I GZ 433/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 634/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. B. na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 lipca 2014 r., nr OW-IV.052.4.12.2012SW02-6173-SW0200095/12 w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 634/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił A. B. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 634/21, w sprawie ze skargi A. B. na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 25 lipca 2014 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z 21 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpatrzeniu sprawy na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę A. B. na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Odpis sentencji wyroku został przesłany skarżącemu na ostatni podany przez niego adres [...]. Przesłana skarżącemu sentencja wyroku została uznana za doręczoną z dniem 11 stycznia 2022 r. W wyniku braku aktywności procesowej skarżącego, orzeczenie stało się prawomocne od dnia 11 lutego 2022 r. Pismami z 4 maja 2022 r. oraz z 5 maja 2022 r. skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podnosząc, że nie otrzymał żadnej informacji o sprawie. Podał, że przebywa w Areszcie Śledczym w Białołęce. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego P. Z. Na wezwanie Sądu skarżący nadesłał wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku przy piśmie z 7 czerwca 2022 r. W ocenie Sadu I instancji wniosek skarżącego został złożony w terminie wynikającym z art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), bowiem skarżący o prawomocności wyroku dowiedział się z pisma doręczonego w dniu 4 maja 2022 r., a pierwszy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu 6 maja 2022 r. W ocenie WSA strona utraciła prawo zaskarżenia wydanego w sprawie wyroku, co oznacza spełnienie przesłanki z art. 86 § 2 p.p.s.a. Skarżący na wezwanie Sądu nadesłał również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co oznacza spełnienie wymogu z art. 87 § 4 p.p.s.a. Natomiast Sąd I instancji podniesione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, nie uznał za mogące uprawdopodobnić brak winy strony w uchybieniu terminu. WSA wskazał, że w toku postepowania skarżący miał dwukrotnie ustanowionego pełnomocnika z urzędu i obu pełnomocnikom skarżący wypowiedział pełnomocnictwo. Ponadto wielokrotnie kierował do Sądu pisma procesowe sporządzane osobiście (wnioski o wgląd do akt sprawy, wnioski o kierowanie korespondencji sądowej na adres e-mail strony, wniosek o nadesłanie akt do Aresztu Śledczego, wnioski o przywrócenie terminu). Skarżący po poinformowaniu ustanowionego z urzędu pełnomocnika o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie wystąpił do Dziekana OIRP w Bydgoszczy o ustanowienie innego pełnomocnika, pomimo tego, że informowany był o tym, iż właściwym w tym zakresie jest Dziekan OIRP w Bydgoszczy. WSA stwierdził, że w toku postępowania zasadnie Sąd przyjął, iż wolą skarżącego jest udzielanie mu odpowiedzi i dostarczanie korespondencji na podany przez niego adres do czasu wystąpienia przez stronę o dokonanie nowego wyboru przez Dziekana OIRP pełnomocnika w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Argumentacja, że skarżący nie otrzymał żadnej informacji o sprawie w świetle okoliczności wynikających z akt sprawy nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej brak winy. WSA wskazał, że działaniu skarżącego nie można przypisać braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, który powinien był dbać należycie o jego interesy, jednak na własny wniosek zrezygnował z jego pomocy prawnej. Ponieważ sentencja wyroku nie została przez skarżącego odebrana pod wskazanym przez niego ostatnim adresem do doręczeń, skarżącemu upłynął termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący jednocześnie nie poinformował Sądu I instancji o zmianie adresu do doręczeń, o którym to obowiązku był w toku trwającego od 2014 r. postępowania wielokrotnie informowany. Ponadto skarżący po zmianie miejsca pobytu na Areszt Śledczy Warszawa-Białołęka, dopiero w piśmie nadanym 23 marca 2022 r. poinformował WSA o nowym adresie doręczeń. Skoro skarżący nie wykonał wcześniej obowiązku ciążącego na nim w tym zakresie, to Sąd prawidłowo dokonywał doręczenia na ostatni wskazany przez skarżącego adres do korespondencji, a awizowaną przesyłkę zawierającą odpis sentencji wyroku zasadnie uznał za prawidłowo doręczoną. Jednocześnie Sąd nie był władny prowadzić postępowania w celu ustalenia obecnego miejsca pobytu skarżącego, w szczególności nie mógł na podstawie informacji o doręczeniu przesyłki w trybie art. 73 § 1-4 p.p.s.a. ustalać, czy brak odbioru przesyłki wiązał się z przebywaniem przez skarżącego w Areszcie Śledczym. W zażaleniu na postanowienie WSA w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2022 r skarżący wskazał, że odpis sentencji wyroku powinien być przez WSA przesłany jego pełnomocnikowi z urzędu, który nie został przez Sąd I instancji zwolniony z reprezentowania skarżącego. Skarżący wniósł o wystąpienie przez WSA do ORA o ustanowienie wskazanego z imienia i nazwiska adwokata oraz o doręczenie temu adwokatowi uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. W myśl art. 141 § 3 p.p.s.a. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Podnieść również należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zgodnie jednak z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Z powołanych wyżej regulacji wynika, że aby wniosek o przywrócenie uchybionego terminu mógł zostać uwzględniony, przywołane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jak trafnie wskazał to Sąd I instancji, warunkiem zachowania terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest skierowanie wniosku w tym terminie do właściwego sądu. Odpis sentencji wyroku został przesłany 22 grudnia 2021 r. skarżącemu na ostatni podany przez niego adres [...]. Wobec zwrotu przesyłki niepodjętej w terminie (z adnotacją o dwukrotnym awizowaniu) sentencja wyroku została uznana za doręczoną z dniem 11 stycznia 2022 r. Zdaniem NSA należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie usprawiedliwiają braku winy w uchybieniu terminu na dokonanie czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Skarżący wielokrotnie informowany o wynikającym z art. 70 § 1 p.p.s.a. obowiązku powiadamiania Sądu o zmianach miejsca zamieszkania bądź adresu do doręczeń. Za bezzasadne należy także uznać zawarte w zażaleniu twierdzenia skarżącego o konieczności doręczenia przez Sąd I instancji odpisu sentencji wyroku pełnomocnikowi skarżącego. Twierdzenie takie pozostaje bowiem w sprzeczności z wyrażanym wielokrotnie w toku postępowania żądaniem pomijania pełnomocnika i kierowania pism Sądu bezpośrednio do skarżącego. W konsekwencji powyższego należało uznać za zasadne stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd I instancji oceniając wniosek prawidłowo stwierdził, że nie została spełniona przesłanka braku winy wymieniona w art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkująca przywrócenie skarżącemu terminu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.