II OSK 2123/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 1063/20 w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2020 r., znak: WINB-WOA.7721.7.8.2020 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 1063/20, oddalił skargę S. L. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2020 r., znak: WINB-WOA.7721.7.8.2020, w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Powyższym postanowieniem organ wojewódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 10 września 2020 r., znak: PINB-NB.52.2.2019.EH, nakładające na S. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 21.000 zł, z powodu uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego budynku garażowego o wymiarach 3,5 m x 6,0 m zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] (obręb [...], arkusz [...]) przy ul. W. [...] w [...]. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył S. L., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały opłacone w całości, ani w części. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie, na podstawie art. "174 pkt 2" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzucił "naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy", poprzez błędną wykładnię "art. 3 ust. 2" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.- dalej Pr. bud.) i dokonanie wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, co miało ten wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, że doprowadziło do wadliwego rozpoznania skargi, poprzez przyjęcie, że przedmiotowy garaż stanowi "budynek" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, podczas gdy brak jest przesłanek by uznać go za budynek. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący wskazał, że Sąd Wojewódzki wadliwie przyjął, że garaż stanowi "budynek" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z definicją budynku (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), jest to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Tych wszystkich elementów nie posiada sporny garaż, bowiem nie posiada on fundamentów, co jest elementem obligatoryjnym i koniecznym, aby mieścił się w kategorii budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarżący kasacyjnie sformułował wyłącznie jeden zarzut, naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 pkt 2 Pr.bud., podnosząc, że garaż który został objęty nakazem rozbiórki nie jest budynkiem bowiem nie posiada fundamentów. Z akt sprawy wynika, że w związku z wybudowaniem samowolnie budynku garażowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w dniu 5 stycznia 2018 r. wydał decyzję nakazującą S. L. dokonanie rozbiórki wymienionego budynku garażowego przy ul. W. [...] w [...]. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 330/18, oddalił skargę na wymienioną decyzję ŚWINB. Wobec ustalenia, że garaż nie został rozebrany, upomnieniem z dnia 14 listopada 2019 r. PINB w [...] wezwał zobowiązanego S. L. do wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowego. Jednocześnie organ pouczył zobowiązanego, iż w razie niewykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 5 stycznia 2018 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu. W dniu 4 czerwca 2020 r. pracownicy PINB w [...] dokonali kontroli na działkach nr ewid. [...] przy ul. W. [...] w [...], podczas której stwierdzili, że przedmiotowy budynek garażowy nie został rozebrany. Tytułem wykonawczym z dnia 4 czerwca 2020 r. PINB w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 10 września 2020 r. PINB w [...] nałożył na S. L. grzywnę w wysokości 21.000 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia S. L., organ II instancji stwierdził, że wobec niewykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB w [...] z dnia 5 stycznia 2018 r., organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do jego wyegzekwowania przy zastosowaniu środków przymusu, jakie przewiduje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny ŚWINB wskazał, że została ona prawidłowo wyliczona przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Stosownie zaś do art. 121 § 5 cyt. ustawy "wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, objętego nakazem rozbiórki iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej z ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji było postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki garażu. Kwestia ustaleń faktycznych odnośnie charakteru obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki była przedmiotem ustaleń w postępowaniu zakończonym decyzją o nakazie rozbiórki garażu, która to decyzja była skontrolowana pod względem zgodności z prawem w postępowaniu sądowym zakończonym powołanym wyżej wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r. Z tego też względu nie można uznać, iż organ egzekucyjny był uprawniony do podejmowania jakichkolwiek odmiennych i samodzielnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Tym samym należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że poczynione przez organy administracji obu instancji ustalenia faktyczne są prawidłowe. Zauważyć poza tym trzeba, że co do zasady, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji będącej podstawą egzekucji. Uznanie zaś stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej za prawidłowe prowadziłoby nie tylko do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a., ale również naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a., które to przepisy stanowią o związaniu stron postępowania sądowoadministracyjnego, innych sądów, pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym wynikającym z prawomocnego orzeczenia. W świetle przedstawionych rozważań, w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji naruszył wskazany w skardze kasacyjnej przepis, wobec czego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.