I C 67/22

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 67/22 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 14 lutego 2024r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Beata Bihuń</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Sandra Kozak</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">U. Ś.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  Powództwo oddala;</p> <p>II.  Zasądza od powódki <span class="anon-block">U. Ś.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 1.800,00 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>sygn. akt I C 67/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">U. Ś.</span> w pozwie wniesionym przeciwko <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą <br/>w <span class="anon-block">K.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 2.045,00 euro tytułem należnego jej wynagrodzenia oraz diet za okres od dnia 01.07.2020 r. do 31.07.2020 r. w kwocie 1.500 euro, a za okres od dnia 01.08.2020 r. do dnia 11.08.2020 r. w kwocie 545,00 euro.</p> <p>W uzasadnieniu powódka wskazała, że od dnia 01.06.2020 r. do dnia 31.07.2020 r. świadczyła na rzecz pozwanego pracę jako opiekunka osób starszych. W dniu 13.07.2020 r. otrzymała aneks przedłużający umowę do dnia 15.08.2020 r., a w dniu 13.08.2020 r. opuściła miejsce pracy, ponieważ pozwany poinformował ją, że rodzina jej podopiecznej zatrudniał opiekunkę z innej, tańszej agencji. Powódka nie otrzymała wynagrodzenia za okres od dnia 1.07.2020 r. do dnia 13.08.2020 r. i zostało jej wręczone wypowiedzenie, w którym zarzucano jej, iż niewłaściwie wykonywała pracę i dokonała szkód, z czym się nie zgadza.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu wg norm prawem przewidzianych.</p> <p>Pozwany podniósł, że umowa została rozwiązana z powódką z powodu rażącego naruszenia przez nią warunków umowy, co skutkowało zerwaniem współpracy z klientem zagranicznym oraz niewypłaceniem powódce honorarium.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </span> </p> <p>W dniu 10.06.2020 r. strony zawarły <span class="anon-block">umowę zlecenia nr (...)</span>, na mocy której powódka zobowiązała się w okresie od dnia 13.06.2020 r. do dnia 31.07.2020 r. do wykonywania na rzecz pozwanego usługi polegającej na świadczeniu pomocy domowej/opieki nad osobami starszymi <br/>(pkt 1 i 2 umowy).</p> <p>Wynagrodzenie za wykonanie zlecenia miało wynosić 600 euro miesięcznie plus dieta wynikająca z załącznika nr 1 do umowy (pkt 4 umowy). Wypłata wynagrodzenia miała nastąpić bezgotówkowo <br/>do 10 -tego kolejnego miesiąca, pod warunkiem terminowego rozliczenia się klienta <span class="anon-block">G.</span> <br/>Sp. z o.o. (pkt 6 umowy).</p> <p>Zgodnie z pkt 9 umowy wynagrodzenie nie przysługuje w przypadku nie wykonania zlecenia <br/>(np. urlop, choroba, leczenie itp.) oraz w razie wadliwego wykonywania usługi, w stopniu powodującym odmowe przez jej beneficjenta zapłaty honorarium uzgodnionego ze Zleceniodawcą odrębna umową, lub zapłatę tylko części. W przypadku częściowego wykonania usługi w danym miesiącu, uzgodnione miesięczne honorarium zostanie pomniejszone stosownie do liczby nieprzepracowanych dni.</p> <p>Zgodnie z pkt 14 umowy za szkody powstałe w wyniku nadużywania alkoholu, narkotyków, względnie innych środków odurzających, jak i również rażących uchybień w trakcie realizacji zlecenia wynikającego z umowy, odpowiedzialność prawną oraz finansowa ponosi wyłącznie zleceniobiorca. <br/>W takim wypadku zleceniodawca zastrzegł sobie prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy bez zachowania właściwego terminu wypowiedzenia oraz do nie wypłacenia honorarium.</p> <p>(dowód: umowa k. 8 - 12)</p> <p>W aneksie do umowy ustalono, że powódka będzie wykonywała umowę w okresie od dnia 13.06.2020 r. do dnia 31.07.2020 r.. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do umowy oprócz wynagrodzenia powódce zapewniono dzienna dietę na wyżywienie w wysokości 29,47 euro w miesiącu czerwiec 2020 r. oraz 28,52 euro w miesiącu lipiec 2020 roku.</p> <p>(dowód: aneks k. 5, załącznik nr 1 k. 6)</p> <p>Aneksem z dnia 13.07.2020 r. przedłużono okres trwania umowy do dnia 15.08.2020 r., ustalając jednocześnie wysokość dziennej diety na wyżywienie w kwocie 28,52 euro.</p> <p>(aneks k. 7)</p> <p>Powódka przestąpiła do realizacji zlecenia na terenie Francji. Jej podopieczną była starsza kobieta <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">E.</span> (bezsporne). W ramach swoich obowiązków powódka miała prowadzić jej gospodarstwo domowe oraz przejąć opieką fizyczną i pielęgnację nad nią.</p> <p>Koordynatorem usług powódki na miejscu była <span class="anon-block">G. P.</span>.</p> <p>Powódka nie wywiązywała się należycie ze swoich obowiązków, klienci - rodzina podopiecznej często skarżyli się na nią przedstawicielowi pozwanego na miejscu Pani <span class="anon-block">G. P.</span>. Zwracali m.in. uwagę na spleśniałe jedzenie oraz, że powódka nie spędzała czasu z ich matką. Powódka zachowywała się również arogancko wobec nich i podopiecznej, a podczas wizyty <span class="anon-block">G. P.</span> i w momencie opuszczania miejsca wykonywania zlecenia tj. w dniu 06.08.2020 r. wydawała się być pod wpływem alkoholu.</p> <p>W międzyczasie już od końca czerwca 2020 r. dzieci podopiecznej telefonicznie kontaktowały się z <span class="anon-block">W. K.</span> - prezesem zarządu pozwanej spółki i skarżyły się na zachowanie powódki. Wskazywały również, że w mieszkaniu znajdowały butelki po alkoholu.</p> <p>Z powodu zachowania powódki klienci rozwiązali umowę z pozwanym i wypłacili mu jedynie część wynagrodzenia. Pozwany liczył na współpracę z nimi w okresie co najmniej 6 - 12 miesięcy, ale <br/>z przyczyny leżącej po stronie powódki trwała ona jedynie kilka tygodni.</p> <p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">G. P.</span> k. 157 – 158, zeznania pozwanego k. 201)</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...) córka</span> podopiecznej poinformowała pozwanego, że chciałaby wypowiedzieć bezzwłocznie umowę z uwagi na złe sprawowanie opieki przez powódkę.</p> <p>(dowód: mail wraz z tłumaczeniem pozwanego k. 92 – 93)</p> <p>W mailu z dnia <span class="anon-block">(...) córka</span> podopiecznej powódki poinformowała przedstawicielkę pozwanego, że powódka źle wywiązuje się ze swoich obowiązków i wskazała m.in., że w lodówce znajduje się spleśniałe jedzenie, a mikrofalówce fasola z włosami. Powódka miała podawać podopiecznej spleśniały chleb. Dodatkowo zarzucali powódce niegospodarność i wydawanie powierzonych jej pieniędzy nie na utrzymaniem siebie i podopiecznego, ale na własne potrzeby. We wiadomości poinformowano również, że powódka zostawiała podopieczną samą, mimo, że wyraźnie zaznaczano jej, że nie może zostawać sama. Dwukrotnie zdarzyło się, że podopieczna opuściła mieszkanie i trzeba było jej szukać. Córka podopiecznej dalej wskazywała, że powódka nie pierze ubrań jej matki i źle podaje przygotowane wcześniej leki. Z treści maila wynikało, że o zachowaniu powódki informowano przedstawicielkę pozwanego już podczas jej wizyty w dniu 30.07.2020 roku. Do maila załączono zdjęcia spleśniałej żywności i paragonów.</p> <p>(dowód: mail wraz z tłumaczeniem pozwanego k. 86 – 87, zdjęcia ak. 88 - 92)</p> <p>Pismem z dnia 11.08.2020 r. rozwiązano z powódką umowę zlecenia bez zachowania okresu wypowiedzenia w związku z rażącymi uchybieniami w jego realizacji. Jednocześnie poinformowano powódkę, że nie zostanie jej wypłacone wynagrodzenie w celu zabezpieczenia szkód wynikłych <br/>w następie wadliwej realizacji zlecenia.</p> <p>(dowód: pismo k. 4)</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</span> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem powódka nie udowodniła, aby rozwiązanie z nią umowy i niewypłacenie wynagrodzenia nastąpiło z przyczyn nie leżących po jej stronie.</p> <p>Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, których wiarygodności żadna z nich nie kwestionowała oraz na podstawie zeznać świadka <span class="anon-block">G. P.</span> i przesłuchanego w charakterze strony Prezesa pozwanej spółki, nie znajdując żadnych podstaw aby odmówić im wiarygodności. Zeznania te były logiczne, wzajemnie się uzupełniały, a dodatkowo były spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Również sama powódka, a następnie jej pełnomocnik zeznań tych nie kwestionowali.</p> <p>Sąd oparł się również na treści przedłożonego przez pozwanego tłumaczenia dwóch maili z dnia 05 i 06 sierpnia 2020 r. Tłumaczenia te były wprawdzie sporządzone przez pozwanego, a nie przez biegłego tłumacza, jednakże również i w tym przypadku ani powódka, a później jej pełnomocnik, nie kwestionowali ich, w związku z czym w ocenie sądu ich treść nie była pomiędzy stronami sporna.</p> <p>Przechodząc do oceny zasadności roszczenia powódki, w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w polskim prawie cywilnym obowiązuje zasada swobody umów określona w art.. <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc</a>, zgodnie z którą strony mogą ułożyć stosunek prawny (zawrzeć umowę) na warunkach przez siebie dowolnie ustalonych. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest aby umowa ta nie była sprzeczna z ustawą, zasadami współżycia społecznego oraz aby nie sprzeciwiała się właściwości (naturze) stosunku.</p> <p>Zasada swobody umów umożliwia stronom kształtowanie stosunku prawnego poprzez wprowadzanie do niego treści, które odbiegają od ustawowych modeli, czyli tworzenie tzw. umów nienazwanych, ewentualnie modyfikowanie zawartych już w przepisach norma o charakterze dyspozytywnym. Dzięki tej zasadzie strony swobodnie mogą określać swoje prawa i obowiązki oraz wskazywać okoliczności, od spełnienia których maja one zależeć.</p> <p>W niniejszej sprawie strony zawarły umowę zlecenia, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 743)">art. 743 kc.</a> Umowa ta jest umową cywilnoprawna i nie stosuje się do nich przepisów dotyczących prawa pracy, w związku z czym powódki w żadnym razie nie należało uznać za pracownika, a pozwanego za pracodawcę. Taka sytuacja powoduje, że powódki nie obowiązywał zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia.</p> <p>W ocenie sądu dla rozstrzygnięcia roszczenia powódki istotny jest zapis pkt 9 łączącej strony umowy, zgodnie z którym wynagrodzenie nie przysługuje zleceniobiorcy w przypadku nie wykonania zlecenia (np. urlop, choroba, leczenie itp.) oraz w razie wadliwego wykonywania usługi, w stopniu powodującym odmowę przez jej beneficjenta zapłaty honorarium uzgodnionego ze Zleceniodawcą odrębna umową, lub zapłatę tylko części. W przypadku częściowego wykonania usługi w danym miesiącu, uzgodnione miesięczne honorarium zostanie pomniejszone stosownie do liczby nieprzepracowanych dni.</p> <p>Powyższego przepisu nie można uznać za sprzecznego z zasadami współżycia społecznego oraz z ustawą, w sytuacji gdy z treści art. 735 § 1 kc a contrario można wysnuć wniosek, że zlecenie może być również wykonywane nieodpłatnie. W związku z tym rolą sądu było zbadanie czy zaistniały określone w nim przesłanki do odmowy powódce wynagrodzenia.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ciężar dowodu w rozumieniu cytowanego przepisu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów, albowiem po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza określonym faktom (<em> <!-- -->ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat</em>). Jest to o tyle zrozumiałe, iż nie sposób obciążać określonej strony ciężarem dowodzenia wystąpienia okoliczności negatywnych (<em> <!-- -->vide - wyrok SN z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 449/09</em>).</p> <p>W świetle powyższego należy przyjąć, iż to rolą powódki było wykazanie, że nie zaistniały warunki określone w pkt 9 umowy i pozwany bezpodstawnie uchylił się od zapłacenia jej wynagrodzenia, a powódka prawidłowo wykonywała swoje obowiązki.</p> <p>Powódka na okoliczności powyższe nie przedstawiła żadnego dowodu, ani ona ani później jej pełnomocnik nie wykazali w tym zakresie żądnej inicjatywy dowodowej. Co więcej, powódka odmówiła nawet przesłuchania jej w charakterze strony, co nie pozwoliło sądowi ustalił stanu faktycznego również w oparciu i o ten dowód.</p> <p>Pozwany natomiast przedłożył dowody (nie kwestionowane przez powódkę i jej pełnomocnika na żadnym etapie postępowania), z których można było w sposób oczywisty wysnuć wniosek, że powódka nie tylko źle wykonywała powierzone jej zadania, ale dopuszczała się marnotrawienia środków powierzonych jej przez klienta pozwanego oraz wydawania ich niezgodnie z przeznaczeniem, wyłącznie na swoje potrzeby.</p> <p>Jak wynika z zeznań pozwanego (również nie kwestionowanych) klient, u którego powódka wykonywała zlecenie, zapłacił pozwanemu jedynie za część zlecenia, wobec czego uznać należy, że ziściły się obie przesłanki określone w pkt 9 umowy: złe wykonywanie usług i jedynie częściowa zapłata beneficjenta.</p> <p>Wprawdzie pozwany nie wskazał jakiej części wynagrodzenia nie otrzymał, ale ani powódka ani jej pełnomocnik nie starali się nawet wykazać, że było ono w takiej wysokości, że powódka mogła otrzymać chociaż część należnego jej wynagrodzenia. Powódka nie starała się również wykazać, że podczas wykonywania zlecenia musiała korzystać z własnych środków aby się utrzymać, co mogłoby chociaż w pewnym zakresie uzasadniać przyznanie jej diet, o których mowa w załączniku nr 1 do umowy. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego, powódka otrzymywała środki na swoje utrzymanie od klienta, a dodatkowo część z nich przeznaczała na swoje inne potrzeby (np. zakup kosmetyków do makijażu, wizyta w restauracji).</p> <p>Jak wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 kpc</a>, obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, <br/>a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>). W myśl wskazanych przepisów to strony obowiązane są przedstawiać dowody, a Sąd nie jest władny tego obowiązku nawet wymuszać, ani – poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami – zastępować stron w jego wypełnieniu. Ciężar udowodnienia spoczywa na stronie, a ów ciężar rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu. Powódka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika winna wykazać staranność w wykazaniu zasadności żądania pozwu, czemu nie podołała.</p> <p>Wobec powyższego sąd powództwo oddalił, a o kosztach orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 98)">art. 98 kc</a>, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>Odnotować</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>03.04.2024 r.</p> <p>Sędzia Beata Bihuń</p> </div>