VIII SO/Wa 1/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku K. R. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] marca 2020 r. na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Sądu Rejonowego w Z. na rzecz K. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z [...] czerwca 2020 r. K. R. (dalej: "skarżący", "strona"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. (dalej także jako "organ") za nieprzekazanie do Sądu skargi z [...] marca 2020 r. na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że przedmiotowa skarga na bezczynność organu została złożona w formie elektronicznej, zgodnie z regulacją zawartą w art. 54 § 1 p.p.s.a. i opatrzona podpisem zaufanym. Urzędowym poświadczeniem odbioru jest urzędowe poświadczenie przedłożenia generowane przez skrzynkę podawczą organu (Sądu Rejonowego) – wygenerowane w dacie 25 marca 2020 r. i załączone do wniosku. Dalej pełnomocnik skarżącego wskazał, że do dnia 15 czerwca 2020 r. skarga nie wpłynęła do WSA w Warszawie, a organ uchybił piętnastodniowemu terminowi o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z [...] lipca 2020 r. organ wskazał m.in., że nie posiada żadnej wiedzy, czy skarga i wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynęły na platformę ePUAP, gdyż sąd w chwili obecnej nie ma dostępu do tego systemu. Podniósł także, że na skutek awarii systemów teleinformatycznych lub błędu ludzkiego korespondencja strony nie została wygenerowana przez systemy teleinformatyczne i nie została przedłożona Prezesowi Sądu do dekretacji. Z kolei pismem z [...] września 2020 r. organ poinformował, że skarżący złożył w dniu 2 marca 2020 r. w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jednak dopiero w dniu 4 września 2020 r. uzyskano pełny dostęp do skrzynki odbiorczej ePUAP i przedmiotowemu wnioskowi został nadany stosowny bieg. Organ podniósł także, że nie odnotował złożenia za pośrednictwem Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w formie elektronicznej (na skrzynce ePUAP) w dniu 25 marca 2020 r. skargi na bezczynność w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Do dnia rozpoznania wniosku skarga na bezczynność nie została przekazana przez organ. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, odpis przedmiotowej skargi wraz z dowodem jej nadania nadesłał pełnomocnik skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4 918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174). Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-prewencyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (patrz - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wniósł w dniu 25 marca 2020 r. skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej na skutek wniosku z [...] marca 2020 r. Skarga ta wpłynęła do organu w tym samym dniu, co potwierdza urzędowe poświadczenie przedłożenia wniosku – k. 12 akt sądowych – załączone do wniosku o wymierzenie grzywny. Nie powinno budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 2 czerwca 2020 r. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. w zakresie skrócenia terminu na przekazanie do Sądu skargi. Powyższy termin wynika również z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ( Dz.U. z 2020 r., poz. 875) ogłoszonej w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r. Z uwagi na to, że do dnia rozpoznania złożonego wniosku skarga nie została przekazana, wniosek o wymierzenie grzywny stał się zasadny. Nie zmienia tego fakt, że w dniu 11 września 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Z. przesłał wnioskodawcy zanonimizowany wyrok Sądu Rejonowego w Z. w sprawie [...], którego dotyczył wniosek o udzielenie informacji publicznej i skarga na bezczynność. Skoro przepis ustawy nakłada na organ obowiązek ściśle określonego działania, to brak takiego działania uzasadnia stosowanie sankcji przewidzianej w ustawie. Obowiązek, o którym stanowi art. 54 § 2 p.p.s.a., jest niezależny od oceny organu dotyczącej dopuszczalności prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w danej sprawie, co pociąga za sobą możliwość wymierzenia organowi grzywny w każdym przypadku niewywiązania się w terminie z powinności przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę" (W. Piątek, A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 6.06.2012 r., I OZ 418/12, OSP 2013/7–8, s. 535). Zatem niezależnie od tego czy Prezes Sądu Rejonowego w Z. udzielił informacji publicznej zgodnie z żądaniem, stronie przysługiwała skarga na bezczynność, która polegać może nie tylko na braku jakiejkolwiek reakcji organu ale również reakcji nieadekwatnej do wniosku bądź spóźnionej. W takiej sytuacji ocena należy do sądu administracyjnego, a obowiązkiem organu jest przekazanie skargi sądowi zgodnie z powołanym przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. Niewywiązanie się przez organ z tego obowiązku pociąga za sobą zasadność wymierzenia grzywny. Wymierzenie grzywny w kwocie [...] zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, a nadto spełni rolę prewencyjną. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Grzywna w tych okolicznościach jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach, na które składają się wpis od wniosku ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ([...] zł) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).