II GZ 870/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1124/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 października 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1124/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił [...] Spółki z o.o. w K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji stwierdził, że spółka nie uzasadniła złożonego wniosku w sposób pozwalający na objęcie jej ochroną tymczasową. Skarżąca nie wskazała okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik nie przedstawił ponadto aktualnych danych o stanie majątkowym spółki. Brak dokumentacji obrazującej rzeczywistą kondycję finansową spółki uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Tym samym Sąd nie mógł ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w związku z art. 163 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, że podniesione przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności nie uprawdopodobniają przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy skarżąca wskazała we wniosku okoliczności świadczące o tym, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody oraz wykazała wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na jej sytuację majątkową. Spółka stwierdziła, że ze względu na znaczną kwotę kary pieniężnej (12.000 zł) wykonanie decyzji może wyrządzić spółce znaczną szkodę. Skutkiem zapłaty kary w terminie 7 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji może być utrata płynności finansowej skarżącej. To z kolei może doprowadzić do szybkiej upadłości spółki, a przez to utraty możliwości zarobkowania przez osoby, dla których spółka stanowi źródło dochodu. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi więc do sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi powstałej w ten sposób szkody. Zdaniem skarżącej również ryzyko jej likwidacji przemawia za przyznaniem ochrony tymczasowej. Ponadto, spółka wskazała, że poniosła już stratę na skutek zatrzymania spornych urządzeń, ponieważ nie mogła ich eksploatować i przez to utraciła przewidywany zysk. Wobec tego spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem WSA, że nie wykazała wpływu wykonania decyzji na swoją sytuację materialną. Zdaniem skarżącej, nieprzedstawienie dokumentacji popierającej wniosek nie wykluczyło dokonania przez Sad merytorycznej oceny uzasadnienia żądania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji musi zagrażać skarżącemu, co oznacza, że dana okoliczność nie może stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku, jeżeli odnosi się do osób trzecich, niebędących uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego (Ibidem, s. 380). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Takich okoliczności spółka natomiast nie przedstawiła. Zdaniem NSA na etapie postępowania przed Sadem I instancji spółka nie udokumentowała w żaden sposób okoliczności świadczących zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Jak twierdzi skarżąca za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia jej trudna sytuacja finansowa, a odmowa zastosowania tej instytucji spowoduje likwidację spółki. Do wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie zostały jednak załączone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową spółki, a tym bardziej sytuacja ta nie została w sposób konkretny powiązana z którąkolwiek z podstaw udzielenia ochrony tymczasowej, określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro zaś, jak zostało już wskazane, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to zaniechanie spółki w tym zakresie słusznie spowodowało wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na niepoparcie wniosku stosownymi dokumentami, Sąd nie miał możliwości oceny spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawia również argument spółki, że jej likwidacja spowoduje utratę możliwości zarobkowania przez osoby, dla których spółka stanowi źródło dochodu. Jak zostało już bowiem wskazane powyżej, tylko okoliczności bezpośrednio dotykające skarżącej, a nie osób z nią związanej, mogą być przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto, w ocenie NSA, na ocenę zaskarżonego postanowienia nie może wpływać to, że na skutek zatrzymania spornego automatu spółka nie uzyskuje z jego eksploatacji zysków. Po pierwsze, z uwagi na nieprzedstawienie sytuacji majątkowej, w tym zysków, nie sposób uznać, jaki związek ma ich pozbawienie z przesłankami wynikającymi z art. 61 § 3 p.p.s.a. Po drugie, należy podkreślić, że zarówno nałożenie na spółkę kary pieniężnej, jak i zatrzymanie automatu stanowią konsekwencje uznania przez organ, że spółka urządzała na nim gry poza kasynem bez zezwolenia, a więc wynikają z jednego, stwierdzonego przez organ zdarzenia. Mimo to, zastosowanie jednej z tych konsekwencji nie wyklucza wystąpienia drugiego z tych skutków. Wobec tego, NSA uznał, że strata wynikająca z zatrzymania spornego automatu nie przesądza automatycznie o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier. Skoro zaś spółka nie uprawdopodobniła przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, to zażalenie należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.