złożenia ich oryginałów (ani poświadczonych kopii), a Sąd powinien ocenić moc dowodową niepoświadczonych kserokopii, zgodnie z zasadami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 KPC</a> (wyrok SN z 25.11.2015 r., IV CSK 52/15).</p> <p>Kurator pozwanej zakwestionowała jedynie dokument w postaci wezwania do zapłaty. <br/>W szczególności podnosiła, że zamieszczony na nim podpis jest nieczytelny i nie pozwala na zweryfikowanie czy został złożony przez pozwaną oraz czy odpis wezwania został jej doręczony. Aby stwierdzić czy podpis rzeczywiście został nakreślony przez pozwaną należało zasięgnąć wiadomości specjalnych, w szczególności przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na stronie pozwanej, jako że z faktu tego wywodziła korzystne dla siebie skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 KC</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 253;art. 253 zd. 1)">art. 253 zd. 1 KPC</a>). Kurator, mimo, że jest radcą prawnym, nie złożyła wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu wobec czego nie sprostała spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu, zaś Sąd nie znalazł podstaw by taki dowód przeprowadzić z urzędu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. </strong> </p> <p>Podstawę prawną roszczenia stanowiły przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 ()">ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe</a> (tekst jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 1983), zwanej dalej ustawą, stanowiące uszczegółowienie kodeksowej regulacji umowy przewozu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 774)">art. 774 i nast. KC</a>).</p> <p>Zgodnie z art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Zgodnie z treścią art. 33a ust. 3 tej ustawy, w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona pobiera właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawia wezwanie do zapłaty. Nadto, w myśl art. 33a ust. 5 ustawy, w razie posiadania przez podróżnego ważnego dokumentu przewozu, którego nie miał podczas przejazdu, do zwrotu i umarzania należności za przewóz i opłaty dodatkowej stosuje się przepis ust 4 zdanie drugie. Przywołana regulacja z ust. 4 wskazuje, że pobrana należność za przewóz i opłata dodatkowa, po uiszczeniu opłaty manipulacyjnej odpowiadającej kosztom poniesionym przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego, podlegają zwrotowi, a w przypadku wezwania do zapłaty – umorzeniu, w przypadku udokumentowania przez podróżnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przewozu, uprawnień do bezpłatnego lub ulgowego przejazdu.</p> <p>W okolicznościach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że w dniu 5 września 2019 r. pozwana, wsiadając do środka komunikacji zbiorowej, zawarła z powódką umowę przewozu. Potwierdza to wezwanie do zapłaty, na którym znajduje się podpis pozwanej. Należy przy tym zaznaczyć, że legitymacja procesowa czynna powódki w niniejszej sprawie nie została zakwestionowana przez kuratora pozwanej.</p> <p>Pozwana nie wykonała umowy w sposób właściwy bowiem podróżowała bez ważnego dokumentu przewozu, to jest biletu. W związku z tym zobowiązana jest do zapłaty zarówno opłaty za przewóz w kwocie 3,40 zł jak i opłaty dodatkowej - 153,40 zł. Wysokość tych opłat nie była kwestionowana przez kuratora pozwanej. W szczególności nie można w ten sposób potraktować ogólnikowego oświadczenia zawartego w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że "zaprzecza wszystkim okolicznościom przedstawionym w pozwie”. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że tego typu „zarzut” nie wywołuje żadnych skutków prawnych.</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 KC</a> uznając za zasadne naliczenie ich od dnia 20 września 2019 r. Pozwana była zobowiązana do zapłaty dochodzonej kwoty w terminie 14 dni od dnia wystawienia wezwania, tj. do dnia 19 września 2019 r., a więc od dnia następnego pozostaje w opóźnieniu i zobowiązana jest do świadczenia odsetkowego.</p> <p>Pozwana była w niniejszej sprawie reprezentowana przez kuratora. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanej dalej „kuratorem” ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 16;art. 16 ust. 3)">art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – prawo o adwokaturze</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 225;art. 225 ust. 3)">art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosiła 154 zł wobec czego wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego wynosiłoby, zgodnie z przepisami przywołanych rozporządzeń, 90 zł. Czterdzieści procent tej kwoty to 36 zł, wobec czego wynagrodzenie należało zasądzić w kwocie minimalnej - 60 zł, powiększając je o wartość podatku od towarów i usług.</p> <p>O kosztach procesu Sądu orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2;art. 98 § 3)">art. 98 § 1-3 KPC</a> obciążając nimi w całości pozwaną, jako przegrywającą proces. Na koszty te, poniesione przez powódkę w łącznej kwocie 294,29 zł, złożyły się: zaliczka na poczet wynagrodzenia kuratora - 73,80 zł, opłata od pozwu - 30 zł oraz koszty doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika sądowego - 190,49 zł.</p> <p> <em> <!-- -->asesor sądowy </em> </p> <p> <em> <!-- --> Wojciech Chojnicki</em> </p> </div>