II SAB/Op 50/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE K. O. (dalej również jako: "skarżący") zarzucił w skardze bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu (dalej również "organ") w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktyczny i prawnym. Skarżący w dniu 25 maja 2020 r. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu o udostępnienie informacji publicznej poprzez doręczenie mu następujących dokumentów: wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, VII Wydział Karny-Odwoławczy z dnia 22 maja 2020 roku, zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 listopada 2019 roku, w sprawie o sygn. akt. [...], uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Opolu wymienionego wyżej, protokołu rozprawy z dnia 28 lutego 2020 roku, w sprawie w której został wydany wymieniony wyrok oraz protokołu ogłoszenia tego wyroku. W braku jakiejkolwiek reakcji organu, pismem z dnia 21 czerwca 2020 r. skarżący wniósł ponaglenie do Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej w skrócie: "k.p.a.", domagając się niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 maja 2020 r. o udzielenie informacji publicznej. Podkreślił, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 i art. 36 § 1 k.p.k. (winno być k.p.a.- przypis Sądu), a przede wszystkim w terminie szczególnym przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.), dalej w skrócie: "u.d.i.p.". Jednocześnie wniósł o zarządzenie wyjaśnienia przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, wskazanie, że Prezes Sądu Okręgowego w Opolu dopuścił się bezczynności w postępowaniu administracyjnym, pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, w sytuacji rażącego naruszenia prawa, a jeśli osoba taka nie zostanie wykryta, pociągniecie do odpowiedzialności całego organu. Ponadto wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni, od dnia uwzględniania ponaglenia. Według skarżącego, Prezes Sądu Okręgowego w Opolu jest bezczynny, gdyż nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym określonym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, w zakresie przedmiotu żądania, przekazano pismo z dnia 21 czerwca 2020 r. jako skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a Sąd przekazał organowi właściwemu, czyli Prezesowi Sądu Okręgowego w Opolu w dniu 29 lipca 2020 r. (vide II DK/Op 17/20). Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 czerwca 2020 r. organ przesłał skarżącemu zanonimizowane dokumenty, a to: kopię wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, VII Wydział Karny-Odwoławczy z dnia 22 maja 2020 roku, zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 listopada 2019 roku, w sprawie o sygn. akt [...], protokół rozprawy z dnia 28 lutego 2020 roku oraz protokół ogłoszenia wyroku. Organ poinformował ponadto wnioskodawcę, że wnioskowane uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zostanie przesłane później, albowiem nie zostało jeszcze sporządzone przez sędziego. Nastąpiło to następnie przy piśmie organu z dnia 9 lipca 2020 r., kiedy to organ doręczył skarżącemu żądane uzasadnienie wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Opolu wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że poza sporem pozostaje, iż nie przekazano skarżącemu wnioskowanych informacji publicznych w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dniu 23 czerwca 2020 r. po złożeniu skarżącego pisma nazwanego zażalenie - ponaglenie udzielono wnioskodawcy informacji publicznej poprzez doręczenie mu zanonimizowanych kopii dokumentów, poza uzasadnieniem, które dosłano odrębnie 9 lipca 2020 r. Organ podkreślił, iż w jego ocenie nie zaistniał w sprawie stan przewlekłości, czy rażącej bezczynności. Istniejący stan epidemii powoduje, iż w jednostkach sądownictwa powszechnego warunki pracy odbiegają od warunków optymalnych, co ma istotne znaczenie dla oceny kwestii terminowego wykonywania przez organ czynności informacyjnych. W trakcie epidemii zaistniały znaczne absencje pracowników z różnych powodów pośrednio i bezpośrednio z nią związanych. Ta okoliczność zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu powoduje, że nie można przyjąć, aby bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, a wynika z obiektywnie istniejących trudności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była zarzucana przez skarżącego bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony przez K. O. w dniu 25 maja 2020 r. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, stosownie do przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w Opolu jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej w zakresie, w jakim jest on jej dysponentem. Otwarty katalog, w którym przykładowo wymieniono co może być przedmiotem informacji publicznej, zawiera art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret szóste u.d.i.p. udostępnieniu podlega m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych. W konsekwencji zaskarżony organ był obowiązany do udzielenia informacji publicznej w żądanym przez skarżącego zakresie. W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ustawodawca w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przewidział możliwość przedłużenia terminu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej maksymalnie do 2 miesięcy, jeżeli jego załatwienie w terminie 14 dni nie jest możliwe. Wniosek skarżącego z dnia 25 maja 2020 r. początkowo nie mógł zostać rozpatrzony i załatwiony w całości, bowiem w dacie jego złożenia nie zostało jeszcze sporządzone uzasadnienie do żądanego wyroku, przy czym pozostałe wnioskowane dokumenty doręczono zainteresowanemu przy piśmie organu z dnia 23 czerwca 2020 r. Natomiast uzasadnienie otrzymał, po jego sporządzeniu, przy piśmie organu z dnia 9 lipca 2020 r. Przepis art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Utrwalone jest stanowisko doktryny, jak i orzecznictwa, które wywodzi, że na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest uzależniona od uprzedniego złożenia środka zaskarżenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I OSK 525/18, opubl. w CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Dlatego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Takie odesłanie znajduje się jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji. Oznacza to, że w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej, przepis art. 37 k.p.a. w ogóle nie ma zastosowania. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też omawiana u.d.i.p. W konsekwencji w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. również nie mogą być stosowane. Dlatego też, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (por. też wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18, opubl. w CBOSA). Skoro strona zainteresowana nie musi złożyć ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, to słusznie Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wezwał pismem z 8 lipca 2020 r. skarżącego do oświadczenia, czy jego pismo z 21 czerwca 2020 r. nazwane "zażalenie na bezczynność organu – ponaglenie" ma potraktować jako skargę sądową. W odpowiedzi zainteresowany pismem z 16 lipca 2020 r. (przesłanej pocztą elektroniczną w dniu 17 lipca 2020 r.) wniósł "o przekazanie zażalenia do WSA w Opolu celem nadania dalszego biegu", co też Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu uczynił przekazując pismo strony z 21 czerwca 2020 r. jako skargę sądowoadministracyjną do WSA w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazał skargę organowi właściwemu, Prezesowi Sądu Okręgowego w Opolu, w dniu 29 lipca 2020 r., którą to datę należy przyjąć jako datę wniesienia skargi. Porównanie dat: wniesienia skargi w dniu 29 lipca 2020 r. i uzyskania przez zainteresowanego żądanej informacji publicznej w dniach 23 czerwca oraz 9 lipca 2020 r. jednoznacznie w tej sytuacji wskazuje, że w dacie wniesienia skargi do WSA w Opolu, Prezes Sądu Okręgowego w Opolu nie pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej żądanej wnioskiem z 25 maja 2020 r. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.