II SO/Wa 22/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. J. o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi postanawia : wymierzyć Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w kwocie 1.000 (słownie: jeden tysiąc) złotych. UZASADNIENIE W dniu [...] lipca 2020 r. (data wpływu do biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek G. J. (zwany dalej: skarżący), o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia [...] września 2019 r. (na decyzję znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję znak [...] z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, iż przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu w dniu [...] października 2019 r. - wraz ze skargą na decyzję odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku (znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję znak [...] z dnia [...] lipca 2019 r.). Przez niedopatrzenie w aktach nie znalazła się odpowiedź na skargę dotycząca decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ wykonał zatem swój obowiązek częściowo, zaś brak załączenia odpowiedzi na skargę nie jest uchybieniem stanowiącym podstawę do nałożenia nań grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wskazanego obowiązku, sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną przesłanką materialnoprawną takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie ustawowego terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Wniesienie skargi nakłada na organ administracyjny obowiązek udzielenia odpowiedzi oraz przesłania do sądu akt sprawy, a ponadto uprawnia organ do dokonania autokontroli zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z tym rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany ustalić, czy skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, a jeśli tak - czy organ ten przekazał skargę do sądu administracyjnego. W piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego, organ wskazał, że skarga skarżącego przekazana została do Sądu w ustawowym terminie wraz ze skargą złożoną przez skarżącego na inną decyzję. W sprawie bezsporne jest, iż organ jako podmiot wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, zobowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 30 dni, określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać w tym miejscu należy, iż skarga skarżącego na decyzję znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku wpłynęła do organu razem ze skargą na decyzję znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Fakt ten zgodnie potwierdzają skarżący i organ. Na podstawie akt sądowych sprawy [...], w której zarejestrowana została skarga skarżącego na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku (znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.) Sąd ustalił, że przedmiotowe skargi zostały nadane w urzędzie pocztowym [...] września 2019 r. (koperta, k. 6 ww. akt) i wpłynęły do organu w dniu [...] września 2019 r. (data prezenty, k. 2 ww. akt). Zatem termin do przekazania skarg do Sądu upływał [...] października 2019 r. Zdaniem Sądu obowiązku w zakresie przekazania skargi skarżącego na decyzję znak [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy, organ nie wykonał. Na podstawie akt sądowych sprawy [...] stwierdzono, że organ przekazał do Sądu jedynie skargę skarżącego na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, odpowiedź na tą skargę i akta administracyjne dotyczące właśnie tego postępowania, które zawierają wyłącznie wnioski skarżącego, analizy i rozstrzygnięcia organu dotyczące renty rodzinnej w drodze wyjątku. Skarga (wraz z załącznikami) w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku – nie oznaczona żadną prezentatą organu, stanowi jedynie element akt administracyjnych (prawdopodobnie błędnie uznana została za odpis skargi przekazanej przez organ do Sądu [...] października 2019 r.). Ww. akta administracyjne nie zawierają wniosków, analiz i rozstrzygnięć dotyczących renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Zauważyć trzeba, że jak wyraźnie wynika z treści przytoczonego wyżej art. 54 § 2 p.p.s.a. udzielenie odpowiedzi na skargę jest nie tylko uprawnieniem, ale i obowiązkiem organu, którego prawidłowe wykonanie warunkuje sprawny przebieg postępowania sadowoadministracyjnego. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że grzywna wymierzana organowi, o jakiej mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną i ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ administracji przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. w przyszłości. W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4.294,67 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 19 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019 r. (...), M.P. z 2020 r. poz. 195). Rozstrzygając o wymiarze grzywny ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", Sąd brał pod uwagę wszystkie okoliczności mniejszej sprawy, a mianowicie przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż organ w dalszym ciągu nie przekazał skargi do Sądu (gdyż w dniu [...] sierpnia 2020 r. na wezwanie Sądu przekazał tylko odpowiedź na skargę i akta sprawy), Sąd stoi na stanowisku, że orzeczona kwota grzywny 1.000 zł jest adekwatna do stwierdzonego uchybienia i jednocześnie zapobiegnie w przyszłości nie wywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.