II SO/Wa 28/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wymierzenie Ministrowi Sprawiedliwości grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 6 lipca 2020 r. z odpowiedzią na skargę wraz aktami administracyjnymi postanawia: wymierzyć Ministrowi Sprawiedliwości grzywnę w wysokości 400 zł (słownie czterysta złotych). UZASADNIENIE A S. w dniu 7 sierpnia 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 6 lipca 2020 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r. Skarżący załączył kopię skargi oraz wniosku. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia [...] października 2020 r. Minister Sprawiedliwości nadmienił, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. dostarczono do Ministerstwa Sprawiedliwości pismo A. S., w sprawie udostępnienia takich informacji, jak: numer służbowego telefonu komórkowego do Dyrektora Departamentu Funduszu Sprawiedliwości, dokumentów dotyczących budżetu Funduszu Sprawiedliwości z podziałem na poszczególne lata. Dodatkowo wnioskodawca wystąpił z prośbą o wydanie mu przepustki celem swobodnego poruszania się po Ministerstwie. Organ podkreślił, że w czasie wpływu pisma obowiązywał z art. 15 zzr ust. 1 pkt 1) ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), "mocą którego terminy prawa administracyjnego w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, nie rozpoczyna się". Bieg ten rozpoczął się dopiero po zakończeniu okresu vacatio legis określonym w art. 68 ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), mocą której terminy z art. 15zzr ust. 1, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzr ust. 1, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie wskazanej noweli czyli w dniu 24 maja 2020 r. Organ stwierdził, że z uwagi na rozbudowaną treść wniosku A. S. został on zakwalifikowany jako podlegający załatwieniu w myśl art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź omyłkowo nie została wysłana do wnioskującego o dostęp do informacji w terminie załatwienia sprawy określonym w przywołanym przepisie. W dniu [...] lipca 2020 r. przekazano do wysłania odpowiedź w wersji papierowej do A. S. na wskazany adres do korespondencji (ul. [...]). W przedmiotowym piśmie udzielono odpowiedzi na wszystkie pytania wnioskodawcy, wskazując, że numer służbowego telefonu komórkowego Dyrekcji Departamentu nie jest informacją publiczną, w związku z czym nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Informacja o publicznie dostępnych numerach telefonów znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej i ma charakter ogólnodostępny. Dodatkowo poinformowano o wprowadzonym trybie pracy zdalnej urzędu, jak również o niemożliwości wydania legitymacji służbowej osobie, która nie jest pracownikiem Ministerstwa Sprawiedliwości. Odpowiedź została skutecznie doręczona w dniu 7 sierpnia 2020 r. Organ podkreślił, że w dniu złożenia przez A. S. skargi z dnia 6 lipca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została dostarczona. W odniesieniu do treści skargi złożonej organ wskazał, że w udzielonej odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2020 r., Departament Funduszu Sprawiedliwości odniósł się do podnoszonych w treści pisma zagadnień. W związku z tym Ministerstwo Sprawiedliwości, jako organ administracji publicznej, udzieliło odpowiedzi na pytania i wnioski przedstawione w uprzednio przekazywanych pismach. Odpowiedź na wniosek, w ocenie organu, została udzielona w sposób wyczerpujący, stąd bezzasadnym byłoby nałożenie kary grzywny. Uwzględniając powyższe, nie można, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, stwierdzić faktu bezczynności organu ani też rażącego naruszenia prawa. Organ nadmienił jednocześnie, że w załączeniu przekazuje skargę A. S. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2020 r., kopię pisma A. S. skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2020 r., odpowiedzi skierowanej do A. S. z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz potwierdzenie odbioru korespondencji wygenerowane z systemu Poczty Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z przesłanych przez organ dokumentów skarga A. S. z dnia [...] lipca 2020 r. została złożona w organie w dniu 14 lipca 2020 r. (data pieczęci organu na odpisie skargi przekazanym przez organ). Wbrew twierdzeniom Ministra, przedmiotowa skarga nie została przekazana do Sądu przy piśmie organu z [...] października 2020 r. nr [...]. Przy wskazanym piśmie organ przekazał jedynie odpis skargi. Do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie przekazała do Sądu skargi nie wykonał tym samym obowiązku wynikającego z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na uwadze fakt, iż organ otrzymał przedmiotową skargę w dniu 14 lipca 2020 r., termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, upłynął w dniu 29 lipca 2020 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia zwłoka organu wyniosła prawie 3 miesiące. Podkreślenia wymaga, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest bezzasadna czy niedopuszczalna. Powyższe jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. Ocena taka może zostać przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi. Adresatem skargi z dnia [...] lipca 2020 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a z jej treści jasno wynikało, że dotyczy ona dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości podmiotu zobowiązanego, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ nie przekazał do Sądu przedmiotowej skargi, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Grzywna ma także charakter prewencyjny, nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Podkreślić należy, że Minister zobowiązany jest dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązań nałożonych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Nie zasługują na uwzględnienie podniesione przez organ okoliczności dotyczące bezzasadności skargi. Takie twierdzenie organu nie usprawiedliwienia zaistniałej zwłoki. Podkreślić należy, iż w sprawie ma zastosowanie art. 15 zzr ust. 2 w zw. z art. 14a ust. 5 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) w zw. art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429). Dlatego też przepisów o przerwaniu biegu terminu do przekazania przez organ skargi nie stosuje się. Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 400 zł, biorąc pod uwagę okres zwłoki, fakt, że organ ma do dyspozycji odpowiednie służby prawne, charakter sprawy oraz okoliczność, iż organ do dnia wydania postanowienia nie wykonał w sposób należyty swojego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.