II SA/Wr 113/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej P. z/s w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. z/s w Warszawie na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o waloryzacji wierzytelności Skarbu Państwa wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE P. z/s w W. (dalej jako: wnioskodawca, strona skarżąca), działając przy pomocy pełnomocnika, pismem z [...] wniosła skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o waloryzacji wierzytelności Skarbu Państwa. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w odniesieniu do wykonania zaskarżonej decyzji kluczowym w sprawie jest spór co do wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę dokonania waloryzacji ceny nabycia własności budynków określonej w decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Wrocławskiego z [...] oraz kwestia możliwości dokonania waloryzacji wobec podmiotu innego niż podmiot uwłaszczony. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej istnieje spore prawdopodobieństwo, że w wyniku dokonania oceny legalności decyzji Wojewody z [...], Sąd dojdzie do wniosku, że dokonana wykładania przepisów prawa przez organy orzekające w niniejszej sprawie jest nieprawidłowa. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że należność jaką obciążono P. (2 mln 359 394,50 złotych) stanowi znaczne obciążenie dla budżetu tej instytucji i może w konsekwencji doprowadzić do wstrzymania bądź braku możliwości sfinansowania części zadań statutowych. Okoliczność ta wskazuje jednoznacznie (zdaniem pełnomocnika) na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zarówno w majątku strony skarżącej jak i u beneficjentów działalności statutowej tej państwowej instytucji naukowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: p.p.s.a., sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest ochrona strony skarżącej w okresie do momentu rozpatrzenia skargi, tak aby wykonanie decyzji nie wywołało w jej sytuacji prawnej, ekonomicznej czy osobistej znacznej szkody lub skutków, które byłyby niemożliwe bądź trudne do odwrócenia. Znaczna szkoda to przy tym taka szkoda materialna i niematerialna, która nie mogłaby być wynagrodzona przez uprzedni zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani nie byłoby możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (np. przestałby istnieć przedmiot świadczenia który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, bowiem jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki wykonania aktu, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zasadą jest, że uprawdopodobnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest obowiązkiem skarżących. Sąd z urzędu – przy braku takiego uprawdopodobnienia – nie jest obowiązany we własnym zakresie poszukiwać okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania. Odnośnie charakteru przesłanek podlegających uprawdopodobnieniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należy również wskazać, że ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter incydentalny, ochronny dla strony przed skutkami jego do czasu rozpoznania skargi – w postępowaniu tym nie bada się legalności kwestionowanej decyzji. Innymi słowy, ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niezależna od oceny zgodności z prawem takiej decyzji. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, bowiem wykonanie ww. aktu nakazującego zapłatę kwoty ponad 2,3 mln złotych w powiązaniu z sytuacją finansową strony skarżącej może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej zarówno znacznej szkody jaki i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna i może prowadzić do wstrzymania bądź braku możliwości sfinansowania części zadań statutowych państwowej instytucji naukowej, jaką jest P. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.